Ο επικεφαλής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, πρότεινε στη ρωσική πλευρά τη διοργάνωση μιας τριμερούς συνόδου κορυφής με τη συμμετοχή του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο πλαίσιο μυστικού ταξιδιού του στη Μόσχα την περασμένη εβδομάδα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να βρεθεί διέξοδος στον πόλεμο της Ουκρανίας. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο επικεφαλής της CIA εμπλέκεται τόσο άμεσα και προσωπικά στη διπλωματική αυτή διαδικασία.
Το μυστικό ταξίδι στη Μόσχα και η πρόταση για τριμερή σύνοδο κορυφής
Ο Ράτκλιφ βρέθηκε στη ρωσική πρωτεύουσα όπου είχε επαφές με δύο κορυφαίους αξιωματούχους των υπηρεσιών ασφαλείας της Ρωσίας: τον Σεργκέι Ναρύσκιν, επικεφαλής της υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών SVR, και τον Αλεξάντερ Μπορτνίκοφ, διευθυντή της FSB. Κατά τη διάρκεια αυτών των συναντήσεων έθεσε στο τραπέζι το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνόδου κορυφής, ως μοχλό για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων. Την Παρασκευή, Αμερικανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τον Ζελένσκι για όσα συζητήθηκαν στη Μόσχα, καθώς και για την ίδια την πρόταση περί τριμερούς συνόδου.
Ο Τραμπ επέλεξε να υποβαθμίσει τη σημασία του ταξιδιού, χαρακτηρίζοντάς το «συνήθη διαδικασία» και διαψεύδοντας ότι ο Ράτκλιφ μετέβη στη Μόσχα για να μεταφέρει προειδοποίηση προς τη Ρωσία σχετικά με ενδεχόμενη επίθεση σε έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο ίδιος ο διευθυντής της CIA ανέλαβε προσωπικά αυτή την αποστολή αναδεικνύει τη βαρύτητα που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην προσπάθεια εξεύρεσης λύσης. Η επίσκεψη είχε στόχο, μεταξύ άλλων, να διαπιστωθεί αν οι επικεφαλής των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών θα μπορούσαν να συμβάλουν ώστε να πειστεί ο Πούτιν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.
Το ιστορικό της πρότασης και η αξιολόγηση του Ράτκλιφ
Η ιδέα μιας τριμερούς συνόδου κορυφής δεν είναι καινούρια για την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς είχε τεθεί και στο παρελθόν χωρίς αποτέλεσμα. Ο Ζελένσκι είχε τότε εκφράσει τη συμφωνία του, όμως ο Πούτιν είχε επιλέξει να την απορρίψει. Η επανεμφάνιση της πρότασης, αυτή τη φορά μέσω απευθείας επαφών του επικεφαλής της CIA με τους Ρώσους αξιωματούχους ασφαλείας, δείχνει ότι η Ουάσιγκτον αναζητά νέους διαύλους επικοινωνίας πέρα από τους καθιερωμένους διπλωματικούς μηχανισμούς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση που φέρεται να διατύπωσε ο Ράτκλιφ για τον Μπορτνίκοφ, εκτιμώντας πως ο επικεφαλής της FSB θα μπορούσε να διαδραματίσει θετικό ρόλο στην άρση του διπλωματικού αδιεξόδου. Κατά τη συνάντησή τους, ο Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται να μετέφερε στον Μπορτνίκοφ μια ιδιαίτερα απαισιόδοξη εικόνα για την πορεία της πολεμικής σύγκρουσης, προτρέποντάς τον παράλληλα να εξετάσει η ρωσική πλευρά το ενδεχόμενο συμφωνίας πριν η κατάσταση επιβαρυνθεί περαιτέρω εις βάρος της Μόσχας. Πρόκειται για μια προσέγγιση που συνδυάζει πίεση και διάλογο, με στόχο να ξεκλειδώσει η διαδικασία που έχει μείνει στάσιμη για μεγάλο διάστημα.
Τι σηματοδοτεί η κίνηση αυτή για τις διαπραγματεύσεις
Η προσωπική εμπλοκή του διευθυντή της CIA στην προώθηση της τριμερούς συνόδου κορυφής αποτελεί ένδειξη ότι η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τις προσπάθειές της για διπλωματική λύση στον πόλεμο. Το γεγονός ότι ο Ζελένσκι ενημερώθηκε άμεσα από Αμερικανούς αξιωματούχους δείχνει πρόθεση συντονισμού με το Κίεβο πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω κίνηση προς τη Μόσχα. Παραμένει ωστόσο να φανεί αν η Ρωσία θα σταθεί διαφορετικά απέναντι στην πρόταση σε σχέση με το παρελθόν, δεδομένου ότι ο Πούτιν την είχε απορρίψει σε προηγούμενη φάση.
