Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των πολιτικών πτήσεων στον εναέριο χώρο της Κύπρου εξέφρασε η Παγκύπρια Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, καταγγέλλοντας τη συστηματική δραστηριότητα μη εξουσιοδοτημένων αεροσκαφών και μη επανδρωμένων μέσων της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Σύμφωνα με τη Συντεχνία, το φαινόμενο δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά, αλλά μια κατάσταση που επαναλαμβάνεται σχεδόν καθημερινά, θέτοντας σε κίνδυνο την ομαλή διεξαγωγή της εμπορικής αεροπλοΐας. Το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας έσπευσε να απαντήσει πως το επίπεδο ασφάλειας στον κυπριακό εναέριο χώρο παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, δημιουργώντας έτσι δύο αντικρουόμενες εκδοχές για το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος.
Το επικίνδυνο περιστατικό με το Boeing 737
Αφορμή για τη δημόσια καταγγελία στάθηκε ένα συγκεκριμένο περιστατικό, κατά το οποίο τουρκικό στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος τύπου Airbus A400M Atlas, με διακριτικό κλήσης TUAF770, δεν ανταποκρίθηκε στις επανειλημμένες κλήσεις του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας. Το αεροσκάφος παρεξέκλινε από την πορεία που προέβλεπε το κατατεθειμένο σχέδιο πτήσης του και άρχισε αιφνιδίως να ανεβαίνει σε ύψος, ενώ στην ίδια περιοχή βρισκόταν σε κάθοδο ένα επιβατικό Boeing 737-800. Η επικίνδυνη αυτή σύμπτωση οδήγησε το ραντάρ ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της Πολιτικής Αεροπορίας να εκδώσει αυτόματη προειδοποίηση τύπου «Alert», υποδεικνύοντας ότι τα δύο αεροσκάφη ενδέχεται να βρεθούν σε επικίνδυνα μικρή απόσταση μεταξύ τους. Το περιστατικό αυτό, σύμφωνα με τη Συντεχνία, δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά ενδεικτικό δείγμα μιας ευρύτερης και μακροχρόνιας πρακτικής.
Τουρκικά drones κοντά στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου
Πέρα από το συγκεκριμένο περιστατικό, η Παγκύπρια Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας υποστηρίζει ότι μη εξουσιοδοτημένα αεροσκάφη και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV) της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας επιχειρούν «σχεδόν συνεχώς» κατά μήκος κρίσιμων αεροδιαδρόμων, ακόμη και σε κοντινή απόσταση από τα δύο διεθνή αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη Λάρνακα και την Πάφο. Οι ελεγκτές του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας, καθώς και των Μονάδων Προσέγγισης των δύο αεροδρομίων, καλούνται καθημερινά να διαχειρίζονται ταυτόχρονα την αυξημένη εμπορική κίνηση και την παρακολούθηση στρατιωτικών αεροσκαφών που, όπως αναφέρουν, δεν συνεργάζονται πάντοτε με τις αρμόδιες κυπριακές υπηρεσίες. Η Συντεχνία κάνει λόγο για κατάσταση που διαρκεί επί δεκαετίες σε εικοσιτετράωρη βάση, η οποία επιδεινώνεται περαιτέρω από την άρνηση της Άγκυρας να διατηρεί αμφίδρομη επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Λευκωσίας. Η καταγγελία κοινοποιήθηκε μέσω της πλατφόρμας X προς ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς πολιτικής αεροπορίας, μεταξύ των οποίων η EASA, ο Eurocontrol και η IATA, με στόχο να τεθεί το θέμα υπό διεθνή παρακολούθηση.
Η απάντηση της Πολιτικής Αεροπορίας
Απέναντι στις καταγγελίες αυτές, αρμόδιες πηγές του Τμήματος Πολιτικής Αεροπορίας, που μίλησαν στο philenews, χαρακτήρισαν την κατάσταση εντός του FIR Λευκωσίας ως διαχειρίσιμη. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αναστάτωση που προκλήθηκε γύρω από το περιστατικό με το τουρκικό A400M αφορούσε ένα μεμονωμένο συμβάν και όχι μια γενικευμένη απώλεια ελέγχου του εναέριου χώρου. Ωστόσο, η επίσημη αυτή τοποθέτηση έρχεται σε αντίθεση με την εικόνα που περιγράφει η Συντεχνία, η οποία μιλά για καθημερινή πίεση στους ελεγκτές και για συστηματικό κίνδυνο που δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Παράλληλα, το γεγονός ότι η καταγγελία απευθύνθηκε απευθείας σε διεθνείς φορείς όπως η EASA και ο Eurocontrol δείχνει πως οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας θεωρούν ανεπαρκή τη μέχρι σήμερα διαχείριση του ζητήματος σε εθνικό επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές, καθώς η ασφάλεια της πολιτικής αεροπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου παραμένει ζήτημα με γεωπολιτικές προεκτάσεις.
