Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας μέσα από επενδύσεις, δεξιότητες και ενέργεια βρέθηκε στο επίκεντρο ομιλίας της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ομιλία έγινε στο πλαίσιο της ετήσιας εκδήλωσης «La Rencontre des Entrepreneurs de France» (La REF) 2026, που φιλοξενεί η οργάνωση MEDEF στο Παρίσι, στις 26 και 27 Αυγούστου. Η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τη «συνταγή» της για την ανάπτυξη της Ευρώπης, σε μια περίοδο κατά την οποία παλιές βεβαιότητες της ευρωπαϊκής οικονομίας φαίνεται να έχουν καταρρεύσει.
Οι νέες προκλήσεις για την ανάπτυξη της Ευρώπης
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η φθηνή εισαγόμενη ενέργεια, η στρατηγική προστασία από τις ΗΠΑ και το ανοιχτό παγκόσμιο εμπόριο αποτελούσαν για δεκαετίες τα θεμέλια πάνω στα οποία στηριζόταν η ευρωπαϊκή οικονομία. Πλέον, όπως τόνισε, αυτές οι σταθερές έχουν ανατραπεί, γεγονός που αναγκάζει την Ευρώπη να αναζητήσει νέους μοχλούς ανάπτυξης, όπως η βιομηχανική πολιτική και η πυρηνική ενέργεια. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να απλοποιήσει τους κανόνες λειτουργίας της και να αποκαταστήσει τους δίκαιους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η ίδια στη σχέση της Ευρώπης με την Κίνα, καθώς φέτος καταγράφηκε για πρώτη φορά εμπορικό ισοζύγιο υπέρ της ασιατικής χώρας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η Κίνα ελέγχει βασικούς κρίκους στις αλυσίδες εφοδιασμού, με την Ευρώπη να εξαρτάται από αυτή σε ποσοστό πάνω από 80% για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες και σε ποσοστό 90% για ορισμένες σπάνιες γαίες. Για τον λόγο αυτό, πέρα από τον διάλογο με το Πεκίνο, η φον ντερ Λάιεν έκρινε απαραίτητη και την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τον διεθνή ανταγωνισμό.
Το σχέδιο για τα 470 δισεκατομμύρια ευρώ
Ένα από τα βασικά εμπόδια στην ανάπτυξη της Ευρώπης, όπως επεσήμανε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι ο τρόπος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι σήμερα 10 τρισεκατομμύρια ευρώ σε αποταμιεύσεις ευρωπαϊκών νοικοκυριών παραμένουν «παγωμένα» σε τραπεζικούς λογαριασμούς, ενώ μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων καταλήγει τελικά σε επενδύσεις εκτός της ευρωπαϊκής ηπείρου. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταθέσει προτάσεις που αφορούν την τιτλοποίηση, τις τραπεζικές και ασφαλιστικές επενδύσεις, καθώς και την ενσωμάτωση και εποπτεία των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών. Οι πρωτοβουλίες αυτές, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, μπορούν να ξεκλειδώσουν έως και 470 δισεκατομμύρια ευρώ για νέες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χαρακτήρισε την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ως το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα της Ευρώπης. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, αναφέρθηκε ειδικά στο λεγόμενο καθεστώς «28th regime», ένα προαιρετικό ενιαίο ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο που μπορεί να επιλέξει μια επιχείρηση αντί για τα 27 διαφορετικά εθνικά καθεστώτα των κρατών-μελών. Χάρη σε αυτό το σύστημα, μια επιχείρηση θα μπορεί να συσταθεί μέσα σε μόλις 48 ώρες και με κόστος μικρότερο από 100 ευρώ.
Δεξιότητες και βιομηχανική πολιτική
Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε επίσης στη νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την ονομασία «Industrial Accelerator Act», η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς και σε προγράμματα επανακατάρτισης του εργατικού δυναμικού. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Διαβατηρίου Κοινωνικής Ασφάλισης, ώστε οι δεξιότητες των εργαζομένων να αναγνωρίζονται ευκολότερα σε όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Επιτροπής να διευκολύνει την κινητικότητα εργαζομένων και επιχειρήσεων εντός της ενιαίας αγοράς.
Η ομιλία της φον ντερ Λάιεν στο Παρίσι, μπροστά σε εκπροσώπους του γαλλικού επιχειρηματικού κόσμου μέσω του MEDEF, αποτυπώνει τη στρατηγική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτατα. Η αναφορά της στην ενέργεια, ως έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη της Ευρώπης, δείχνει ότι το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας παραμένει ψηλά στην ατζέντα των Βρυξελλών.
