Η Ισλανδία απέρριψε σε δημοψήφισμα την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια εξέλιξη που αποτελεί πλήγμα για τις Βρυξέλλες. Το αποτέλεσμα ανακοινώθηκε από το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο RUV, με το «όχι» να συγκεντρώνει την πλειοψηφία των ψήφων. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρωθυπουργός της Ισλανδίας, Κριστρούν Φροστραντότιρ, αντάλλαξαν χθες Κυριακή μηνύματα μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Και οι δύο πλευρές εξέφρασαν την επιθυμία να συνεχιστεί η ενίσχυση των διμερών σχέσεων παρά την απόρριψη της ενταξιακής προοπτικής.
Διαβάστε επίσης: Οι φάλαινες φυσητήρες επιστρέφουν στις ακτές της Βραζιλίας
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Ισλανδία
Στο ερώτημα «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση;», το 52,8% των Ισλανδών απάντησε «όχι», ενώ το 47,2% τάχθηκε υπέρ της επανέναρξης. Τα επίσημα τελικά αποτελέσματα μετέδωσε το δημόσιο δίκτυο RUV, δίνοντας τέλος σε μια διαδικασία που είχε κινητοποιήσει έντονα τη διεθνή κοινή γνώμη γύρω από τη σχέση της Ισλανδίας με τις Βρυξέλλες. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα ήταν σχετικά μικρή, κάτι που δείχνει πως το ζήτημα της ευρωπαϊκής ένταξης παραμένει βαθιά διχαστικό για την ισλανδική κοινωνία. Το προηγούμενο διάστημα η συζήτηση γύρω από το δημοψήφισμα είχε ενταθεί, με τα δύο στρατόπεδα να παρουσιάζουν αντικρουόμενα επιχειρήματα σχετικά με το κόστος και τα οφέλη μιας πιθανής ένταξης στην Ένωση.
Η απόρριψη της πρότασης σημαίνει πρακτικά ότι η Ισλανδία δεν θα προχωρήσει, τουλάχιστον προς το παρόν, σε επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ένωση. Πρόκειται για εξέλιξη που περιορίζει τα σχέδια διεύρυνσης της ΕΕ προς τον Βορρά, καθώς οι Βρυξέλλες έβλεπαν θετικά μια ενδεχόμενη υποψηφιότητα του πλούσιου νησιωτικού κράτους του Βόρειου Ατλαντικού. Παρά το αποτέλεσμα, οι δύο πλευρές δεν φαίνεται να επιθυμούν διακοπή της συνεργασίας τους, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις που ακολούθησαν το δημοψήφισμα. Η σχέση Ισλανδίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει, όπως τονίστηκε, στενή και πολυεπίπεδη, ανεξάρτητα από το αν η χώρα θα ενταχθεί κάποια στιγμή ως πλήρες μέλος.
Οι αντιδράσεις από Βρυξέλλες και Ρέικιαβικ
Ο Αντόνιο Κόστα ήταν από τους πρώτους ευρωπαίους αξιωματούχους που τοποθετήθηκαν δημόσια για το αποτέλεσμα. Μέσω εκπροσώπου του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ότι «η ΕΕ σέβεται πλήρως τη δημοκρατική επιλογή του ισλανδικού λαού στο δημοψήφισμα». Ο ίδιος εκπρόσωπος πρόσθεσε πως η Ισλανδία παραμένει ένας από τους στενότερους και πιο έμπιστους εταίρους της Ένωσης, μεταξύ άλλων μέσω της συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Ο Κόστα και η Κριστρούν Φροστραντότιρ εξέφρασαν από κοινού την επιθυμία τους να συνεχίσουν να ενισχύουν τη διμερή σχέση ΕΕ – Ισλανδίας, ανεξάρτητα από την έκβαση του δημοψηφίσματος. Η επικοινωνία των δύο ηγετών, μόλις μία ημέρα μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, δείχνει τη σημασία που αποδίδουν αμφότερες οι πλευρές στη διατήρηση καλών σχέσεων.
Η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Αντίστοιχη ήταν και η τοποθέτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε ότι η Επιτροπή σέβεται την επιλογή του ισλανδικού λαού, επαναλαμβάνοντας ότι η Ισλανδία παραμένει στενός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι δηλώσεις αυτές καταδεικνύουν πως, παρά την απόρριψη της ενταξιακής προοπτικής, τόσο οι Βρυξέλλες όσο και το Ρέικιαβικ επιθυμούν να διατηρήσουν σταθερή τη μέχρι σήμερα συνεργασία τους, η οποία βασίζεται κυρίως στη συμμετοχή της Ισλανδίας στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Ισλανδία αναμένεται να απασχολήσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τις επόμενες ημέρες, καθώς σηματοδοτεί ουσιαστικά το τέλος, τουλάχιστον για την τρέχουσα περίοδο, κάθε συζήτησης για ένταξη της χώρας στην ΕΕ.
