Η κυβέρνηση της Λετονίας ανακοίνωσε σχέδιο επιβολής δασμών 300% σε σιτηρά που προέρχονται από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Τη σχετική δήλωση έκανε τη Δευτέρα ο πρωθυπουργός της χώρας, Άντρις Κούλμπεργκς. Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι θαλάσσιες οδοί στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα έχουν παραλύσει εξαιτίας ουκρανικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η Λετονία, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, αποτελεί σήμερα μία από τις βασικές διόδους διακίνησης ρωσικών σιτηρών προς τρίτες αγορές.
Διαβάστε επίσης: Ρωσία: Πέντε νεκροί από ουκρανικά drones σε τρεις περιοχές
Τι αποφάσισε η κυβέρνηση Κούλμπεργκς
Σύμφωνα με τον Άντρις Κούλμπεργκς, το σχέδιο προβλέπει την επιβολή δασμών 300% σε κάθε φορτίο σιτηρών που προέρχεται από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία και διέρχεται από λετονικό έδαφος. Η ανακοίνωση δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση της Λετονίας, καθώς εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση που έχει ξεκινήσει στην περιοχή τις τελευταίες εβδομάδες. Την προηγούμενη εβδομάδα, αξιωματούχοι στη Λετονία και στη γειτονική Λιθουανία είχαν δηλώσει ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο πλήρους τερματισμού των μεταφορών ρωσικών σιτηρών μέσω των λιμανιών τους. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την απόφαση της Μόσχας να εντείνει τις διαμετακομίσεις μέσω βαλτικών λιμανιών, ως απάντηση στις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών λιμενικών εγκαταστάσεων στη Βαλτική.
Η κίνηση αυτή αναμένεται να επηρεάσει τις εμπορικές ροές σιτηρών στην ευρύτερη περιοχή, καθώς Ρώσοι εξαγωγείς χρησιμοποιούν σήμερα τη Λετονία -κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ- ως δίοδο για τη διοχέτευση σιτηρών προς άλλες διεθνείς αγορές. Αναλυτές και έμποροι του κλάδου επισημαίνουν ότι μια απαγόρευση ή η επιβολή τόσο υψηλών δασμών θα μπορούσε να αποκλείσει μία από τις ελάχιστες εναλλακτικές διαδρομές που έχουν απομείνει σήμερα για τη ρωσική σιτηροεξαγωγή. Η Λετονία και η Λιθουανία φαίνεται να κινούνται συντονισμένα απέναντι στη Μόσχα, εξετάζοντας παράλληλα σενάρια πλήρους αποκλεισμού των ρωσικών φορτίων από τα λιμάνια τους.
Η εξάρτηση της Ρωσίας από τις θαλάσσιες εξαγωγές σιτηρών
Η σημασία της απόφασης της Λετονίας γίνεται πιο κατανοητή αν ληφθεί υπόψη το ευρύτερο πλαίσιο των ρωσικών εξαγωγών. Οι διαδρομές στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα, που παραδοσιακά αποτελούν τους κύριους διαύλους εξαγωγής ρωσικών σιτηρών, έχουν παραλύσει εξαιτίας των επιθέσεων της Ουκρανίας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Παρά τις δυσκολίες αυτές, η Ρωσία κατάφερε να εξαγάγει 46,3 εκατομμύρια μετρικούς τόνους σιτηρών μέσω των λιμανιών της Αζοφικής και της Μαύρης Θάλασσας κατά την τελευταία εξαγωγική περίοδο, από τον Ιούλιο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 90% του συνόλου των ρωσικών θαλάσσιων εξαγωγών σιτηρών, σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου.
Με δεδομένη αυτή την εξάρτηση, η πιθανή απώλεια της λετονικής διαδρομής αποκτά ιδιαίτερο βάρος για τη ρωσική οικονομία. Η Λετονία και η Λιθουανία, ως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φαίνεται να συντονίζουν τις κινήσεις τους απέναντι στη Μόσχα, καθώς αντιμετωπίζουν από κοινού το ζήτημα της αυξημένης διαμετακόμισης ρωσικών σιτηρών από τα εδάφη τους. Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει τη γενικότερη τάση ενίσχυσης του ελέγχου στα εμπορικά ρεύματα που σχετίζονται με τη Ρωσία, καθώς συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία. Οι δασμοί 300% σε σιτηρά που σχεδιάζει η Λετονία αποτελούν, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, την πιο συγκεκριμένη μέχρι στιγμής κίνηση μεταξύ των βαλτικών κρατών απέναντι στις ρωσικές εξαγωγές. Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται στενά από τους διεθνείς αγοραστές σιτηρών, καθώς ενδεχόμενη διακοπή της λετονικής διαδρομής θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαθεσιμότητα ρωσικών φορτίων σε τρίτες χώρες.
