Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, πρότεινε τη διεξαγωγή τριμερούς συνάντησης μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατά τη διάρκεια μυστικής επίσκεψής του στη Μόσχα την περασμένη Τρίτη. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, στόχος της πρωτοβουλίας είναι η επανεκκίνηση των προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις Ρωσίας και Ουκρανίας με αμερικανική διαμεσολάβηση έχουν ουσιαστικά παγώσει, χωρίς να έχει σημειωθεί καμία σημαντική πρόοδος τις τελευταίες εβδομάδες.
Η πρόταση Ράτκλιφ για τριμερή συνάντηση στη Μόσχα
Κατά την παραμονή του στη ρωσική πρωτεύουσα, ο Ράτκλιφ είχε επαφές με δύο από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών: τον επικεφαλής της εξωτερικής υπηρεσίας πληροφοριών SVR, Σεργκέι Ναρύσκιν, και τον διευθυντή της FSB, Αλεξάντερ Μπορτνίκοφ. Στόχος των συναντήσεων ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο οι δύο άνδρες θα μπορούσαν να συμβάλουν στο να πειστεί ο Πούτιν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το Κίεβο, με τις ΗΠΑ στον ρόλο του διαμεσολαβητή. Ήταν η πρώτη φορά που ο επικεφαλής της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών εμπλέκεται τόσο προσωπικά σε μια διπλωματική προσπάθεια που αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ έσπευσε να χαρακτηρίσει την επίσκεψη «συνήθη διαδικασία», διευκρινίζοντας ότι δεν είχε ως στόχο να στείλει προειδοποιητικό μήνυμα στη Ρωσία σχετικά με ενδεχόμενη επίθεση σε έδαφος του ΝΑΤΟ. Η δήλωση αυτή έρχεται να αμβλύνει τυχόν εντυπώσεις περί κλιμάκωσης, τη στιγμή που η επίσκεψη ενός τόσο υψηλόβαθμου Αμερικανού αξιωματούχου στη ρωσική πρωτεύουσα θα μπορούσε εύκολα να ερμηνευθεί διαφορετικά. Την Παρασκευή, Αμερικανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τον Ζελένσκι για το περιεχόμενο των συνομιλιών στη Μόσχα, καθώς και για την πρόταση περί τριμερούς συνάντησης ανάμεσα στους τρεις ηγέτες.
Η ιδέα μιας τέτοιας συνόδου κορυφής δεν είναι καινούρια. Η κυβέρνηση Τραμπ την είχε θέσει και στο παρελθόν, με τον Ζελένσκι να εμφανίζεται σύμφωνος, όμως ο Πούτιν την είχε απορρίψει τότε. Η επανεμφάνιση της πρότασης, αυτή τη φορά μέσα από τον διευθυντή της CIA και απευθείας σε ανώτατα στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών, δείχνει ότι η αμερικανική πλευρά επιμένει στο ενδεχόμενο μιας απευθείας συνάντησης των τριών ηγετών.
Οι αντιδράσεις και το διπλωματικό πλαίσιο
Η ουκρανική πλευρά συνεχίζει να αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τις προθέσεις του Κρεμλίνου. Ο Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η Ρωσία ενδέχεται να προετοιμάζει νέα στρατιωτική κλιμάκωση, παρά τις διπλωματικές κινήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Παράλληλα, Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι συνομιλίες με τη Μόσχα θα μπορούσαν ενδεχομένως να επαναληφθούν τον Σεπτέμβριο, χωρίς ωστόσο να έχει δοθεί κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία.
Η CIA επέλεξε να μην σχολιάσει τις πληροφορίες που δημοσίευσε το Axios σχετικά με την επίσκεψη και την πρόταση για τριμερή συνάντηση. Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, ευχαρίστησε δημόσια την αμερικανική πλευρά για τις επαφές που πραγματοποίησε με τη Ρωσία, χαρακτηρίζοντας «ρεαλιστική» την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ ως προς τα επόμενα βήματα για τον τερματισμό του πολέμου. Η δήλωση αυτή δείχνει ότι το Κίεβο επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτό το κανάλι επικοινωνίας με την αμερικανική πλευρά, ακόμα κι αν οι προσδοκίες για άμεση πρόοδο παραμένουν συγκρατημένες.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η πρόταση του Ράτκλιφ για τριμερή συνάντηση θα βρει ανταπόκριση από τη Μόσχα, δεδομένου ότι ο Πούτιν έχει ήδη απορρίψει στο παρελθόν παρόμοιο σενάριο. Οι εκτιμήσεις Ουκρανών αξιωματούχων για πιθανή επανέναρξη των συνομιλιών τον Σεπτέμβριο αφήνουν ένα μικρό περιθώριο αισιοδοξίας, χωρίς ωστόσο να υπάρχει κάποια επίσημη δέσμευση από καμία πλευρά. Οι εξελίξεις τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δείξουν αν η αμερικανική διπλωματία θα καταφέρει να φέρει ξανά κοντά τη Μόσχα και το Κίεβο.
