Δύο ταχύτητες καταγράφει η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, με τις γονικές παροχές ακινήτων και τις δωρεές να ανεβάζουν στροφές, ενώ οι παραδοσιακές αγοραπωλησίες ακινήτων πατούν φρένο για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον Μάιο του 2026 αποτυπώνουν αυτή τη διπλή εικόνα, με τους φόρους από δωρεές και γονικές παροχές να εκτοξεύονται, την ίδια στιγμή που οι εισπράξεις από μεταβιβάσεις οικοδομών και οικοπέδων υποχωρούν. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για μεταβιβάσεις μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού φαίνεται να λειτουργεί καταλυτικά στην απόφαση πολλών οικογενειών να προχωρήσουν νωρίτερα σε μεταβίβαση περιουσίας.
Άλμα 63,12% στις γονικές παροχές τον Μάιο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές τον Μάιο έφθασαν τα 6,82 εκατ. ευρώ, έναντι 4,18 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Πρόκειται για αύξηση 63,12% σε ετήσια βάση, μια από τις μεγαλύτερες μεταβολές που έχουν καταγραφεί στην κατηγορία αυτή τα τελευταία χρόνια. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ στις μεταβιβάσεις περιουσίας μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού παραμένει ισχυρό κίνητρο για γονείς που επιθυμούν να περάσουν ακίνητα ή χρηματικά ποσά στα παιδιά τους, αποφεύγοντας παράλληλα μελλοντικές φορολογικές επιβαρύνσεις.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στον Μάιο. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026 οι βεβαιωμένοι φόροι από δωρεές και γονικές παροχές ανήλθαν σε 18,71 εκατ. ευρώ, έναντι 15,2 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 23,1%. Η σταθερή αυτή ανοδική πορεία δείχνει ότι όλο και περισσότερες οικογένειες επιλέγουν να αξιοποιήσουν το ισχύον φορολογικό πλαίσιο πριν από ενδεχόμενες αλλαγές στο μέλλον.
Φρένο στις αγοραπωλησίες για δεύτερο συνεχόμενο μήνα
Στην αντίθετη πλευρά της αγοράς, οι φορολογικές εισπράξεις από αγοραπωλησίες ακινήτων κινούνται πτωτικά για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Τον Μάιο βεβαιώθηκαν φόροι από μεταβιβάσεις οικοδομών και οικοπέδων συνολικού ύψους 53,12 εκατ. ευρώ, μειωμένοι κατά 4% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Ειδικότερα, στις μεταβιβάσεις κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων ο βεβαιωμένος φόρος διαμορφώθηκε σε 44,64 εκατ. ευρώ, από 45,89 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2025, με πτώση 2,7%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μείωση στα οικόπεδα και τα αγροκτήματα, όπου οι σχετικοί φόροι περιορίστηκαν σε 8,48 εκατ. ευρώ, από 9,43 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση 10,1%.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την πορεία των τιμών των ακινήτων. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές των διαμερισμάτων έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 34,3% την τελευταία τριετία 2023-2025 σε πανελλαδικό επίπεδο, ξεπερνώντας πλέον το ιστορικό υψηλό του 2008. Παρά το φρένο των τελευταίων δύο μηνών, το πρόσημο στο σύνολο του πενταμήνου παραμένει θετικό. Από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2026 οι βεβαιωμένοι φόροι από μεταβιβάσεις κτιρίων και οικοπέδων έφθασαν τα 246,81 εκατ. ευρώ, από 235,91 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, με αύξηση 4,6% που μεταφράζεται σε επιπλέον έσοδα περίπου 10,9 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, η μείωση των φορολογικών εσόδων από τις μεταβιβάσεις δεν σημαίνει απαραίτητα αντίστοιχη μείωση του αριθμού των συναλλαγών. Ένα σημαντικό μέρος των αγοραπωλησιών πραγματοποιείται χωρίς την καταβολή φόρου μεταβίβασης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την αγορά πρώτης κατοικίας, για την οποία προβλέπεται απαλλαγή μέχρι συγκεκριμένα όρια αξίας, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του αγοραστή και εφόσον πληρούνται τα κριτήρια του νόμου.
Οριακή άνοδος στις κληρονομιές
Στην κατηγορία των κληρονομιών, η εικόνα παραμένει σχετικά σταθερή. Τον Μάιο οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 15,51 εκατ. ευρώ, από 14,97 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 τα σχετικά έσοδα διαμορφώθηκαν σε 61,86 εκατ. ευρώ, έναντι 61,35 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο πέρυσι, σημειώνοντας οριακή αύξηση. Η σταθερότητα αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις έντονες διακυμάνσεις που καταγράφονται στις άλλες δύο κατηγορίες, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατηγική μεταβίβασης περιουσίας εν ζωή, μέσω γονικών παροχών, κερδίζει σταδιακά έδαφος έναντι της κληρονομικής διαδοχής.
