Η δολοφονία αυτόχθονα ηγέτη συγκλόνισε την περουβιανή Αμαζονία, όταν ο Αμέρικο Πασκουάλ Τομίσα, ηγέτης της εθνότητας ασένινκα, έπεσε νεκρός από πυροβολισμούς την Κυριακή. Το περιστατικό σημειώθηκε στον νομό Ουκαγιάλι, στο ανατολικό Περού, κοντά στα σύνορα με τη Βραζιλία. Ο 57χρονος περιπολούσε σε εδάφη της κοινότητάς του, προσπαθώντας να τα προστατεύσει από εισβολείς, όταν δέχθηκε την επίθεση από έναν ή περισσότερους ενόπλους. Την είδηση επιβεβαίωσε η κυβέρνηση του Περού.
Πώς εξελίχθηκε η δολοφονία στην Αμαζονία
Σύμφωνα με στοιχεία της ORAU, συλλογικότητας που συσπειρώνει περίπου 20 οργανώσεις αυτοχθόνων του Ουκαγιάλι, ο Αμέρικο Πασκουάλ υπέστη τραύματα από πυροβόλο όπλο κατά τη διάρκεια επεισοδίου σε έδαφος της κοινότητάς του. Η αντιπαράθεση σημειώθηκε με «τρίτους» οι οποίοι είχαν μεταβεί στην περιοχή για να συλλέξουν εκχύλισμα κοπάιμπα, ένα είδος ελαιώδους ρητίνης που αντλείται από δέντρα του Αμαζονίου και χρησιμοποιείται τόσο στην παραδοσιακή ιατρική όσο και για την κατασκευή βερνικιού. Το υπουργείο Πολιτισμού του Περού καταδίκασε το έγκλημα μέσω ανακοίνωσής του στο X, τονίζοντας ότι ο ηγέτης επιδιδόταν σε ενέργειες περιφρούρησης των εδαφών της κοινότητάς του τη στιγμή της επίθεσης.
Ο Αμέρικο Πασκουάλ δεν ήταν άγνωστος στις αρχές. Από το 2020 κατήγγειλε συστηματικά την παρουσία εισβολέων στα εδάφη της κοινότητάς του, χωρίς ωστόσο οι καταγγελίες του να αποτρέψουν την τραγική κατάληξη. Η περιοχή Γιουρούα, όπου διαπράχθηκε το έγκλημα, βρίσκεται σε απομακρυσμένο σημείο της περουβιανής Αμαζονίου και έχει αναδειχθεί σε σημείο έντασης, καθώς εκεί έχουν καταγραφεί και άλλες φονικές επιθέσεις εναντίον κοινοτήτων αυτοχθόνων τα τελευταία χρόνια.
Αντιδράσεις και το ευρύτερο πλαίσιο των επιθέσεων
Ο αντιπρόεδρος της ORAU, Έρλιν Οδίσιο, μίλησε σε συνέντευξη Τύπου για «άνανδρη δολοφονία», τονίζοντας ότι όσα συμβαίνουν στην Αμαζονία δεν πρέπει να μείνουν ατιμώρητα. Η δήλωσή του αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία των οργανώσεων αυτοχθόνων για την ασφάλεια των ηγετών τους, οι οποίοι εκτίθενται σε κίνδυνο όταν καταγγέλλουν την αποψίλωση ή την παράνομη εκμετάλλευση των δασών. Οι απειλές εναντίον τέτοιων ηγετών έχουν γίνει ανησυχητικά συχνές σε περιοχές της περουβιανής επικράτειας που διαρρέει ο Αμαζόνιος.
Η υπόθεση του Αμέρικο Πασκουάλ δεν είναι μεμονωμένη. Την ίδια εβδομάδα, τη Δευτέρα, η δικαιοσύνη του Περού καταδίκασε τέσσερα πρόσωπα για τη δολοφονία το 2023 του Κίντο Ινούμα, ηγέτη της φυλής κίτσουα, στην περιοχή Σαν Μαρτίν, επίσης στην περουβιανή Αμαζονία. Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Global Witness, από το 2012 έως το 2024 έχουν δολοφονηθεί τουλάχιστον 62 υπερασπιστές του περιβάλλοντος στο Περού, εκ των οποίων οι 35, δηλαδή περισσότεροι από τους μισούς, ανήκαν σε αυτόχθονους λαούς. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν ένα πρότυπο βίας που πλήττει επί σειρά ετών όσους προσπαθούν να προστατεύσουν τα δάση του Αμαζονίου από παράνομες δραστηριότητες.
Η έρευνα της εισαγγελίας συνεχίζεται
Η εισαγγελία του Περού ανακοίνωσε ότι διενεργεί έρευνα για «ανθρωποκτονία» και έστειλε μέλη της στην απομακρυσμένη περιοχή Γιουρούα, στον τόπο όπου διαπράχθηκε το έγκλημα. Οι αρχές αναμένεται να διερευνήσουν την ταυτότητα των δραστών, καθώς και το ενδεχόμενο σύνδεσης της επίθεσης με τις μακροχρόνιες καταγγελίες του θύματος για εισβολείς στα εδάφη της κοινότητάς του. Η υπόθεση της δολοφονίας αυτόχθονα ηγέτη στο Ουκαγιάλι αναμένεται να προστεθεί στον κατάλογο ανοιχτών υποθέσεων που αφορούν επιθέσεις εναντίον υπερασπιστών του περιβάλλοντος στην περουβιανή Αμαζονία.
