Κλιμάκωση καταγράφεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έπειτα από διπλωματικές προκλήσεις και ένα σοβαρό αεροπορικό επεισόδιο πάνω από το Αιγαίο. Η Αθήνα εξέδωσε ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, απορρίπτοντας ως παράνομη τη μονομερή ανακήρυξη δύο τουρκικών «θαλάσσιων πάρκων» σε διεθνή ύδατα και ελληνική υφαλοκρηπίδα. Την ίδια ώρα, τουρκικό drone παραβίασε το FIR Αθηνών νότια της Αλεξανδρούπολης, αναγκάζοντας δύο ελληνικά F-16 να απογειωθούν άμεσα.
Διαβάστε επίσης: Η Αθήνα βάζει κόκκινη γραμμή στην πόντιση καλωδίου
Ρηματική διακοίνωση και αεροπορικό επεισόδιο στην Αλεξανδρούπολη
Η ελληνική κυβέρνηση απάντησε δυναμικά στις τουρκικές κινήσεις, εκδίδοντας επίσημη ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε νομικά ανύπαρκτη τη μονομερή ανακήρυξη δύο τουρκικών «θαλάσσιων πάρκων», τα οποία εκτείνονται σε περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί διεθνή ύδατα και τμήμα της δικής της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Η Αθήνα υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες εντάσσονται στο αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και ξεκαθάρισε πως δεν αναγνωρίζει κανένα τετελεσμένο που προκύπτει από αυτές.
Η τουρκική προκλητικότητα δεν περιορίστηκε στο διπλωματικό πεδίο. Χθες το πρωί, τουρκικό drone παραβίασε το FIR Αθηνών νότια της Αλεξανδρούπολης και εισήλθε στην τερματική περιοχή του τοπικού αεροδρομίου. Η ελληνική αεράμυνα αντέδρασε άμεσα, με δύο μαχητικά F-16 να απογειώνονται εσπευσμένα για την αντιμετώπιση του περιστατικού. Λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης, δόθηκε κατεπείγουσα εντολή σε πολιτική πτήση που βρισκόταν σε φάση απογείωσης να αλλάξει υψόμετρο, ώστε να αποφευχθεί κάθε ενδεχόμενο διασταύρωσης, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια των επιβατών.
Οι δύο αυτές εξελίξεις, η διπλωματική και η αεροπορική, δείχνουν ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν εισέλθει σε φάση ελεγχόμενης αλλά ορατής κλιμάκωσης. Η Άγκυρα φέρεται να προχωρά σταδιακά προς τη θεσμική και νομοθετική θωράκιση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», μια εξέλιξη που αναμένεται να αποτελέσει τη νομική βάση για αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων εντός της ελληνικής και της κυπριακής ΑΟΖ.
Ελληνογαλλική συνεργασία και το υποθαλάσσιο καλώδιο
Παρά την ένταση, η Αθήνα δεν φαίνεται διατεθειμένη να αλλάξει τον στρατηγικό της σχεδιασμό στην περιοχή. Πρώτη προτεραιότητα παραμένει η ολοκλήρωση της βυθομέτρησης και, στη συνέχεια, η πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης που θα ενώσει την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, η Αθήνα και το Παρίσι βρίσκονται σε πλήρη συντονισμό, έχοντας καταρτίσει κοινό, βήμα προς βήμα, επιχειρησιακό και διπλωματικό πλάνο, ώστε να μην αφεθεί κανένα περιθώριο αντίδρασης ή παρερμηνείας στην Τουρκία.
Η τουρκική πλευρά έχει διαρρεύσει ότι η Ελλάδα οφείλει να ζητήσει άδεια από την Άγκυρα προκειμένου να προχωρήσουν οι εργασίες ανατολικά της Κάσου. Η ελληνική και η γαλλική πλευρά, ωστόσο, στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), απορρίπτοντας κάθε αξίωση τουρκικής δικαιοδοσίας στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη. Ούτε η Αθήνα, ούτε το Παρίσι, ούτε η γαλλική εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο πρόκειται να απευθυνθούν στην Άγκυρα για την έκδοση της σχετικής Navtex.
Τι ακολουθεί
Η αρμόδια Navtex θα εκδοθεί αποκλειστικά από τις ελληνικές Αρχές, καθώς η θαλάσσια ζώνη ανατολικά της Κάσου εμπίπτει, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, ξεκάθαρα στην εθνική δικαιοδοσία. Πηγές αναφέρουν πως η σχετική οδηγία προς ναυτιλλομένους βρίσκεται ήδη στο στάδιο της προετοιμασίας και αναμένεται να εκδοθεί σύντομα. Μέχρι τότε, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμένουν σε επιφυλακή, με την Αθήνα να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Άγκυρας τόσο στο διπλωματικό όσο και στο επιχειρησιακό πεδίο.
