Η Wall Street ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο με έντονη πτώση Wall Street, καθώς η κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Η συνεδρίαση της Τρίτης κατέγραψε σημαντικές απώλειες και στους τρεις βασικούς δείκτες, με τον Dow Jones να υποχωρεί κάτω από τις 53.000 μονάδες. Οι επενδυτές αξιολογούν τον αντίκτυπο της γεωπολιτικής αναταραχής στη Μέση Ανατολή, ενώ αυξάνονται οι προσδοκίες για αυστηρότερη νομισματική πολιτική από τη Federal Reserve. Το ιστορικό προηγούμενο του Σεπτεμβρίου ως ο πιο δύσκολος μήνας για τις αμερικανικές αγορές φαίνεται να επιβεβαιώνεται ξανά.
Δεκάδες δισεκατομμύρια χάθηκαν στο ταμπλό
Στο ταμπλό της Wall Street, ο δείκτης Dow Jones έκλεισε στις 52.766 μονάδες, καταγράφοντας πτώση 0,79% ή 418,97 μονάδες. Ο ευρύτερος δείκτης S&P 500 υποχώρησε κατά 0,71% στις 7.631 μονάδες, ενώ ο τεχνολογικός Nasdaq σημείωσε τη μεγαλύτερη κάμψη, με πτώση 1,03% στις 26.099 μονάδες. Οι σημαντικές ρευστοποιήσεις έπληξαν ιδιαίτερα τις μετοχές τεχνολογίας, γνωστές ως Big Tech, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν σε πιο ασφαλείς επιλογές λόγω της αβεβαιότητας. Πρόκειται για ιδιαίτερα αρνητική έναρξη μήνα, με όλους τους βασικούς δείκτες να κλείνουν με απώλειες.
Η αιτία πίσω από τις πιέσεις εντοπίζεται στην απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, μετά την ανακοίνωση της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) ότι δυνάμεις των ΗΠΑ επιτέθηκαν σε στόχους του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στο Ιράν, ως απάντηση σε επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Το αμερικανικό αργό WTI εκτινάχθηκε κατά περίπου 5% και ξεπέρασε τα 90 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent ενισχύθηκε κατά 4,6% και έκλεισε στα 94,65 δολάρια. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε προαναγγείλει σκληρή απάντηση στις τελευταίες επιθέσεις του Ιράν εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή, δηλώνοντας τη Δευτέρα στο Fox News πως «θα τους χτυπήσουμε σκληρά». Παράλληλα, το Ιράν προειδοποίησε ότι θα εμποδίσει τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, αυξάνοντας περαιτέρω τους φόβους για διαταραχές στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Παράλληλα με το πετρέλαιο, εκτινάχθηκαν και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε όλο τον κόσμο, φτάνοντας σε επίπεδα-ρεκόρ από το 2008. Στις ΗΠΑ, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου ανέβηκε στο 4,796%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου έφτασε στο 5,269%. Ακόμη μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε στο πιο ευαίσθητο στις αποφάσεις της Fed 2ετές ομόλογο, που σκαρφάλωσε στο 4,396%. Η αναταραχή δεν περιορίστηκε στις ΗΠΑ: το 10ετές ιαπωνικό ομόλογο έφτασε στο 3% για πρώτη φορά από το 1996, το γερμανικό 10ετές βρέθηκε σε υψηλό από το 2011, ενώ το γαλλικό κρατικό ομόλογο κινήθηκε σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από το 2008.
Αντιδράσεις και το πλαίσιο πίσω από την πτώση Wall Street
Η αγορά πλέον αποτιμά σημαντικά αυξημένη πιθανότητα αυστηρότερης στάσης από τη Federal Reserve. Σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch της CME, η πιθανότητα αύξησης επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της Fed στο τέλος Σεπτεμβρίου εκτινάχθηκε στο 68,2%, από μόλις 39,6% μία εβδομάδα νωρίτερα. Η μεταστροφή αυτή ήρθε μετά τα αυστηρά σχόλια του Kevin Warsh την Παρασκευή, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της επαναφοράς του πληθωρισμού στον στόχο της κεντρικής τράπεζας. Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent δήλωσε παράλληλα ότι η Ουάσιγκτον πιθανόν να ανακοινώσει νέες τραπεζικές κυρώσεις κατά του Ιράν, με στόχο να ασφυκτιάσει οικονομικά την ηγεσία της Τεχεράνης.
Ο Ross Mayfield, αναλυτής επενδυτικής στρατηγικής στην Baird, περιέγραψε το κλίμα ως ιδανικό συνδυασμό αρνητικών ειδήσεων. «Μετά τα hawkish σχόλια του Kevin Warsh την Παρασκευή, έχουμε χτυπήματα στο Ιράν και το πετρέλαιο κινείται υψηλότερα. Είναι το τέλειο κοκτέιλ για μια ημέρα αποφυγής ρίσκου σε μια αγορά που βρίσκεται κοντά στα ιστορικά υψηλά της», σημείωσε. Ο ίδιος αναλυτής υπενθύμισε πως ο Σεπτέμβριος είναι ιστορικά ο χειρότερος μήνας για τις μετοχές, ιδίως σε έτη ενδιάμεσων εκλογών, όταν το πολιτικό άγχος και η αβεβαιότητα βαραίνουν επιπλέον τις αγορές. Από την πλευρά του, ο Jay Hatfield, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην InfraCap της Νέας Υόρκης, τόνισε ότι η Fed έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα επιθετική στάση, επιδιώκοντας να καταδείξει την ανεξαρτησία της απέναντι στην κυβέρνηση.
Στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Εργασίας κατέγραψαν επιβράδυνση στη μετακίνηση θέσεων εργασίας, ενώ οι δείκτες PMI υποδεικνύουν απώλεια δυναμικής στη βιομηχανική παραγωγή και μείωση της δαπάνης για οικιστική κατασκευή. Σύμφωνα με τη Fisher Investments και στοιχεία της Finaeon, ο Σεπτέμβριος παραμένει ο μόνος μήνας με αρνητική μέση απόδοση από το 1926, γεγονός που ενισχύει την επιφυλακτικότητα των επενδυτών. Όλες οι διαθέσιμες αναφορές επισημαίνουν υψηλές τιμές, περιορισμούς στην προσφορά και αβεβαιότητα λόγω δασμών και γεωπολιτικών εντάσεων, στοιχεία που συνθέτουν ένα δυσμενές σκηνικό για τις αγορές.
Τι ακολουθεί
Η επόμενη συνεδρίαση της Federal Reserve έχει προγραμματιστεί σε δύο εβδομάδες, με τους επενδυτές να παρακολουθούν στενά τυχόν νέες ενδείξεις για την πορεία των επιτοκίων. Παράλληλα, η στρατιωτική αντιπαράθεση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν παραμένει ενεργή, με το Ιράν να έχει προειδοποιήσει για πιθανό αποκλεισμό εξαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο. Ο Ross Mayfield εκτίμησε πως οι μεγάλες διακυμάνσεις στην αγορά ομολόγων αναμένεται να απασχολήσουν τη Wall Street τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, με την πτώση Wall Street να αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για τη συνέχεια του μήνα.
