Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) προχώρησε σε δημόσιες διευκρινήσεις για τις μειώσεις τιμών στα ράφια που τέθηκαν σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου. Η Αρχή απάντησε σε δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για τεχνητή αύξηση τιμών πριν από την έναρξη του μέτρου, ώστε στη συνέχεια αυτές να εμφανιστούν ως μειωμένες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η εικόνα αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς καμία επιχείρηση που συμμετέχει στην πρωτοβουλία δεν έχει καταθέσει δήλωση ανατίμησης τους δύο τελευταίους μήνες. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ τόνισε ότι αξιολόγησε το ζήτημα με συγκεκριμένα στοιχεία και όχι με αποσπασματικές συγκρίσεις.
Τι αναφέρει η ανακοίνωση της ΑΑΕΑ&ΠΚ
Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών τέθηκε σε ισχύ στις 31 Αυγούστου και αφορά 1.740 κωδικούς προϊόντων. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ, ως η αρχή που παραλαμβάνει τις δηλώσεις ανατιμήσεων από τις επιχειρήσεις, τόνισε ότι δεν έχει λάβει καμία τέτοια δήλωση για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο από εταιρεία που συμμετέχει στην πρωτοβουλία. Η μοναδική δήλωση ανατίμησης που κατατέθηκε στο συγκεκριμένο διάστημα αφορούσε επιχείρηση εκτός της πρωτοβουλίας, στοιχείο που, όπως επισημαίνει η Αρχή, ανατρέπει το σενάριο περί τεχνητά φουσκωμένων τιμών πριν από τις μειώσεις. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει καταγεγραμμένη κίνηση ανατίμησης από καμία εκ των συμμετεχουσών επιχειρήσεων στο διάστημα πριν από την εκκίνηση του μέτρου.
Η Αρχή επεσήμανε επίσης ότι οι δημόσιες συγκρίσεις τιμών που κυκλοφόρησαν αγνοούν ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων με σημαντική συμμετοχή στην πρωτοβουλία και ουσιαστικές μειώσεις. Στα νωπά κρέατα, με 100 κωδικούς, η μέση μείωση φτάνει το 7,5% με μέγιστο ποσοστό 28%. Στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με 360 κωδικούς, η μέση μείωση είναι 8% και η μέγιστη 33%, ενώ στα σχολικά είδη, με 405 προϊόντα, η μέση μείωση ανέρχεται σε 12% με μέγιστο ποσοστό 36%. Πρόκειται, όπως σημειώνεται, για κατηγορίες που δεν συμμετέχουν συνήθως σε βραχύχρονες προσφορές, γεγονός που εξηγεί γιατί παραλείφθηκαν από τις αμφισβητούμενες συγκρίσεις που έκαναν λόγο για τεχνητές μειώσεις.
Η μεθοδολογία και το πλαίσιο των αντιδράσεων
Βάσει των μηνιαίων πωλήσεων των προϊόντων που συμμετέχουν, η ΑΑΕΑ&ΠΚ εκτιμά ότι η εξοικονόμηση για ένα μέσο καλάθι μπορεί να φτάσει τα 39 ευρώ τον μήνα ανά νοικοκυριό. Η Αρχή στάθηκε ιδιαίτερα στη μεθοδολογία των αμφισβητούμενων συγκρίσεων, εξηγώντας ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν συγκρίνεται η ίδια αλυσίδα καταστημάτων, η ίδια βάση τιμής ή η ίδια χρονική περίοδος. Αντίθετα, όπως ανέφερε, αναζητείται εκ των υστέρων η χαμηλότερη τιμή που είχε εμφανιστεί σε οποιαδήποτε αλυσίδα και σε οποιαδήποτε ημέρα, ακόμη και αν επρόκειτο για προσφορά λίγων ημερών σε συγκεκριμένο κατάστημα.
Παράλληλα, η ΑΑΕΑ&ΠΚ ξεκαθάρισε ότι η Εθνική Πρωτοβουλία δεν λειτουργεί όπως μια συνήθης βραχύχρονη προσφορά. Πρόκειται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, για σταθερή και δεσμευμένη μείωση της βασικής τιμής ραφιού, στοιχείο που τη διαφοροποιεί από τις παροδικές εκπτώσεις που συνήθως προσφέρουν οι αλυσίδες εμπορίου. Η Αρχή επανέλαβε ότι αξιολόγησε τα δεδομένα με συγκεκριμένα στοιχεία, απορρίπτοντας τις αποσπασματικές συγκρίσεις που, όπως υποστηρίζει, δημιουργούν παραπλανητική εικόνα για το σύνολο του μέτρου. Οι μειώσεις τιμών, όπως τονίζει η ΑΑΕΑ&ΠΚ, αφορούν ευρύ φάσμα προϊόντων και δεν περιορίζονται στις κατηγορίες που επιλέχθηκαν σε ορισμένες δημόσιες αναφορές.
Η ανακοίνωση της Αρχής επιχειρεί να αποκαταστήσει την εικόνα γύρω από την εφαρμογή του μέτρου, τη στιγμή που είχαν εμφανιστεί δημόσιες αναφορές με αμφισβητήσεις για την πραγματική ωφέλεια των καταναλωτών. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ υπογράμμισε ότι η παρακολούθηση των τιμών γίνεται με συστηματικό τρόπο και ότι τα στοιχεία που δημοσιοποιεί βασίζονται σε πραγματικές δηλώσεις των επιχειρήσεων και όχι σε αποσπασματικές παρατηρήσεις. Η διαφάνεια στη διαδικασία, όπως αναφέρει η Αρχή, θεωρείται προϋπόθεση για να μπορούν οι καταναλωτές να αξιολογούν σωστά τις μειώσεις τιμών που εφαρμόζονται στα ράφια.
