Σε αρκετά χωριά της ελληνικής υπαίθρου, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι πια η ανάπτυξη, αλλά η επιβίωση. Ενα σχολείο που κλείνει, ένα καφενείο που αδειάζει, μια γιατρική εξέταση που απαιτεί ώρες ταξίδι· όλα αυτά που φαντάζουν αυτονόητα στις πόλεις, στην περιφέρεια καθορίζουν αν ένας τόπος θα συνεχίσει να υπάρχει. Στη Φουρνά Ευρυτανίας ωστόσο, η εικόνα αυτή άρχισε να αλλάζει τα τελευταία χρόνια, χάρη σε μια πρωτοβουλία που αρχικά έμοιαζε ουτοπική, αλλά σήμερα αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για ολόκληρη τη χώρα.
Η ιστορία ξεκίνησε το 2024, όταν το μικρό ορεινό χωριό της Ευρυτανίας, χαμένο ανάμεσα σε πυκνά δάση και απόκρημνα βουνά, έγινε σημείο αναφοράς για μια προσπάθεια αναγέννησης. Ο πληθυσμός φθινε, το σχολείο κινδύνευε να κλείσει, και δύο άνθρωποι -μια δασκάλα και ένας ιερέας– αποφάσισαν να αντιδράσουν. Η πρωτοβουλία βαφτίστηκε «Νέα Ζωή στο Χωριό» και στόχευε στην προσέλκυση νέων οικογενειών, προσφέροντας στέγη, δουλειά και προοπτική σε έναν τόπο που έμοιαζε καταδικασμένος στην ερήμωση.
Τα πρώτα αποτελέσματα στη Φουρνά
Δύο χρόνια μετά, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά για τα δεδομένα μιας τόσο μικρής κοινότητας. Στη Φουρνά άνοιξε πρόσφατα νέος φούρνος, ενώ τελέστηκε ο πρώτος γάμος στο χωριό μετά από περίπου 11 χρόνια. Στην πλατεία, όπου κάποτε επικρατούσε σιωπή, ακούγονται πλέον παιδικές φωνές. Σήμερα ζουν στο χωριό 27 παιδιά, εκ των οποίων τα 18 εγκαταστάθηκαν εκεί μετά την έναρξη της πρωτοβουλίας. Για μια κοινότητα που μέχρι πρότινος πάλευε να κρατήσει ανοιχτό το σχολείο της, οι αριθμοί αυτοί αποκτούν ιδιαίτερο συμβολικό βάρος.
Το παράδειγμα απλώνεται σε άλλα χωριά
Η επιτυχία της Φουρνάς δεν πέρασε απαρατήρητη. Το «κίνημα» έχει πλέον επεκταθεί, με τη Ζίτσα στα Ιωάννινα και το Κόκκινο Χωριό στη Βοιωτία να ακολουθούν το ίδιο μοντέλο, αναζητώντας τη βοήθεια και την τεχνογνωσία που απέκτησαν οι πρωτεργάτες της αρχικής προσπάθειας. Παράλληλα, η ακριτική Ορεστιάδα κάνει τα πρώτα της βήματα προς την ίδια κατεύθυνση, με στόχο να ενισχύσει τον τοπικό πληθυσμό μιας περιοχής με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία. Συνολικά, πέντε χωριά έχουν πλέον ενταχθεί σε αυτή τη διαδικασία αναγέννησης, δείχνοντας πως το μοντέλο της Φουρνάς μπορεί να λειτουργήσει και αλλού.
Οικογένειες σε αναμονή για στέγη
Ωστόσο, η ζήτηση έχει ξεπεράσει τις διαθέσιμες υποδομές. Στη Φουρνά, τρεις οικογένειες παραμένουν σε αναμονή, καθώς δεν υπάρχουν επί του παρόντος διαθέσιμες κατοικίες για να εγκατασταθούν. Οπως ανέφερε στο «ΘΕΜΑ» η κυρία Διαμαντή, μία από τις εμπνεύστριες της πρωτοβουλίας, υπάρχουν σπίτια της Δασικής Υπηρεσίας που είχαν χτιστεί για να στεγάσουν εργαζομένους του Δασαρχείου, τα οποία όμως παραμένουν σήμερα κλειστά, αφού οι υπηρετούντες υπάλληλοι είναι ντόπιοι και διαθέτουν ήδη δικές τους κατοικίες. Η ίδια εκφράζει την ελπίδα πως οι κατοικίες αυτές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση. Το παράδειγμα της Φουρνάς αποδεικνύει πως, με οργάνωση και επιμονή, ακόμη και τα πιο απομακρυσμένα χωριά της Ελλάδας μπορούν να ξαναβρούν τον παλμό τους, δίνοντας ελπίδα σε δεκάδες οικογένειες που αναζητούν ένα νέο ξεκίνημα μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
