Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απάντησε με ανακοίνωσή του στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων, αμφισβητώντας τη βασική παραδοχή πάνω στην οποία στηρίχθηκε το κόμμα. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το λεγόμενο κυπριακό μοντέλο δανείων, το οποίο, σύμφωνα με το υπουργείο, το ΠΑΣΟΚ παρουσίασε με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική κυπριακή νομοθεσία. Η ανακοίνωση φέρει τον τίτλο «Στο ΠΑΣΟΚ μοιράζουν ανέξοδες υποσχέσεις και στέλνουν τον λογαριασμό στους συνεπείς» και παραθέτει αναλυτικά νομικά στοιχεία από την Κύπρο, το ευρωπαϊκό δίκαιο και το ισχύον ελληνικό πλαίσιο ρύθμισης οφειλών.
Τι πραγματικά προβλέπει ο κυπριακός νόμος
Σύμφωνα με το υπουργείο, το άρθρο 18 του κυπριακού Ν. 169(I)/2015, όπως ισχύει, προβλέπει ότι πριν από την πώληση μιας πιστωτικής διευκόλυνσης, ο δανειολήπτης έχει δικαίωμα να υποβάλει πρόταση αγοράς. Η ακριβής διατύπωση αναφέρει ότι «οι δανειολήπτες, οι εγγυητές τους και οι πάροχοι εξασφάλισής τους, εάν το επιθυμούν, δύνανται εντός χρονικής περιόδου σαράντα πέντε (45) ημερών να υποβάλουν πρόταση αγοράς της υπό πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης». Αντίστοιχη πρόβλεψη ισχύει και όταν πωλείται μέρος χαρτοφυλακίου, με το πιστωτικό ίδρυμα να ειδοποιεί εγγράφως τον δανειολήπτη ώστε να υποβάλει τυχόν πρόταση εντός της ίδιας προθεσμίας.
Το υπουργείο τονίζει ότι ο κυπριακός νόμος πουθενά δεν προβλέπει δικαίωμα του δανειολήπτη να αγοράσει το δάνειό του σε συγκεκριμένο, προκαθορισμένο ποσοστό της αξίας του, ούτε υποχρέωση του πιστωτή να αποδεχθεί μια τέτοια προσφορά. Η διάταξη αφορά αποκλειστικά τη δυνατότητα υποβολής πρότασης στην τρέχουσα αξία του δανείου και όχι μονομερή εξαγορά της απαίτησης σε ποσοστό που θα καθόριζε ο νομοθέτης. Με βάση αυτή την ανάλυση, το υπουργείο κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι παρουσιάζει ως «κυπριακό μοντέλο» κάτι που δεν υπάρχει στην πράξη, χαρακτηρίζοντας τη λογική της πρότασης ως «μονομερείς αποφάσεις, εύκολες διαγραφές» και ευρωπαϊκούς κανόνες που αντιμετωπίζονται ως εμπόδιο, σε μια αναφορά που παραπέμπει, όπως σημειώνει η ανακοίνωση, στις οικονομικές συζητήσεις του 2015.
Το ιστορικό ερώτημα Τζαβάρα και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η ανακοίνωση του υπουργείου παραπέμπει σε παλαιότερο επίσημο έγγραφο που επιβεβαιώνει την ίδια ερμηνεία του κυπριακού νόμου. Πρόκειται για απάντηση της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, με ημερομηνία 11 Ιανουαρίου 2018, η οποία δόθηκε στη Βουλή έπειτα από ερώτηση του τότε Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας, Κώστα Τζαβάρα. Στο κείμενο αναφερόταν ότι, με κρυφή την προσφορά κάποιου fund, το πιστωτικό ίδρυμα μπορεί είτε να δημοσιοποιήσει την πρόθεσή του να πωλήσει μια απαίτηση και να αναμείνει 45 ημέρες για αντίδραση του δανειολήπτη, είτε να τον καλέσει απευθείας να υποβάλει πρόταση εξαγοράς εντός της ίδιας προθεσμίας ενόψει της πώλησης.
Το υπουργείο επισημαίνει ότι το ερώτημα του κ. Τζαβάρα είχε κατατεθεί πριν από την έκδοση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1023, η οποία στη συνέχεια έκλεισε κάθε σχετικό ερμηνευτικό «παράθυρο» και διαμόρφωσε ένα ενιαίο και σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παράλληλα, σημειώνεται ότι ανάλογη δυνατότητα ρύθμισης πριν από την πώληση ενός δανείου προβλέπεται και στην Ελλάδα, μέσα από τον ελληνικό Κώδικα Δεοντολογίας, ο οποίος δίνει στον δανειολήπτη περιθώριο διευθέτησης της οφειλής του πριν αυτή μεταβιβαστεί σε τρίτο. Με βάση όλα τα παραπάνω, το υπουργείο υποστηρίζει ότι το ισχύον ελληνικό πλαίσιο δεν υστερεί σε σχέση με το κυπριακό, και ότι η σύγκριση που επιχείρησε το ΠΑΣΟΚ βασίζεται σε εσφαλμένη ανάγνωση της ξένης νομοθεσίας.
