Τα φάρμακα GLP-1 έχουν φέρει ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που πολλοί θεωρούσαν ξεπερασμένο, την ταύτιση της ομορφιάς με το αδύνατο σώμα. Η δημοτικότητα σκευασμάτων όπως το Wegovy έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως μέσα από το TikTok και τα υπόλοιπα social media. Εκεί, η απώλεια κιλών παρουσιάζεται συχνά ως ακόμη ένα εντυπωσιακό before-and-after transformation, με φωτογραφίες που συγκεντρώνουν εκατομμύρια προβολές. Η τάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το κίνημα του body positivity που είχε κυριαρχήσει τα προηγούμενα χρόνια.
Από το body positivity στα βίντεο των φαρμάκων GLP-1
Για χρόνια, το κυρίαρχο πρότυπο ομορφιάς ταύτιζε την ελκυστικότητα αποκλειστικά με την αδυναμία, χωρίς περιθώρια για διαφορετικά σώματα. Η εμφάνιση του κινήματος body positivity επιχείρησε να ανατρέψει αυτή τη λογική, προβάλλοντας τη διαφορετικότητα και την αποδοχή περισσότερων σωματότυπων μέσα στη μόδα και την ομορφιά. Ωστόσο, η ραγδαία εξάπλωση των φαρμάκων GLP-1 φαίνεται να αναθερμαίνει την παλιά αντίληψη, αυτή τη φορά με πιο σύγχρονο περιτύλιγμα. Το μήνυμα πλέον δεν προέρχεται από παραδοσιακά περιοδικά μόδας, αλλά από influencers, βίντεο και αναρτήσεις σε πλατφόρμες όπως το TikTok.
Στην πραγματικότητα, τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας δεν σχεδιάστηκαν ως προϊόντα αισθητικής. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Wegovy διαθέτει συγκεκριμένες εγκεκριμένες ενδείξεις που αφορούν τη διαχείριση του βάρους σε ενήλικες με παχυσαρκία ή σε άτομα με υπέρβαρο που παρουσιάζουν τουλάχιστον μία σχετιζόμενη με το βάρος πάθηση. Πρόκειται δηλαδή για ιατρικές θεραπείες που απαιτούν αξιολόγηση από ειδικό και συστηματική παρακολούθηση, και όχι για μια συντόμευση προς ένα αισθητικά επιθυμητό σώμα. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει προχωρήσει σε σαφή προειδοποίηση, τονίζοντας ότι οι θεραπείες με GLP-1 δεν είναι εγκεκριμένες για καθαρά αισθητικό αδυνάτισμα σε ανθρώπους που δεν πάσχουν από παχυσαρκία ή δεν είναι υπέρβαροι με συνοδά προβλήματα υγείας.
Το «Ozempic face» και η επιστροφή του λεπτού προτύπου
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στον άνθρωπο που χρειάζεται να χάσει βάρος για ιατρικούς λόγους, ούτε σε όποιον επιλέγει, σε συνεννόηση με τον γιατρό του, μια θεραπεία που θα τον βοηθήσει να διαχειριστεί μια πάθηση. Η ουσία της συζήτησης βρίσκεται στη στιγμή που μια καθαρά ιατρική θεραπεία αποκτά θέση μέσα στην κουλτούρα της ομορφιάς, μετατρέποντας την απώλεια βάρους από πιθανή ανάγκη σε αισθητικό τρόπαιο. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι ανάγκη να αδυνατίσουν, και κανείς δεν χρειάζεται να γίνει πιο αδύνατος προκειμένου να θεωρηθεί όμορφος.
Παρά τη διαφορετικότητα που εξακολουθεί να προβάλλεται ως σύνθημα, η εικόνα που τελικά επιβραβεύεται στα social media μοιάζει ολοένα πιο ενιαία, δηλαδή λεπτότερο σώμα, μικρότερη μέση και πιο «σμιλεμένο» πρόσωπο. Η απότομη ή σημαντική απώλεια βάρους μπορεί να επηρεάσει και τα χαρακτηριστικά του προσώπου, καθώς μειώνεται ο υποδόριος λιπώδης ιστός. Από αυτό το φαινόμενο προέκυψε και ο όρος «Ozempic face», ο οποίος χρησιμοποιείται πλέον ευρέως τόσο στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης όσο και στα social media για να περιγράψει τις ορατές αλλαγές στο πρόσωπο ανθρώπων που έχασαν γρήγορα κιλά μέσω αυτών των θεραπειών.
Η συζήτηση γύρω από τα φάρμακα GLP-1 αναδεικνύει έτσι ένα ευρύτερο ζήτημα, το πόσο εύκολα μια ιατρική εξέλιξη μπορεί να μετατραπεί σε νέο πρότυπο ομορφιάς όταν διαχέεται μέσα από τα social media χωρίς το κατάλληλο πλαίσιο. Η απόσταση ανάμεσα στην εγκεκριμένη ιατρική χρήση και στην αντίληψη που διαμορφώνεται μέσα από βίντεο και φωτογραφίες πριν και μετά φαίνεται να διευρύνεται, την ίδια στιγμή που ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων επαναλαμβάνει τους περιορισμούς που ισχύουν για τη χρήση τους.
