Οι Ρώσοι νεκροί στην Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής έχουν ξεπεράσει τους 240.000, σύμφωνα με έρευνα της ρωσικής υπηρεσίας του BBC. Η έρευνα, που έγινε σε συνεργασία με τον ρωσικό ιστότοπο ερευνητικής δημοσιογραφίας «Mediazona» και μια ομάδα εθελοντών, κατάφερε να ταυτοποιήσει ονομαστικά 241.088 στρατιωτικούς που έχασαν τη ζωή τους στο μέτωπο. Στην πλειονότητά τους πρόκειται για εθελοντές, επίστρατους και καταδικασμένους που κατατάχθηκαν από σωφρονιστικά ιδρύματα. Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι ο πραγματικός αριθμός των απωλειών είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που έχει καταγραφεί.
Διαβάστε επίσης: Το BBC κατέγραψε 241.088 νεκρούς Ρώσους στρατιώτες
Τι έδειξε η έρευνα για τους Ρώσους νεκρούς στην Ουκρανία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το BBC σε συνεργασία με το «Mediazona», το 56% του συνόλου των νεκρών αποτελείται από εθελοντές, επίστρατους και καταδικασμένους οι οποίοι κατετάγησαν στον στρατό για να πολεμήσουν στην Ουκρανία απευθείας από σωφρονιστικά ιδρύματα όπου εξέτιαν τις ποινές τους. Πρόκειται δηλαδή για άτομα που δεν είχαν καμία σχέση με τον στρατό κατά την έναρξη του πολέμου. Ο κατάλογος με τα ονόματα βασίζεται αποκλειστικά σε δεδομένα προσβάσιμα στο κοινό, γεγονός που σημαίνει ότι ο πραγματικός απολογισμός είναι σαφώς υψηλότερος από τους 241.088 ταυτοποιημένους νεκρούς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ηλικιακή σύνθεση των θυμάτων. Η μέση ηλικία των Ρώσων στρατιωτικών που σκοτώθηκαν είναι πλέον τα 38 έτη, δηλαδή κατά 13 έτη μεγαλύτερη σε σχέση με τη μέση ηλικία των στρατιωτικών που έπεσαν κατά τους πρώτους μήνες της εισβολής. Στην αρχή του πολέμου, οι κύριες επιχειρήσεις διεξάγονταν από επίλεκτες μονάδες με νέους στρατιώτες που είχαν υποβληθεί σε εντατική εκπαίδευση. Σήμερα, την κύρια πηγή αναπλήρωσης του στρατού αποτελούν άτομα που κατατάσσονται από την πολιτική ζωή και στέλνονται στο μέτωπο έπειτα από σύντομη μόνο εκπαίδευση.
Η αλλαγή στη σύνθεση των απωλειών
Οι εθελοντές αποτελούν πλέον τη «μεγαλύτερη» ηλικιακά κατηγορία μεταξύ των νεκρών. Ανάμεσα σε όσους υπέγραψαν πρόσφατα σύμβαση με τον ρωσικό στρατό, οι περισσότεροι νεκροί είναι άνδρες ηλικίας 42 έως 45 ετών. Παράλληλα, η έρευνα κατέγραψε 2.776 νεκρούς εθελοντές άνω των 60 ετών, ενώ στον πόλεμο έχασαν τη ζωή τους και 6.435 άνδρες ηλικίας κάτω των 24 ετών. Η ηλικιακή αυτή κατανομή αντικατοπτρίζει την εξέλιξη του μηχανισμού στρατολόγησης του ρωσικού στρατού από την αρχή της εισβολής μέχρι σήμερα.
Η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές επιλογές του Κρεμλίνου μετά την επώδυνη, από πολιτικής άποψης, επιστράτευση του 2022. Μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε εκείνη η κινητοποίηση, οι ρωσικές αρχές επέλεξαν να στραφούν σε χρηματικές αποζημιώσεις και στην αποκεντρωμένη πρόσληψη συμβασιούχων μέσω των περιφερειών της χώρας. Το σύστημα αυτό επέτρεψε στη Μόσχα να αναπληρώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα τις απώλειες του στρατού στο μέτωπο της Ουκρανίας, χωρίς να χρειαστεί να ανακοινώσει επίσημα μια νέα, γενική επιστράτευση που θα είχε πολιτικό κόστος στο εσωτερικό.
Η έρευνα του BBC και του «Mediazona» βασίστηκε στη συστηματική καταγραφή δημόσια προσβάσιμων στοιχείων, όπως ανακοινώσεις κηδειών, δημοσιεύσεις τοπικών αρχών και μηνύματα συγγενών, προκειμένου να ταυτοποιηθούν ονομαστικά οι απώλειες. Παρά το μέγεθος της εργασίας, οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν ότι το πραγματικό μέγεθος των απωλειών του ρωσικού στρατού παραμένει άγνωστο, καθώς πολλές περιπτώσεις θανάτων δεν καταγράφονται ποτέ δημόσια από τις ρωσικές αρχές.
