Το Ισραήλ βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων διεθνών πιέσεων, καθώς τόσο η Βρετανία όσο και η Αυστραλία εξέφρασαν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους σε δύο ξεχωριστά μέτωπα. Η βρετανική κυβέρνηση ζήτησε την άμεση ανάκληση του σχεδίου εποικισμού Ε1 στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, ενώ η Αυστραλία εξέφρασε αγανάκτηση για την απόφαση του ισραηλινού στρατού να μην ασκήσει δίωξη για τον θάνατο της Ζόμι Φράνκομ και έξι συναδέλφων της στη Γάζα. Και οι δύο υποθέσεις αναδεικνύουν τις εντάσεις που έχουν προκύψει μεταξύ του Ισραήλ και παραδοσιακών συμμάχων του στη Δύση.
Η αντίδραση της Βρετανίας για το σχέδιο Ε1
Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Στίβεν Ντάουτι, αρμόδιος για τη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε την απόφαση του Ισραήλ να προχωρήσει σε διαγωνισμό για την κατασκευή κατοικιών στο πλαίσιο του σχεδίου Ε1 «σκόπιμη και καταστροφική ενέργεια». Σύμφωνα με τον ίδιο, η υλοποίηση του σχεδίου θέτει σε άμεσο κίνδυνο τις προοπτικές δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους και υπονομεύει τη λύση των δύο κρατών. Η δήλωσή του ήρθε μετά την έντονη αντίδραση του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών, Έντ Μίλιμπαντ, ο οποίος προειδοποίησε ότι το σχέδιο Ε1 θα μπορούσε να διακόψει τη σύνδεση της Ανατολικής Ιερουσαλήμ με την υπόλοιπη κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Ο Μίλιμπαντ κάλεσε τον Ισραηλινό υπουργό Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, να σταματήσει άμεσα το σχέδιο, χαρακτηρίζοντας τους εποικισμούς παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε επίσημη διαμαρτυρία, καλώντας τον επιτετραμμένο του Ισραήλ στο Λονδίνο για να του επιδώσει τη θέση της βρετανικής κυβέρνησης. Παράλληλα, ο Μίλιμπαντ ανακοίνωσε ότι το Λονδίνο προτίθεται να λάβει νέα μέτρα μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με στόχο να αντιμετωπίσει την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη. Η υπόθεση θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς η περιοχή Ε1 συνδέει γεωγραφικά την Ανατολική Ιερουσαλήμ με τον υπόλοιπο παλαιστινιακό χώρο, και η οικοδόμηση εκεί θα διέκοπτε την εδαφική συνέχεια οποιουδήποτε μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.
Η οργή της Αυστραλίας για τον θάνατο της Ζόμι Φράνκομ
Στο δεύτερο μέτωπο, η υπουργός Εξωτερικών της Αυστραλίας, Πένι Γουόνγκ, δήλωσε «αγανακτισμένη» για την απόφαση των ισραηλινών αρχών να μην ασκήσουν ποινική δίωξη κατά των υπευθύνων για τον θάνατο της Αυστραλής εργαζόμενης σε ανθρωπιστική οργάνωση, Ζόμι Φράνκομ, και έξι συναδέλφων της. Η Φράνκομ εργαζόταν για την οργάνωση World Central Kitchen (WCK) και σκοτώθηκε στη Γάζα όταν η ανθρωπιστική οχηματοπομπή στην οποία επέβαινε έγινε στόχος ισραηλινής αεροπορικής επιδρομής. Στην ίδια επίθεση σκοτώθηκαν επίσης τρεις Βρετανοί υπήκοοι, ένας Παλαιστίνιος, ένας Πολωνός και ένα άτομο με διπλή υπηκοότητα ΗΠΑ και Καναδά. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχε παλαιότερα αναγνωρίσει ότι ο ισραηλινός στρατός σκότωσε τους εργαζόμενους εξαιτίας «απροσεξίας», ωστόσο ο στρατός ανακοίνωσε πως δεν θα ξεκινήσει καμία ποινική έρευνα για τους επτά θανάτους.
Η Γουόνγκ κάλεσε τον πρεσβευτή του Ισραήλ στην Αυστραλία, Χιλέλ Νιούμαν, και ζήτησε από την Αυστραλή πρέσβειρα στο Ισραήλ να μεταφέρει άμεσα τη θέση της χώρας της στην ισραηλινή κυβέρνηση. «Η Ζόμι αντιπροσώπευε ό,τι καλύτερο έχει η Αυστραλία. Το θάρρος της αξίζει τιμή. Η οικογένειά της αξίζει δικαιοσύνη», τόνισε η Αυστραλή υπουργός, προσθέτοντας ότι η απόφαση του Ισραήλ «απέχει πολύ από το να υπάρξει η απόδοση ευθυνών που περιμένουμε». Η Γουόνγκ σημείωσε επίσης ότι η αυστραλιανή κυβέρνηση ενημερώθηκε για την απόφαση αργά το προηγούμενο βράδυ, λίγο πριν ανακοινωθεί δημόσια, την ίδια ημέρα που γιορταζόταν η διεθνής ημέρα ανθρωπισμού, κάτι που χαρακτήρισε ιδιαίτερα προσβλητικό για την οικογένεια της Φράνκομ και τους εργαζόμενους ανθρωπιστικών οργανώσεων. Από την πλευρά του, ο πρεσβευτής Νιούμαν υποστήριξε ότι το Ισραήλ δεν είχε καμία πρόθεση να επιτεθεί ή να τραυματίσει τους εργαζόμενους της οχηματοπομπής και πρόσθεσε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση εξέφρασε «βαθιά λύπη» στην οικογένεια της Φράνκομ, ζητώντας σεβασμό στην απόφαση περί μη άσκησης ποινικής δίωξης. Η οργάνωση World Central Kitchen απάντησε ότι η απόφαση «δεν συνάδει με την πλήρη αλήθεια» και ότι η στρατιωτική έρευνα συγχέει διαφορετικά χρονοδιαγράμματα και γεγονότα, μετακυλίοντας την ευθύνη για την παράνομη συμπεριφορά του ισραηλινού στρατού.
Οι επόμενες κινήσεις μπροστά στις διεθνείς πιέσεις
Η βρετανική κυβέρνηση έχει προαναγγείλει πρόσθετα μέτρα εντός των προσεχών εβδομάδων για την αντιμετώπιση της επέκτασης των εποικισμών στη Δυτική Όχθη, ενώ η Αυστραλία δεσμεύτηκε να συνεχίσει να ασκεί πιέσεις στο Ισραήλ για την απόδοση δικαιοσύνης στην υπόθεση της Ζόμι Φράνκομ και των συναδέλφων της. Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η διεθνής κοινότητα εντείνει τη διπλωματική πίεση προς το Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα, με στόχο την προστασία τόσο των εργαζομένων ανθρωπιστικών οργανώσεων όσο και των προοπτικών ειρηνικής διευθέτησης στη Μέση Ανατολή.
