Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούν πλειοψηφικό έλεγχο σε τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου της Βενεζουέλας, ύστερα από συμφωνία που ανακοίνωσε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και αφορά περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων. Η συμφωνία περιλαμβάνει παραχωρήσεις που μπορεί να φτάσουν τα 100 χρόνια σε 17 στρατηγικά πετρελαϊκά πεδία και έρχεται λίγο μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Η εξέλιξη αλλάζει τους συσχετισμούς στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, σε μια περίοδο που ο πόλεμος με το Ιράν και η αναταραχή γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχουν αναδείξει την ευπάθεια των διεθνών ενεργειακών ροών.
Διαβάστε επίσης: Ιστορική πετρελαϊκή συμφωνία ΗΠΑ – Βενεζουέλας για το πετρέλαιο
Τι προβλέπει η συμφωνία για τα κοιτάσματα πετρελαίου της Βενεζουέλας
Το σχέδιο αφορά 17 πετρελαϊκά πεδία με πάνω από 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του συνόλου των αποθεμάτων της Βενεζουέλας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΟΠΕΚ, η χώρα διαθέτει συνολικά περίπου 303 δισ. βαρέλια, τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον κόσμο, ενώ η αμερικανική EIA υπολογίζει ότι αυτά αντιστοιχούν περίπου στο 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Η συμφωνία προβλέπει ότι η αμερικανική πλευρά θα ελέγχει περίπου το 55% της πραγματικής παραγωγής της νέας κοινοπραξίας, μέσω συνδυασμού συμμετοχής και δικαιώματος αγοράς πετρελαίου σε τιμή κόστους.
Το Καράκας υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη των συγκεκριμένων κοιτασμάτων θα απαιτήσει επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων, ενώ εκτιμά ότι σε βάθος χρόνου μπορούν να αποφέρουν στη Βενεζουέλα πάνω από 209 δισ. δολάρια σε φορολογικά έσοδα. Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία αγοράς αργού, καθώς δημιουργείται μηχανισμός μέσω του οποίου η Ουάσιγκτον αποκτά στρατηγικό έλεγχο πάνω στην παραγωγή μιας από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές βάσεις εκτός αμερικανικού εδάφους.
Το πετρέλαιο πίσω από τη σύλληψη του Μαδούρο
Από τη στιγμή της σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε καταστήσει σαφές ότι το πετρέλαιο ήταν καθοριστικός παράγοντας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη σύλληψη, δήλωσε ότι θα βάλει τις μεγαλύτερες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια και να επισκευάσουν τις σοβαρά κατεστραμμένες υποδομές της Βενεζουέλας, υπονοώντας μάλιστα ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να τους επιστρέψει τα σχετικά κεφάλαια αν χρειαστεί. Ο ίδιος έχει ζητήσει από τις αρχές που παρέμειναν στην εξουσία μετά την αναγκαστική αποχώρηση του Μαδούρο να επιτρέψουν την επιστροφή των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών.
Το πετρέλαιο υπήρξε ανέκαθεν καθοριστικό για την εσωτερική πολιτική της Βενεζουέλας. Παρείχε τους πόρους για μια μακρά περίοδο σταθερής δημοκρατίας και, όταν οι παγκόσμιες τιμές κατέρρευσαν, άνοιξε τον δρόμο για την αριστερή δικτατορία του Ούγκο Τσάβες και του διαδόχου του, Μαδούρο. Τα τελευταία χρόνια η χώρα παράγει πολύ λιγότερο πετρέλαιο σε σχέση με το αποκορύφωμά της, γεγονός που καθιστά τη νέα συμφωνία δυνητικά κρίσιμη για την ανάκαμψη του τομέα.
Αντιδράσεις και γεωπολιτικές διαστάσεις
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία «υπερδιπλασιάζει» τα αμερικανικά αποθέματα πετρελαίου, μια διατύπωση που παραπέμπει στη στρατηγική πρόσβαση παρά στη νομική κυριότητα, καθώς γεωλογικά και κυριαρχικά τα κοιτάσματα παραμένουν στη Βενεζουέλα. Ο ίδιος είχε αποκαλέσει παλαιότερα τη Βενεζουέλα «51η πολιτεία των ΗΠΑ», παραπέμποντας, όπως σημείωσε το πρακτορείο Bloomberg, στον βρετανικό έλεγχο των πετρελαιοπηγών του Ιράν και στον διαμοιρασμό των ιρακινών πόρων μεταξύ ΗΠΑ και ευρωπαϊκών κρατών πριν από έναν αιώνα.
Τα οικονομικά δεδομένα της νέας επένδυσης παραμένουν προς το παρόν ασαφή. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η παραγωγή θα αυξηθεί κάπως με την εισροή κεφαλαίων για την επισκευή των φθαρμένων υποδομών, ωστόσο μια μεγάλη και διατηρήσιμη αύξηση θα απαιτούσε πολύ περισσότερα δισεκατομμύρια δολάρια σε περαιτέρω επενδύσεις. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή, αποκτώντας πρόσβαση σε μια τεράστια πηγή αργού κοντά στις ακτές της και δυνητική τροφοδοσία για τα διυλιστήρια του Κόλπου του Μεξικού.
