Τεταμένη ήταν η συνάντηση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν με τον Αρμένιο πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν, με φόντο τη διαφαινόμενη πρόθεση της Αρμενίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι δύο ηγέτες βρέθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο στο Μπισκέκ του Κιργιστάν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης. Ήταν η πρώτη τους συνάντηση μετά τις πρόσφατες εκλογές στη χώρα του Καυκάσου, οι οποίες επιβεβαίωσαν τη στροφή του Γερεβάν προς τη Δύση. Ο Πούτιν έθεσε ευθέως το ζήτημα της ένταξης στην ατζέντα, ζητώντας από την Αρμενία να αποφασίσει με σαφήνεια τη θέση της απέναντι στην ΕΕ.
Τεταμένο κλίμα στο Μπισκέκ και αίτημα για δημοψήφισμα
Ο Ρώσος πρόεδρος επεσήμανε πως θεωρεί ασύμβατη τη συμμετοχή μιας χώρας ταυτόχρονα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, τον οργανισμό που συγκεντρώνει κράτη της πρώην ΕΣΣΔ. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν κάλεσε την κυβέρνηση της Αρμενίας να προκηρύξει δημοψήφισμα «το συντομότερο δυνατόν», ώστε ο λαός της χώρας να αποφασίσει επίσημα για την ευρωπαϊκή πορεία. «Πρέπει να προσαρμόσουμε την εμπορική και οικονομική μας πολιτική ανάλογα με αυτές τις πιθανές αποφάσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πούτιν κατά τη συνάντηση. Το αίτημα αυτό δεν είναι πρωτόγνωρο, καθώς ανάλογο αίτημα είχαν υποβάλει προεκλογικά και άλλες χώρες-μέλη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης προς το Γερεβάν.
Η συζήτηση έγινε λίγο μετά τις εκλογές στην Αρμενία, οι οποίες κατέδειξαν ξεκάθαρα την τάση της κοινωνίας προς προσέγγιση με τη Δύση. Πριν από την επανεκλογή του Πασινιάν, η Μόσχα είχε ήδη προχωρήσει σε σειρά συγκαλυμμένων και μη εμπορικών μέτρων, με στόχο να αποθαρρύνει τους Αρμένιους ψηφοφόρους από το να στηρίξουν το κόμμα του πρωθυπουργού. Η κίνηση αυτή δείχνει τον βαθμό ανησυχίας που προκαλεί στο Κρεμλίνο η πιθανότητα απομάκρυνσης της Αρμενίας από τη ρωσική σφαίρα επιρροής.
Η απάντηση Πασινιάν και το ψυχρό κλίμα Γερεβάν – Μόσχας
Ο Νικόλ Πασινιάν δεν απέφυγε την απάντηση, εξηγώντας ότι η Αρμενία έχει ήδη υιοθετήσει από πέρυσι νόμο που καταγράφει ρητά την πρόθεσή της να υποβάλει αίτημα ένταξης στην ΕΕ. Σύμφωνα με τον Αρμένιο πρωθυπουργό, αυτό το νομοθετικό βήμα καθιστά περιττή τη διεξαγωγή ξεχωριστού δημοψηφίσματος, όπως ζήτησε ο Πούτιν. Ταυτόχρονα όμως, ο Πασινιάν διευκρίνισε πως είναι πρόωρο να γίνεται λόγος για πλήρη αποχώρηση της Αρμενίας από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, αφήνοντας έτσι ανοιχτό ένα παράθυρο διπλωματικού ελιγμού. Ο Πούτιν, πάντως, δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά του, απαντώντας ότι «η υιοθέτηση νόμου που ξεκινά τη διαδικασία ένταξης σε έναν άλλο οικονομικό οργανισμό ισοδυναμεί με ανακοίνωση αποχώρησης από τον δικό μας».
Η φιλοδοξία του Πασινιάν για σύσφιξη των δεσμών με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ψυχράνει αισθητά τις σχέσεις ανάμεσα στο Γερεβάν και τη Μόσχα. Η ρωσική πλευρά αντέδρασε στην ευρωπαϊκή στροφή της Αρμενίας επιβάλλοντας κυρώσεις σε βάρος της χώρας, μια εξέλιξη που επιβεβαιώνει πόσο ευαίσθητο έχει γίνει το ζήτημα για το Κρεμλίνο. Η υπόθεση της Αρμενίας αποτελεί πλέον ένα ακόμη σημείο τριβής στη ρωσική εξωτερική πολιτική στον ευρύτερο χώρο του Καυκάσου, όπου η επιρροή της Μόσχας φαίνεται να δοκιμάζεται σοβαρά τα τελευταία χρόνια.
