Μια νέα επιστημονική έρευνα φέρνει στο φως την αθέατη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης από πολιτικούς στη Σουηδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ερευνητές από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Chalmers και το Πανεπιστήμιο Napier του Εδιμβούργου ανέλυσαν χιλιάδες κοινοβουλευτικά κείμενα και εντόπισαν έντονα ίχνη τεχνητά παραγόμενου περιεχομένου. Η μελέτη καλύπτει την περίοδο από το 2021 έως τον Απρίλιο του 2026 και αποκαλύπτει ότι κανένας πολιτικός δεν δήλωσε δημόσια τη χρήση του εργαλείου. Το εύρημα ανοίγει έντονη συζήτηση για τη διαφάνεια στην πολιτική επικοινωνία και στη σύνταξη νόμων.
Τι έδειξε η ανάλυση χιλιάδων κειμένων
Οι επιστήμονες των δύο πανεπιστημίων ανέπτυξαν ξεχωριστά συστήματα ανίχνευσης για τα σουηδικά και τα αγγλικά, εκπαιδευμένα να ξεχωρίζουν πολιτικά κείμενα γραμμένα από ανθρώπους από εκείνα που έχουν παραχθεί από μεγάλα γλωσσικά μοντέλα. Με βάση αυτά τα εργαλεία, εξέτασαν 13.565 κοινοβουλευτικές προτάσεις από τη Σουηδία και 4.209 κοινοβουλευτικές δηλώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, όλες δημοσιευμένες μεταξύ 2021 και Απριλίου 2026. Πρόκειται για ένα από τα ευρύτερα δείγματα που έχουν αναλυθεί μέχρι σήμερα σε σχέση με τη διείσδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κοινοβουλευτική διαδικασία.
Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, περίπου το 15% των κοινοβουλευτικών δηλώσεων που εξετάστηκαν για το 2026 περιείχαν τουλάχιστον μία παράγραφο ταξινομημένη ως προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης. Στη Σουηδία, το 9,4% των προτάσεων που κατατέθηκαν κατά την κοινοβουλευτική περίοδο 2025-2026 περιείχαν αντίστοιχα τουλάχιστον μία παράγραφο χαρακτηρισμένη ως «υποστηριζόμενη από Τεχνητή Νοημοσύνη», αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 300 προτάσεις. Σε καμία από τις χιλιάδες σελίδες που ελέγχθηκαν οι ερευνητές δεν εντόπισαν αναφορά ή δήλωση από τους ίδιους τους πολιτικούς ότι χρησιμοποίησαν το εργαλείο.
Η τάση αυτή δεν είναι στατική, αλλά εμφανίζει απότομη ανοδική πορεία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 3,5% το 2022, ενώ στη Σουηδία κυμαινόταν στο 1,7% κατά την περίοδο 2022-2023. Μέσα σε λίγα χρόνια, δηλαδή, η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη σύνταξη πολιτικών κειμένων πολλαπλασιάστηκε, χωρίς όμως να συνοδευτεί από αντίστοιχη αύξηση της διαφάνειας προς τους ψηφοφόρους.
Οι αντιδράσεις και το ζήτημα της διαφάνειας
Ο Γιαν Ρίισε, βουλευτής του σουηδικού Miljöpartiet (Κόμμα των Πρασίνων) και εκπρόσωπος του κόμματος σε θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιοποίησης, σχολίασε τα ευρήματα δηλώνοντας ότι δεν εξεπλάγη από το ποσοστό που καταγράφηκε στη Σουηδία. Σε δηλώσεις του στο Euronews Next, ανέφερε ότι το κόμμα του χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη κυρίως για «ερευνητικούς σκοπούς» και διαθέτει εσωτερική πολιτική που προτρέπει τα μέλη του σε σύνεση κατά τη χρήση της. Ο ίδιος στάθηκε ξεκάθαρος στην προσωπική του θέση, τονίζοντας πως προτιμά να βασίζεται στα δικά του λόγια όταν συντάσσει κείμενα.
Παράλληλα, ο Ρίισε υποστήριξε ότι οι πολιτικοί οφείλουν να επισημαίνουν ρητά όποτε χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη για τη σύνταξη των κειμένων τους. Έκανε μάλιστα διάκριση ανάμεσα σε περιπτώσεις περιορισμένης χρήσης του εργαλείου και σε περιπτώσεις όπου μια ολόκληρη πρόταση συντάσσεται από το σύστημα, χαρακτηρίζοντας τη δεύτερη περίπτωση «διαφορετική ιστορία». Το ζήτημα που θέτει η έρευνα δεν αφορά μόνο τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι ψηφοφόροι σε κάθε δημοκρατία μπορούν να γνωρίζουν αν οι νόμοι και οι ομιλίες που τους αφορούν έχουν γραφτεί από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους τους ή από ένα γλωσσικό μοντέλο.
Η απουσία οποιασδήποτε επίσημης δήλωσης χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης σε χιλιάδες κείμενα, παρά τη σαφή ανοδική τάση που κατέγραψαν οι δύο ερευνητικές ομάδες, ενισχύει τα αιτήματα για θεσμοθέτηση κανόνων διαφάνειας στα κοινοβούλια. Η έρευνα των πανεπιστημίων Chalmers και Napier αναδεικνύει πλέον ένα ζήτημα που ξεπερνά τα σύνορα των δύο χωρών και αφορά τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους εκλεγμένους αντιπροσώπους τους.
