Οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν σε ισχύ νέους δασμούς 50% σε καναδικές εισαγωγές αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, από τα μεσάνυχτα Παρασκευής προς Σάββατο, τοπική ώρα Ουάσινγκτον. Η απόφαση ήρθε αφού οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Καναδά κατέρρευσαν το βράδυ της Παρασκευής, χωρίς οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε εμπορική συμφωνία. Οι νέοι δασμοί σε καναδικές εισαγωγές αφορούν περίπου το 5,5% των συνολικών εξαγωγών του Καναδά προς τις ΗΠΑ και κλιμακώνουν περαιτέρω την ένταση μεταξύ δύο ιστορικά στενών συμμάχων. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ ανακοίνωσε την αναστολή των διαπραγματεύσεων και την επιστροφή των διαπραγματευτών στην Οτάβα.
Κατάρρευση διαπραγματεύσεων και νέοι δασμοί
Ο Καναδός υπουργός Εμπορίου Ντομινίκ ΛεΜπλάν βρέθηκε όλη την εβδομάδα στην Ουάσινγκτον, προσπαθώντας να αποτρέψει την κλιμάκωση της κρίσης ανάμεσα στις δύο χώρες. Οι σχέσεις Ουάσινγκτον-Οτάβας έχουν επιδεινωθεί αισθητά μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025. Οι δασμοί είχαν αρχικά ανακοινωθεί τον Ιούλιο και επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ την Τετάρτη, ωστόσο ο Τραμπ έδωσε παράταση τριών ημερών προκειμένου να συνεχιστούν οι συνομιλίες. Παρά τη διορία, οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και τα μεσάνυχτα Παρασκευής τέθηκαν σε ισχύ οι νέοι δασμοί, οι οποίοι εφαρμόζονται με βάση τον Νόμο περί Δασμών του 1930, νόμο που θεσπίστηκε την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης.
Οι δασμοί 50% θα επιβαρύνουν σειρά καναδικών προϊόντων, όπως κρασί, γαλακτοκομικά, τσιμέντο, ένδυση αλλά και εξοπλισμό χόκεϊ. Η συνολική αξία των καναδικών εξαγωγών που επηρεάζονται εκτιμάται στα 20 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 5% έως 5,5% των ετήσιων εξαγωγών του Καναδά προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο ο πολιτικός αντίκτυπος αναμένεται να είναι μεγαλύτερος από τον καθαρά οικονομικό, καθώς οι διμερείς συναλλαγές σε αγαθά και υπηρεσίες μεταξύ των δύο χωρών αποτιμήθηκαν πέρυσι σε 880 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι αντιδράσεις Ουάσινγκτον και Οτάβας
Ο εμπορικός εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζέιμισον Γκριρ δήλωσε ότι «παρά την αμερικανική προσφορά προς τον Καναδά να έχει καλύτερη μεταχείριση από οποιονδήποτε άλλο εξαγωγέα στην αγορά μας, οι νέες απαιτήσεις και οι οπισθοδρομήσεις σε άλλες δεσμεύσεις του Καναδά διατάραξαν την εύθραυστη ισορροπία που είχε επιτευχθεί τις τελευταίες ημέρες». Η ανακοίνωση διαβάστηκε σε δημοσιογράφους μέσω τηλεδιάσκεψης λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Από την πλευρά του, ο Μαρκ Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι Καναδοί διαπραγματευτές «εργάστηκαν σκληρά, καλή τη πίστει, για να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των Καναδών μέχρι το τελευταίο λεπτό», ωστόσο κατήγγειλε ότι «οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής στους προτεινόμενους από τις ΗΠΑ όρους ήταν άδικες, αντιοικονομικές και έθεταν υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία οποιασδήποτε συμφωνίας». Ο Καναδός πρωθυπουργός προειδοποίησε παράλληλα ότι «ο Καναδάς θα εφαρμόσει ισοδύναμους δασμούς δολάριο στο δολάριο, προκειμένου να προστατεύσει τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις μας».
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Abacus Data, το 36% των Καναδών θα υποστήριζε οικονομικά αντίποινα προς τις ΗΠΑ, ενώ το 30% προτιμά η κυβέρνηση Κάρνεϊ να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις. Ο Γκριρ πάντως προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ «δεν πρόκειται να ανεχθούν» ενδεχόμενους αντιδασμούς από την πλευρά της Οτάβας. Πριν την κατάρρευση των συνομιλιών, οι δύο πλευρές φέρεται να συζητούσαν συμφωνία που θα μείωνε τους δασμούς στον καναδικό χάλυβα και αλουμίνιο από 50% σε 25%, καθώς και στα καναδικά αυτοκίνητα από 25% σε 15%. Σε αντάλλαγμα, ο Κάρνεϊ είχε ζητήσει από τις καναδικές επαρχίες να επαναφέρουν τα αμερικανικά αλκοολούχα ποτά στα ράφια των καταστημάτων και να διευκολύνουν την είσοδο περισσότερων αμερικανικών γαλακτοκομικών στη μεγάλη καναδική λιανική αγορά, ενώ είχε προτείνει και κατάργηση μέρους των δασμών αντιποίνων 25% σε αμερικανικά αυτοκίνητα, χάλυβα και αλουμίνιο.
Το αγκάθι του Keystone XL και το επόμενο βήμα
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις παραμένει το έργο του αγωγού Keystone XL, μήκους 1.200 μιλίων, που είχε σχεδιαστεί για τη μεταφορά εκατοντάδων χιλιάδων επιπλέον βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα από τον Καναδά προς τις ΗΠΑ. Το έργο είχε ακυρωθεί επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε πρόσφατα σε ανάρτησή του ότι «ο σπουδαίος αγωγός Keystone XL, που εξοντώθηκε πριν από πολύ καιρό, μπορεί να ξυπνήσει από τον τάφο». Καναδικές πηγές ωστόσο ανέφεραν πρόσφατα ότι το έργο επέκτασης του Keystone XL παραμένει σε αδιέξοδο και δεν προωθείται. Παρά την κατάρρευση των συνομιλιών, οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι οι επαφές συνεχίζονται, με την Οτάβα να ελπίζει πως οι ΗΠΑ θα άρουν τελικά τους νέους δασμούς σε καναδικές εισαγωγές.
