Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έδωσε τη Δευτέρα το «πράσινο φως» για τη συνέχιση της κατασκευής της νέας αίθουσας δεξιώσεων στον Λευκό Οίκο, ενός έργου προϋπολογισμού 400 εκατομμυρίων δολαρίων. Με ψήφους 5-4, οι δικαστές έκαναν δεκτό το επείγον αίτημα της κυβέρνησης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αναστέλλοντας αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων που εμπόδιζαν το υπέργειο τμήμα του έργου. Η απόφαση αποτελεί σημαντική δικαστική νίκη για τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος είχε προχωρήσει στην κατεδάφιση ιστορικού τμήματος του προεδρικού συγκροτήματος για να ξεκινήσουν οι εργασίες.
Η διαδρομή της υπόθεσης στα δικαστήρια
Η δικαστική διαμάχη ξεκίνησε όταν το National Trust for Historic Preservation κατέθεσε προσφυγή, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ δεν διαθέτει την εξουσία να προχωρήσει μονομερώς στην υλοποίηση του σχεδίου. Ο οργανισμός επιδίωκε να αναστείλει επ’ αόριστον το αμφιλεγόμενο έργο, επικαλούμενος τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Το προηγούμενο φθινόπωρο, ο Τραμπ είχε κατεδαφίσει την Ανατολική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την κατασκευή της νέας αίθουσας, μια κίνηση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Ήδη από την Παρασκευή, το Ανώτατο Δικαστήριο είχε επιτρέψει προσωρινά τη συνέχιση των εργασιών, με τον πρόεδρο του σώματος Τζον Ρόμπερτς να αναστέλλει την εφαρμογή της απόφασης που εμπόδιζε το έργο, μέχρι να εξεταστεί η προσφυγή. Στην τελική απόφαση της Δευτέρας, οι πέντε δικαστές της πλειοψηφίας ανέφεραν σε ανυπόγραφη γνωμοδότηση ότι η κυβέρνηση παρουσίασε επαρκή επιχειρήματα πως έχει πιθανότητες να δικαιωθεί επί της ουσίας, ενώ θα υφίστατο «ανεπανόρθωτη βλάβη» αν δεν δινόταν αναστολή. Παράλληλα, έκριναν πιθανό η κυβέρνηση να επικρατήσει και στο επιχείρημα ότι το National Trust for Historic Preservation δεν διαθέτει το απαιτούμενο έννομο συμφέρον για να προσβάλει δικαστικά το έργο.
Η αντίθετη γνώμη του Ρόμπερτς και η θέση του Τραμπ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η στάση του συντηρητικού προέδρου του Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, ο οποίος συντάχθηκε με τους τρεις φιλελεύθερους δικαστές που μειοψήφησαν. Οι τέσσερις δικαστές εκτίμησαν ότι «η κατασκευή πιθανότατα είναι παράνομη», επισημαίνοντας πως το Κογκρέσο έχει απαγορεύσει ρητά την ανέγερση κτιρίων ή άλλων κατασκευών σε ομοσπονδιακή έκταση στην αμερικανική πρωτεύουσα χωρίς ρητή εξουσιοδότηση. Όπως τόνισαν στη μειοψηφία τους, το νομοθετικό σώμα δεν έχει εγκρίνει καμία διάταξη που θα μπορούσε να θεωρηθεί τέτοια εξουσιοδότηση για το συγκεκριμένο έργο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι ο Λευκός Οίκος χρειάζεται μεγαλύτερο χώρο για τη φιλοξενία επίσημων εκδηλώσεων, ενώ πρόσφατα επικαλέστηκε και λόγους ασφαλείας για τη συνέχιση του έργου, στο οποίο έχει πλέον προστεθεί και στρατιωτικό συγκρότημα με ειδικούς χώρους για την αντιμετώπιση drone. Ο προϋπολογισμός του σχεδίου έχει διογκωθεί σταδιακά, καθώς το έργο μεγάλωσε σε έκταση από την αρχική του σύλληψη. Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι η κατασκευή έχει ήδη ολοκληρωθεί κατά περίπου 65%. Αντίθετα, το National Trust for Historic Preservation επιμένει ότι οι εργασίες προκαλούν μη αναστρέψιμες ζημιές σε έναν χώρο ιδιαίτερης ιστορικής αξίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι ακολουθεί
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αφορά την προσωρινή αναστολή και όχι την οριστική κρίση επί της ουσίας της υπόθεσης. Οι πέντε δικαστές της πλειοψηφίας εκτίμησαν πάντως ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει σοβαρές πιθανότητες να δικαιωθεί τελικά, τόσο ως προς τη νομιμότητα του έργου όσο και ως προς την έλλειψη έννομου συμφέροντος του οργανισμού που προσέφυγε. Η κατασκευή της νέας αίθουσας δεξιώσεων αναμένεται να συνεχιστεί, με το ζήτημα να παραμένει ωστόσο ανοιχτό ενόψει περαιτέρω δικαστικών εξελίξεων.
