Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στο Τσαταλχογιούκ της κεντρικής Μικράς Ασίας φέρνει στο φως νέα στοιχεία για τις κοινωνικές αλλαγές που σημειώθηκαν στον εμβληματικό νεολιθικό οικισμό πριν από 9.000 χρόνια. Αρχαιολόγοι εντόπισαν οκτώ βρεφικούς σκελετούς δίπλα σε ένα ιδιόμορφο ταφικό συγκρότημα γνωστό ως «Σπίτι των Νεκρών». Η ανακάλυψη στο Τσαταλχογιούκ προσφέρει νέα δεδομένα για τον τρόπο που οι κάτοικοι της περιοχής οργάνωναν τις τελετουργίες και τον κοινοτικό τους χώρο. Το εύρημα σηματοδοτεί μια καμπή στην εξέλιξη της προϊστορικής κοινότητας, καθώς καταδεικνύει αλλαγή στις ταφικές πρακτικές των τελευταίων κατοίκων της πόλης.
Διαβάστε επίσης: Το Σπίτι των Νεκρών φέρνει στο φως 8 βρέφη
Η ανακάλυψη στο Τσαταλχογιούκ: οκτώ βρέφη δίπλα στο «Σπίτι των Νεκρών»
Οι αρχαιολόγοι που εργάζονται στο Τσαταλχογιούκ εντόπισαν τα κατάλοιπα οκτώ βρεφών, κανένα από τα οποία δεν ξεπερνούσε τους έξι μήνες ζωής, ακριβώς δίπλα στο ασυνήθιστο ταφικό συγκρότημα. Η ανακάλυψη προέρχεται από τμήμα του οικισμού ηλικίας 9.000 ετών και φωτίζει μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι τελευταίοι νεολιθικοί κάτοικοί του διαχειρίζονταν τον θάνατο, τις τελετουργίες και τον κοινοτικό χώρο. Οι ταφές των βρεφών εντοπίστηκαν στην Ανατολική Περιοχή του ανατολικού τύμβου, μέσα στο μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO στην πεδιάδα του Ικονίου. Η περιοχή φαίνεται να κατοικήθηκε στους τελευταίους αιώνες χρήσης του Ανατολικού Τύμβου, λίγο πριν η εγκατάσταση μετατοπιστεί προς τον γειτονικό Δυτικό Τύμβο.
Για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του Τσαταλχογιούκ, οι νεκροί δεν διαχωρίζονταν από τους ζωντανούς. Οι κάτοικοι έθαβαν τους συγγενείς τους κάτω από τα δάπεδα και τις υπερυψωμένες πλατφόρμες των σπιτιών όπου συνέχιζαν να διαμένουν. Οι πρόσφατες ανασκαφές στο ανατολικό τμήμα του τύμβου αποκάλυψαν, ωστόσο, ένα συγκρότημα κτιρίων που προοριζόταν για μη οικιακές δραστηριότητες. Οι ανασκαφείς ονόμασαν μία από τις δομές αυτές «Σπίτι των Νεκρών», καθώς εντόπισαν 18 ανθρώπινες ταφές στα μικρά εσωτερικά της διαμερίσματα. Το κτίριο έχει ήδη καταγραφεί ως Κτίριο 173 και σε ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις ερμηνεύεται ως οστεοφυλάκιο ή νεκρικός οίκος.
Τι λένε οι ερευνητές για το εύρημα
Ο διευθυντής των ανασκαφών του Τσαταλχογιούκ, καθηγητής Αλί Οζάν, εξήγησε ότι το συγκρότημα δεν φαίνεται να εξυπηρετούσε καθημερινές οικιακές ανάγκες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ταφές εντοπίστηκαν σε θαλάμους που συνδέονται με μια δομή οργανωμένη γύρω από έναν ανοιχτό χώρο, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ενός χώρου με ειδικό, τελετουργικό χαρακτήρα. Η ανθρωπολογική εξέταση των οκτώ βρεφικών σκελετών επιβεβαίωσε ότι όλα τα κατάλοιπα ανήκαν σε νεογέννητα και βρέφη, με το μεγαλύτερο να υπολογίζεται μόλις έξι μηνών.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Άνταμ Μιτσκιέβιτς του Πόζναν, που συμμετέχουν στη μελέτη, αναφέρουν ότι το Κτίριο 173 δεν λειτουργούσε ως συμβατική κατοικία. Το εσωτερικό του μεταβαλλόταν με την πάροδο του χρόνου, καθώς διαιρούνταν σταδιακά σε μικρότερα δωμάτια και θαλάμους, ορισμένα εκ των οποίων φιλοξενούσαν τις ανθρώπινες ταφές. Η σταδιακή αυτή διαμόρφωση του χώρου, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση δεκαοκτώ ταφών σε ένα μόνο κτίριο, οδηγεί τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι το «Σπίτι των Νεκρών» αντιπροσώπευε μια νέα, πιο συγκεντρωτική αντίληψη για τη διαχείριση του θανάτου, διαφορετική από την παλαιότερη πρακτική ταφής κάτω από τα δάπεδα των κατοικημένων σπιτιών.
Τι ερευνάται στη συνέχεια
Οι αρχαιολόγοι και οι ανθρωπολόγοι που μελετούν το Τσαταλχογιούκ εξετάζουν πλέον τα κατάλοιπα και το ευρύτερο αρχαιολογικό τους πλαίσιο, προκειμένου να κατανοήσουν τι ακριβώς συνέβαινε σε αυτό το τμήμα του οικισμού κατά την τελευταία φάση της ιστορίας του. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν η παρουσία των οκτώ βρεφών δίπλα στο «Σπίτι των Νεκρών» συνδέεται άμεσα με τις τελετουργίες που λάμβαναν χώρα στο εσωτερικό του συγκροτήματος ή αν αντανακλά μια ξεχωριστή πρακτική. Η συνέχιση της έρευνας στο μνημείο της UNESCO αναμένεται να προσφέρει περισσότερες απαντήσεις για τον τρόπο ζωής και τις τελετουργικές συνήθειες των τελευταίων κατοίκων ενός από τους παλαιότερους οργανωμένους οικισμούς της ανθρωπότητας.
