Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν δασμούς 50% σε καναδικές εισαγωγές αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αφού ο Καναδάς και οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία πριν λήξει η τριήμερη παράταση που είχε δώσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ έπειτα από μήνες έντονων διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο ιστορικών συμμάχων. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για αλλαγές τελευταίας στιγμής στους όρους, ενώ η αμερικανική πλευρά μίλησε για άρνηση του Καναδά να οριστικοποιήσει τη συμφωνία.
Διαβάστε επίσης: Η αύξηση του Euribor απειλεί τα στεγαστικά δάνεια στην Ευρώπη
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στην τελική ευθεία
Οι δασμοί αρχικά επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ στις 12:01 π.μ. την Τετάρτη, όμως ο Τραμπ παρέτεινε την προθεσμία κατά τρεις ημέρες προκειμένου να δοθεί χρόνος στις συνομιλίες να ολοκληρωθούν. Οι διαπραγματευτές του εμπορίου βρίσκονταν σε επαφή από τον Ιούλιο, όταν ο Τραμπ είχε απειλήσει αρχικά με δασμό 50% σε καναδικές εισαγωγές αξίας σχεδόν 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή περίπου 28 δισεκατομμύρια δολάρια Καναδά. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναστείλει προσωρινά το μέτρο νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, εκτιμώντας ότι οι δύο πλευρές βρίσκονταν κοντά σε μια συμφωνία «πολύ καλή» και για τις δύο χώρες.
Η αισιοδοξία όμως αποδείχθηκε βραχύβια. Ο εμπορικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, ανακοίνωσε σε τηλεδιάσκεψη με δημοσιογράφους λίγο πριν τα μεσάνυχτα ότι «ο Καναδάς αρνήθηκε να οριστικοποιήσει την εμπορική συμφωνία βάσει των όρων που είχαν συμφωνηθεί νωρίτερα αυτή την εβδομάδα». Ο Μαρκ Κάρνεϊ απάντησε ότι «οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής στους προτεινόμενους από τις ΗΠΑ όρους ήταν άδικες, αντιοικονομικές και έθεταν υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία οποιασδήποτε συμφωνίας». Σύμφωνα με όσα είχαν διαρρεύσει, το τραπέζι των διαπραγματεύσεων περιλάμβανε μείωση των αμερικανικών δασμών στον καναδικό χάλυβα και το αλουμίνιο από 50% σε 25%, καθώς και στα καναδικά αυτοκίνητα από 25% σε 15%. Σε αντάλλαγμα, ο Κάρνεϊ είχε ζητήσει από τις καναδικές επαρχίες να επαναφέρουν τα αμερικανικά αλκοολούχα ποτά στα ράφια των καταστημάτων και να διευκολύνουν την είσοδο περισσότερων αμερικανικών γαλακτοκομικών προϊόντων στη μεγάλη λιανική αγορά της χώρας.
Ποια προϊόντα επηρεάζονται και ποιο είναι το κόστος
Ο Τραμπ ενεργοποίησε τους νέους δασμούς επικαλούμενος τον Νόμο περί Δασμών του 1930, μια νομοθεσία της εποχής της Μεγάλης Ύφεσης. Οι επιβαρύνσεις θα εφαρμοστούν σε ευρύ φάσμα καναδικών προϊόντων, όπως το κρασί, τα γαλακτοκομικά, το τσιμέντο, η ένδυση, ακόμη και ο εξοπλισμός χόκεϊ. Οι διμερείς συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών ανάμεσα στις δύο χώρες είχαν αποτιμηθεί σε 880 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, με τους νέους δασμούς να αντιστοιχούν περίπου στο 5% των ετήσιων καναδικών εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο πολιτικός αντίκτυπος της ρήξης πάντως εκτιμάται πως θα είναι μεγαλύτερος από τον καθαρά οικονομικό, δεδομένου του μεγέθους και της ιστορικής βαρύτητας της εμπορικής σχέσης των δύο χωρών.
Αντιδράσεις και το ενδεχόμενο αντιποίνων
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Abacus Data, το 36% των Καναδών θα υποστήριζε οικονομικά αντίποινα απέναντι στις ΗΠΑ, ενώ ένα επιπλέον 30% θα ήθελε η κυβέρνηση Κάρνεϊ να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις αντί να προχωρήσει σε αντιμέτρα. Ο Τζέιμισον Γκριρ προειδοποίησε ήδη ότι οι ΗΠΑ «δεν πρόκειται να ανεχθούν» ενδεχόμενους αντιδασμούς από την πλευρά του Καναδά, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης. Ο Κάρνεϊ είχε αποσύρει πέρυσι τα πιο σαρωτικά αντίμετρα που είχε επιβάλει ο Καναδάς απέναντι στους αμερικανικούς δασμούς σε χάλυβα, αλουμίνιο και αυτοκίνητα, ωστόσο ο Τραμπ παρέμενε ενοχλημένος από τις απαγορεύσεις πώλησης αμερικανικού αλκοόλ σε καναδικές επαρχίες.
Ένα ακόμη σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις αφορά το έργο του αγωγού πετρελαίου Keystone XL, μήκους 1.200 μιλίων, που σχεδιάστηκε για τη μεταφορά εκατοντάδων χιλιάδων επιπλέον βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα από τον Καναδά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το έργο είχε ακυρωθεί από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ενώ ο Τραμπ έγραψε πρόσφατα ότι ο αγωγός «μπορεί να ξυπνήσει από τον τάφο». Καναδικές πηγές ανέφεραν πάντως πως το έργο επέκτασης του Keystone XL παραμένει σε αδιέξοδο και δεν προωθείται προς το παρόν.
Τι ακολουθεί
Οι διαπραγματεύσεις πάντως δεν έχουν κλείσει οριστικά. Οι δύο πλευρές διατηρούν ανοιχτό κανάλι επικοινωνίας, με τον Καναδά να ελπίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τους νέους δασμούς εφόσον επιτευχθεί μια πιο σταθερή συμφωνία τις επόμενες εβδομάδες. Μέχρι τότε, οι καναδικές επιχειρήσεις καλούνται να απορροφήσουν το κόστος μιας εμπορικής κόντρας που δύσκολα φαίνεται να βρει σύντομα λύση.
