Η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν σήμερα, 31 Αυγούστου, στο Τελ Αβίβ τη συμφωνία για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του νέου πολυεπίπεδου αντιαεροπορικού και αντιβαλλιστικού θόλου των Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για το πιο φιλόδοξο εξοπλιστικό πρόγραμμα της τελευταίας περιόδου, ύψους άνω των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο εντάσσεται στην ευρύτερη «Ατζέντα 2030» του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών κράτησαν σχεδόν τρία χρόνια, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου αισθητήρων και οπλικών συστημάτων ικανού να εντοπίζει και να αναχαιτίζει κάθε εναέρια απειλή.
Διαβάστε επίσης: Η Ασπίδα του Αχιλλέα: Υπογράφονται οι συμβάσεις με το Ισραήλ
Ασπίδα του Αχιλλέα: Τι προβλέπει η συμφωνία των 3 δισ. ευρώ
Οι διακρατικές συμβάσεις υπογράφηκαν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με επικεφαλής τον υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα, και της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ (SIBAT), σε συνεργασία με τη MAFAT. Μετά την υπογραφή, η ισραηλινή πλευρά αναμένεται να δώσει τις παραγγελίες στις εταιρείες Israel Aerospace Industries (IAI), Rafael και ELTA Systems, θυγατρική της IAI, ώστε να ξεκινήσει η υλοποίηση των επιμέρους έργων. Οι τρεις ισραηλινές εταιρείες έχουν ήδη συνάψει συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις, εξασφαλίζοντας καθαρή ελληνική συμμετοχή τουλάχιστον 25% στο πρόγραμμα, με τη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας να υπολογίζεται σε περίπου 700 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι το σύστημα θα είναι πλήρως επιχειρησιακό σε 35 μήνες, με τις παραδόσεις να γίνονται σταδιακά. Η ανάπτυξη των επιμέρους συστημάτων στην ελληνική επικράτεια αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός 28 μηνών, με τα διαφορετικά επίπεδα του «Θόλου» να τίθενται σε λειτουργία διαδοχικά. Η προκαταβολή εκτιμάται περίπου στα 600 εκατομμύρια ευρώ, καθιστώντας το πρόγραμμα το πρώτο μεγάλο εξοπλιστικό μετά τις φρεγάτες Belharra, ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, και τα μαχητικά Rafale, περίπου 3 δισ. ευρώ. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είχε εγκριθεί από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) στις 23 Ιουλίου 2026.
Τέσσερα ισραηλινά συστήματα και ελληνικό «μυαλό»
Η φιλοσοφία της νέας αρχιτεκτονικής βασίζεται στην πολυστρωματική άμυνα. Βαλλιστικοί πύραυλοι, πύραυλοι cruise, μαχητικά αεροσκάφη, UAV, μικρά drones και κατευθυνόμενα πυρομαχικά θα εντοπίζονται και θα αντιμετωπίζονται σε διαφορετικές αποστάσεις και ύψη. Στην καρδιά της αρχιτεκτονικής βρίσκονται τέσσερα ισραηλινά συστήματα: το David’s Sling («Σφεντόνα του Δαβίδ»), με επιχειρησιακή εμβέλεια έως 150 χιλιόμετρα, το Barak MX, που καλύπτει αποστάσεις από 35 έως 150 χιλιόμετρα και έχει επιλεγεί ήδη και από την Κύπρο, καθώς και το Spyder, το οποίο μαζί με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk αναλαμβάνει την εγγύς προστασία έως 50 χιλιόμετρα. Όλα καθοδηγούνται από το ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης ELM-2084.
Το σημαντικότερο στοιχείο του προγράμματος δεν είναι όμως τα οπλικά συστήματα, αλλά ο μηχανισμός που θα τα συντονίζει: το Command and Control System (C2), το οποίο θα είναι ελληνικής κατασκευής με αξιοποίηση ισραηλινής τεχνογνωσίας. Μέσω αυτού θα δημιουργείται ενιαία επιχειρησιακή εικόνα και θα γίνεται η κατανομή στόχων στο καταλληλότερο οπλικό σύστημα κάθε φορά. Το C2 σχεδιάζεται να συνδεθεί σταδιακά και με άλλα οπλικά συστήματα των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως τα μαχητικά F-35 και F-16 Viper, οι φρεγάτες Belharra, το πυραυλικό πυροβολικό PULS, οι Patriot και το ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος», που έχει ήδη δοκιμαστεί και διασυνδεθεί με τα υπόλοιπα συστήματα.
Γεωπολιτικό πλαίσιο και η στάση της Αθήνας
Η υπογραφή της «Ασπίδας του Αχιλλέα» έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην ανατολική Μεσόγειο, με την Άγκυρα να βρίσκεται σε τριβή με το Ισραήλ και να κλιμακώνει παράλληλα τις προκλήσεις στο Αιγαίο. Η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει να απαντά στις εξελίξεις με συνδυασμό διπλωματικών, νομικών και ευρωπαϊκών εργαλείων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επίσημη ρηματική διακοίνωση που έχει ήδη αποσταλεί στην Άγκυρα, με την οποία η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει παράνομες τις τουρκικές εξαγγελίες για δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο.
Ο νέος αντιαεροπορικός θόλος αποτελεί, σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αναγκαία απάντηση στις σύγχρονες γεωπολιτικές και τεχνολογικές συνθήκες. Στόχος είναι η θωράκιση της Ελλάδας μέσα από μια δοκιμασμένη στο πεδίο τεχνολογία, ενταγμένη στην «Ατζέντα 2030», και όχι μέσα από αποσπασματικές αγορές οπλικών συστημάτων όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Η νέα αρχιτεκτονική φιλοδοξεί να αποτελέσει το κέντρο βάρους της διακλαδικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων, με τα υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα να λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία μέσα σε ένα ενιαίο δικτυοκεντρικό περιβάλλον.
Τα επόμενα βήματα
Με τις υπογραφές να έχουν πλέον ολοκληρωθεί στο Τελ Αβίβ, το επόμενο βήμα είναι η επίσημη ανάθεση των παραγγελιών στις τρεις ισραηλινές εταιρείες, ώστε να ξεκινήσει η υλοποίηση των επιμέρους έργων. Οι παραδόσεις θα γίνονται σταδιακά, με τα διαφορετικά επίπεδα του «Θόλου» να ενεργοποιούνται διαδοχικά μέχρι το σύστημα να καταστεί πλήρως επιχειρησιακό. Παράλληλα, οι ελληνικές εταιρείες που έχουν ήδη συνεργασίες με τις IAI, Rafael και ELTA Systems αναμένεται να ενταχθούν σταδιακά στην αλυσίδα παραγωγής, ενισχύοντας τον ρόλο της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
