Τα Στενά του Ορμούζ, το πιο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα στον κόσμο, έχουν μετατραπεί σε πεδίο μάχης έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Από τα εμπορικά πλοία που διασχίζουν καθημερινά τη θαλάσσια αρτηρία, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου, δεκάδες έχουν βρεθεί στο στόχαστρο επιθέσεων. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ) κατέγραψε συνολικά 68 «συμβάντα» από την έναρξη της σύρραξης, στις 28 Φεβρουαρίου, με τραγικό απολογισμό 20 νεκρούς ναυτικούς και λιμενεργάτες.
68 συμβάντα σε έξι μήνες στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΝΟ, οργανισμού που υπάγεται στον ΟΗΕ, στον Περσικό Κόλπο, στον Κόλπο του Ομάν και στην Αραβική Θάλασσα καταγράφεται κατά μέσο όρο ένα περιστατικό κάθε 2,5 ημέρες. Ο απολογισμός είναι βαρύς: 20 ναυτικοί και λιμενεργάτες έχουν χάσει τη ζωή τους, 35 έχουν τραυματιστεί και ένας παραμένει επισήμως αγνοούμενος. Η βρετανική υπηρεσία ναυτιλιακής ασφάλειας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, χαρακτηρίζει τα 47 από τα 68 συμβάντα ως ξεκάθαρες επιθέσεις.
Σχεδόν τα μισά περιστατικά αφορούσαν πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία του Ορμούζ για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Περίπου το 20% των επιθέσεων είχε στόχο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, ενώ το 15% αφορούσε πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου. Τα περισσότερα πλοία που επλήγησαν έπλεαν υπό σημαία Λιβερίας, με 13 καταγεγραμμένες περιπτώσεις, ακολουθούμενα από πλοία με σημαία Παναμά (10 περιστατικά) και των Νήσων Μάρσαλ. Πλοία υπό ιρανική σημαία στοχοποιήθηκαν σε τέσσερις περιπτώσεις.
Η ένταση των επιθέσεων στο Ορμούζ ακολούθησε πιστά τις φάσεις της σύγκρουσης. Από την έναρξη του πολέμου έως το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, στα μέσα Ιουνίου, καταγραφόταν ένα συμβάν κάθε 2,3 ημέρες, με 16 νεκρούς και 19 τραυματίες σε περιοχές ανοικτά του Ιράκ, του Ιράν, του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας, του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η ανάσα των διαπραγματεύσεων και η νέα κλιμάκωση
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, γύρω στις 7 Ιουλίου, η συχνότητα των επιθέσεων στο Ορμούζ σχεδόν υποδιπλασιάστηκε, φτάνοντας το ένα συμβάν κάθε 4,6 ημέρες. Σε εκείνο το διάστημα δεν καταγράφηκε κανένας νεκρός, τραυματίας ή αγνοούμενος ναυτικός, μια σαφής ένδειξη ότι η διπλωματική οδός μπορούσε να αποδώσει άμεσα αποτελέσματα στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, ακόμη και τότε, τα τέσσερα στα πέντε συμβάντα παρέμεναν συγκεντρωμένα κοντά στο στενότερο σημείο του Ορμούζ, ανοικτά των ακτών του Ομάν, σε διαδρομή που η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι δεν έχει εγκρίνει.
Η κατάρρευση της συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών επανέφερε γρήγορα την ένταση στη θάλασσα. Η συχνότητα των επεισοδίων επέστρεψε σχεδόν στα επίπεδα της πρώτης φάσης του πολέμου, με ένα περιστατικό περίπου κάθε τρεις ημέρες. Στο τελευταίο αυτό κύμα κλιμάκωσης έχουν ήδη καταγραφεί τέσσερις νεκροί ναυτικοί ή λιμενεργάτες, 16 τραυματίες και ένας αγνοούμενος, στοιχεία που ενισχύουν τις ανησυχίες για τη συνέχιση των κινδύνων στη θαλάσσια αυτή αρτηρία.
Το γεγονός ότι το Ορμούζ παραμένει σταθερά στο επίκεντρο των επιθέσεων, ανεξάρτητα από τη φάση της σύγκρουσης, καταδεικνύει τη στρατηγική βαρύτητα του περάσματος τόσο για τις εμπόλεμες πλευρές όσο και για την παγκόσμια οικονομία. Η ασφάλεια των εμπορικών πλοίων που διασχίζουν καθημερινά τη θαλάσσια οδό παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με την πορεία των διπλωματικών προσπαθειών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
