Νέα ένταση σημειώνεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς η Άγκυρα επαναφέρει το ζήτημα των γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο. Αφορμή στάθηκε το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή 28 Αυγούστου από την Ελλάδα. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντσού Κετσελί, αντέδρασε άμεσα μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Χ, αμφισβητώντας την ελληνική κυριαρχία σε νησιά και βραχονησίδες του Αιγαίου. Η νέα τουρκική αντίδραση έρχεται λίγες ώρες μετά την επίσημη ανακοίνωση του ελληνικού σχεδίου και εντάσσεται σε μια σειρά αντίστοιχων παρεμβάσεων της Άγκυρας το τελευταίο διάστημα.
Η δήλωση Κετσελί για το χωροταξικό πλαίσιο
Σύμφωνα με την ανάρτηση του Οντσού Κετσελί, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, το οποίο κατά την τουρκική πλευρά καλύπτει και το Αιγαίο Πέλαγος, δεν θα έχει κανένα έννομο αποτέλεσμα για την Τουρκία. Ο Τούρκος αξιωματούχος επανέφερε τη γνωστή τουρκική θέση περί γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών, μια διατύπωση που η Αθήνα χαρακτηρίζει ως θεωρία των γκρίζων ζωνών. Στην ανάρτησή του ο Κετσελί σημείωσε χαρακτηριστικά ότι το πλαίσιο δεν επηρεάζει τα αλληλένδετα ζητήματα του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων των νησιών και νησίδων που, κατά την τουρκική άποψη, δεν έχουν παραχωρηθεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ κάλεσε την Ελλάδα να υιοθετήσει προσέγγιση σύμφωνη με τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023 περί Φιλίας και Καλής Γειτονίας. Ο ίδιος τόνισε ότι η Τουρκία παραμένει έτοιμη για συνεργασία με την Ελλάδα ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, χωρίς ωστόσο να αποσύρει την αμφισβήτηση για τα επίμαχα γεωγραφικά σημεία. Η τοποθέτηση αυτή καταδεικνύει την ταχύτητα με την οποία η Άγκυρα αντιδρά σε κάθε ελληνική πρωτοβουλία σχεδιασμού στο Αιγαίο, ακόμη και όταν πρόκειται για πλαίσια που αφορούν αμιγώς αναπτυξιακά ζητήματα όπως η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα.
Τρίτη τουρκική παρέμβαση μέσα στον Αύγουστο
Η νέα τουρκική αντίδραση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά την τρίτη ανάλογη παρέμβαση της Άγκυρας μέσα σε έναν μήνα. Στις 7 Αυγούστου η τουρκική πλευρά είχε αντιδράσει στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ενώ στις 19 Αυγούστου ακολούθησε αντίστοιχη αντίδραση για το πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Και στις τρεις περιπτώσεις η τουρκική διπλωματία χρησιμοποίησε σχεδόν πανομοιότυπη διατύπωση, αναφερόμενη σε νησιά, νησίδες και γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριαρχία, κατά την Άγκυρα, παραμένει αδιευκρίνιστη. Η επανάληψη αυτής της ρητορικής σε τρία διαφορετικά χωροταξικά πλαίσια, του Τουρισμού, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τώρα της Βιομηχανίας, δείχνει ότι η τουρκική πλευρά επιχειρεί συστηματικά να συνδέσει κάθε ελληνικό σχέδιο ανάπτυξης με το ζήτημα κυριαρχίας στο Αιγαίο, ανεξάρτητα από το αντικείμενο της κάθε ρύθμισης.
Η Αθήνα δεν έχει απαντήσει ακόμη επίσημα στη νέα ανάρτηση του Οντσού Κετσελί, ωστόσο το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα παραμένει σε ισχύ όπως ανακοινώθηκε στις 28 Αυγούστου από το ελληνικό Υπουργείο Περιβάλλοντος. Η επανειλημμένη επίκληση της θεωρίας των γκρίζων ζωνών από την τουρκική διπλωματία, τρεις φορές μέσα στον ίδιο μήνα, καταδεικνύει ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό στην ατζέντα των διμερών σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας. Η επίκληση της Διακήρυξης των Αθηνών του 2023 από τον Οντσού Κετσελί, παράλληλα με τη διατήρηση των αμφισβητήσεων για τα νησιά και τις βραχονησίδες, δείχνει ότι η Άγκυρα επιδιώκει να συνδυάσει τη ρητορική περί συνεργασίας με τη σταθερή προβολή των δικών της θέσεων για το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο.
