Μια φαινομενικά απλή ενέργεια μετατράπηκε σε οικονομική παγίδα για μια γυναίκα, η οποία κλήθηκε να πληρώσει πρόστιμο 1.000 ευρώ επειδή άνοιξε την τραπεζική θυρίδα του αποθανόντος συζύγου της. Η υπόθεση, που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), αναδεικνύει μια διάταξη της φορολογικής νομοθεσίας που παραμένει άγνωστη σε χιλιάδες πολίτες και μπορεί να τους φέρει αντιμέτωπους με σοβαρές κυρώσεις. Η γυναίκα επισκέφθηκε τη θυρίδα πριν ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία απογραφής του περιεχομένου της, κάτι που σύμφωνα με τον νόμο απαγορεύεται ρητά μετά τον θάνατο του κατόχου.
Πώς αποκαλύφθηκε η παράβαση
Η υπόθεση ήρθε στο φως χάρη στο αρχείο επισκέψεων που τηρεί υποχρεωτικά κάθε τράπεζα για τις θυρίδες που διαθέτει στους πελάτες της. Από τα στοιχεία αυτά προέκυψε ότι είχε πραγματοποιηθεί άνοιγμα της θυρίδας μετά τον θάνατο του συζύγου της γυναίκας, αλλά πριν συνταχθεί η νόμιμη απογραφή του περιεχομένου της παρουσία εφοριακού υπαλλήλου. Το εύρημα αυτό αρκούσε ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να ξεκινήσουν διαδικασία επιβολής διοικητικού προστίμου, χωρίς να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση των προθέσεων της γυναίκας. Η φορολογική διοίκηση θεωρεί την παράβαση τετελεσμένη από τη στιγμή που καταγράφεται η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, ανεξάρτητα από το τι ακολούθησε.
Η προσφυγή που απορρίφθηκε
Η γυναίκα δεν έμεινε άπραγη απέναντι στο πρόστιμο και προσέφυγε στη ΔΕΔ ζητώντας την ακύρωσή του. Στην ένστασή της υποστήριξε ότι δεν αφαίρεσε ούτε χρήματα ούτε κοσμήματα ούτε οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο, καθώς η θυρίδα ήταν ήδη άδεια τη στιγμή που την άνοιξε. Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε πως η πράξη της απαγορευόταν, πιστεύοντας πως η παλιά εξουσιοδότηση που της είχε δώσει ο σύζυγός της εξακολουθούσε να ισχύει ακόμη και μετά τον θάνατό του. Επικαλέστηκε ακόμη τη δύσκολη οικονομική της κατάσταση, ζητώντας τουλάχιστον μείωση του ποσού. Ωστόσο, κανένα από τα επιχειρήματά της δεν έγινε δεκτό και η απόφαση της φορολογικής αρχής επικυρώθηκε.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για τις θυρίδες θανόντων
Σύμφωνα με το σκεπτικό της ΔΕΔ, για την επιβολή αυτού του είδους διοικητικής κύρωσης δεν απαιτείται να αποδειχθεί δόλος ή πρόθεση παραβίασης του νόμου. Αρκεί η διαπίστωση ότι η θυρίδα ανοίχθηκε κατά παράβαση της προβλεπόμενης διαδικασίας απογραφής, η οποία αποσκοπεί στην προστασία της κληρονομιαίας περιουσίας και στη διασφάλιση των δικαιωμάτων όλων των κληρονόμων, αλλά και του Δημοσίου έναντι πιθανής φοροδιαφυγής. Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν η θυρίδα είναι εντελώς κενή, ακόμη κι αν δεν αφαιρέθηκε τίποτα από το περιεχόμενό της, η απλή είσοδος σε αυτήν πριν την επίσημη απογραφή θεωρείται αυτοτελής παράβαση.
Το κρίσιμο σημείο που αγνοούν πολλοί συγγενείς είναι ότι, με τον θάνατο του κατόχου, κάθε προηγούμενη εξουσιοδότηση ή πληρεξούσιο για τη θυρίδα παύει αυτόματα να ισχύει. Από εκείνη τη στιγμή ενεργοποιείται διαφορετική, αυστηρά καθορισμένη διαδικασία, η οποία προϋποθέτει την παρουσία εκπροσώπου της εφορίας για τη σύνταξη πρακτικού απογραφής πριν επιτραπεί σε οποιονδήποτε κληρονόμο να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο. Η παράλειψη αυτού του βήματος, όσο καλόπιστη κι αν είναι, εκθέτει τον ενδιαφερόμενο σε πρόστιμο που μπορεί να φτάσει τα 1.000 ευρώ, όπως ακριβώς συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Η υπόθεση λειτουργεί ως προειδοποίηση για χιλιάδες οικογένειες που βρίσκονται στη διαδικασία διαχείρισης μιας κληρονομιάς. Νομικοί κύκλοι συστήνουν οι κληρονόμοι να απευθύνονται άμεσα στην τράπεζα και στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. πριν επιχειρήσουν οποιαδήποτε ενέργεια σε θυρίδα θανόντος, ώστε να αποφύγουν παρόμοιες, δυσάρεστες οικονομικές συνέπειες σε μια ήδη δύσκολη περίοδο για την οικογένεια.
