Μια ανησυχητική συνεργασία ανάμεσα στους Χούθι της Υεμένης και την Αλ Σαμπάμπ της Σομαλίας εξελίσσεται σε νέα πρόκληση για τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Wall Street Journal. Οι δύο ένοπλες οργανώσεις ανταλλάσσουν πλέον όπλα, χρήματα και τεχνογνωσία σε μια περιοχή κομβικής σημασίας για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και τις μεταφορές πετρελαίου. Η σχέση τους έχει ξεπεράσει τις περιστασιακές συναλλαγές και εξελίσσεται πλέον σε βαθύτερη επιχειρησιακή συνεργασία, με τον Κόλπο του Άντεν στο επίκεντρο των ανησυχιών.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ δεν εκφοβίζεται από τις υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας
Το δίκτυο συνεργασίας Χούθι και Αλ Σαμπάμπ
Κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του δικτύου φέρεται να είχε ο Σομαλός Τζιμπρίλ Γιαχία Αλί, γνωστός με το προσωνύμιο «One-Armed». Ο Τζιμπρίλ λειτουργούσε ως μεσάζων στις αγορές όπλων από τους Χούθι, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονταν λαθραία στη Σομαλία για λογαριασμό της Αλ Σαμπάμπ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες τον εντόπισαν στην Υεμένη και τον σκότωσαν σε αεροπορικό πλήγμα τον Φεβρουάριο του 2026. Ωστόσο, σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, το δίκτυο συνεργασίας που βοήθησε να οικοδομηθεί είχε ήδη αποκτήσει δική του δυναμική και συνεχίζει να λειτουργεί χωρίς αυτόν.
Στοιχεία του ΟΗΕ επιβεβαιώνουν ότι η συνεργασία δεν περιορίζεται στην εμπορία όπλων. Έκθεση του οργανισμού αναφέρει ότι η Αλ Σαμπάμπ έχει στείλει ομάδες μαχητών στην Υεμένη για εκπαίδευση σε αντιαεροπορικά όπλα, αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς και άλλες στρατιωτικές τεχνικές. Σε μία περίοδο, τέσσερις ομάδες των περίπου 30 μαχητών η καθεμία ταξίδεψαν από τη Σομαλία στην Υεμένη, όπου παρέμειναν για εκπαίδευση περίπου δύο μήνες. Νεότερη έκθεση του ΟΗΕ αναφέρει ακόμη ότι η συνεργασία έχει επεκταθεί σε τεχνολογία drones, με προσαρμογή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και κατασκευή πιο προηγμένων εκρηκτικών μηχανισμών. Παράλληλα, στελέχη των Χούθι φέρεται να έχουν ταξιδέψει στη Σομαλία για να εκπαιδεύσουν μέλη της Αλ Σαμπάμπ, ενώ εκατοντάδες Σομαλοί φέρονται να έχουν μετακινηθεί προς περιοχές της Υεμένης που ελέγχουν οι Χούθι.
Ανταλλαγή οφέλους και ανησυχία για τη ναυσιπλοΐα
Η σχέση των δύο οργανώσεων αρχικά περιγραφόταν από δυτικές και περιφερειακές υπηρεσίες ως καθαρά συναλλακτική. Η Αλ Σαμπάμπ, που διαθέτει σημαντικούς οικονομικούς πόρους λόγω της δραστηριότητάς της στη Σομαλία, ζητούσε προηγμένα όπλα και εκπαίδευση από τους Χούθι. Σε αντάλλαγμα, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, οι Χούθι επιδίωκαν από τη σομαλική οργάνωση να εντείνει την πειρατεία και τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στον Κόλπο του Άντεν και στα ανοικτά της Σομαλίας. Η ίδια έκθεση κατέγραφε μεταφορές ελαφρών όπλων, πυρομαχικών και τεχνικής τεχνογνωσίας από την Υεμένη προς περιοχές που ελέγχει η Αλ Σαμπάμπ.
Οι τελευταίες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η συνεργασία αρχίζει να αποκτά και στρατηγική διάσταση, πέρα από την απλή ανταλλαγή όπλων και χρημάτων. Οι Χούθι διαθέτουν πλέον σημαντική εμπειρία στη χρήση πυραύλων, drones και εξελιγμένων εκρηκτικών, δεξιότητες που επιδιώκει να αποκτήσει και η Αλ Σαμπάμπ μέσω της συνεργασίας τους. Ταυτόχρονα, οι Χούθι αναζητούν χρηματοδότηση αλλά και μεγαλύτερη παρουσία στην απέναντι πλευρά του Κόλπου του Άντεν, κάτι που η σομαλική οργάνωση μπορεί να τους προσφέρει. Η εξέλιξη αυτή ανησυχεί ιδιαίτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η περιοχή είναι κομβική για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις μεταφορές πετρελαίου, με εκατοντάδες εμπορικά πλοία να διέρχονται καθημερινά από τον Κόλπο του Άντεν.
Παρά τον θάνατο του Τζιμπρίλ Γιαχία Αλί τον Φεβρουάριο, το δίκτυο που δημιούργησε συνεχίζει να λειτουργεί, γεγονός που δείχνει ότι η συνεργασία ανάμεσα στις δύο οργανώσεις δεν εξαρτάται πλέον από μεμονωμένα πρόσωπα. Οι αμερικανικές υπηρεσίες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η ενίσχυση των ικανοτήτων της Αλ Σαμπάμπ σε αντιαεροπορικά όπλα και εκρηκτικούς μηχανισμούς θα μπορούσε να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο η οργάνωση δρα στο Κέρας της Αφρικής.
