Η στεγαστική υπερεπιβάρυνση των δικαιούχων του προγράμματος «Σπίτι μου 2» έχει φτάσει στο 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ. ΟΕΕ – τ. ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ). Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε στις 31 Αυγούστου 2026, ενώ παράλληλα καταγράφεται σταθερή πτώση της ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Τα νέα στοιχεία αναδεικνύουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά στην απόκτηση και διατήρηση κατοικίας.
Τα στοιχεία πίσω από το «Σπίτι μου 2»
Σύμφωνα με τον ΠΑΝΣΥΠΟ, ο μέσος δικαιούχος του προγράμματος «Σπίτι μου 2» διαθέτει πλέον σχεδόν το μισό του εισοδήματός του για να διατηρήσει την κατοικία που απέκτησε. Η στεγαστική υπερεπιβάρυνση εκτινάχθηκε στο 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, από 28,9% που ήταν το 2024 σε γενικό επίπεδο για το σύνολο των νοικοκυριών. Το πρόγραμμα, που έκλεισε στις 31 Αυγούστου 2026, οδήγησε στην έγκριση 15.097 δανείων με μέσο ύψος 120.400 ευρώ το καθένα.
Ωστόσο, ο αριθμός των δανειακών συμβάσεων που τελικά υπεγράφησαν έμεινε αρκετά χαμηλότερα από τους αρχικούς στόχους. Αντί για τις 20.000 συμβάσεις που είχαν εξαγγελθεί, υπεγράφησαν τελικά 14.114, με αποτέλεσμα να μείνουν αδιάθετα 460 εκατομμύρια ευρώ από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος. Παράλληλα, όσο το «Σπίτι μου 2» βρισκόταν σε εξέλιξη, οι τιμές αγοράς κατοικιών συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, περιορίζοντας ουσιαστικά τις δυνατότητες επιλογής για τους ενδιαφερόμενους. Η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων που πληρούσαν τις προϋποθέσεις παλαιότητας, σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές, οδήγησε σε περιορισμένο αριθμό εγκρίσεων σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες.
Η φθίνουσα πορεία της ιδιοκατοίκησης
Τα στοιχεία του ΠΑΝΣΥΠΟ αποτυπώνουν μια ευρύτερη τάση που αφορά το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Το 2019 η ιδιοκατοίκηση στην Ελλάδα βρισκόταν στο 75,4%, ενώ έξι χρόνια αργότερα, το 2025, το ποσοστό υποχώρησε στο 69,4%. Η πτώση των έξι ποσοστιαίων μονάδων φέρνει πλέον την Ελλάδα πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαμορφώνεται στο 68,5%. Με βάση τα 4,33 εκατομμύρια ιδιωτικά νοικοκυριά της χώρας, η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 260.000 νοικοκυριά που βρίσκονται σήμερα εκτός ιδιοκατοίκησης, σε σύγκριση με το 2019.
Παράλληλα, σχεδόν τρεις στους δέκα κατοίκους της χώρας ζουν σε νοικοκυριά όπου το κόστος στέγασης απορροφά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, ποσοστό γνωστό ως στεγαστική υπερεπιβάρυνση. Το 2024 αυτό το ποσοστό είχε φτάσει στο 28,9%, δηλαδή περίπου 3,5 φορές υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος διαμορφωνόταν στο 8,2%. Σε αυτή τη βάση, τα στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat την 1η Αυγούστου 2026 για το έτος 2025 δείχνουν μια ελαφριά βελτίωση για την Ελλάδα, με το ποσοστό να υποχωρεί στο 26,4%, ενώ και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κατέγραψε πτώση την ίδια περίοδο.
Η εικόνα που σχηματίζεται δείχνει ότι το πάλαι ποτέ ισχυρό ελληνικό πλεονέκτημα στην ιδιοκατοίκηση απέναντι στην υπόλοιπη Ευρώπη περιορίζεται σταδιακά. Τα κρατικά προγράμματα στεγαστικής στήριξης, όπως το «Σπίτι μου 2», επιχείρησαν να δώσουν ανάσα σε νέα νοικοκυριά, όμως η συνδυασμένη πίεση από τις αυξημένες τιμές ακινήτων και τον περιορισμένο διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα δυσχεραίνει την πλήρη αξιοποίησή τους. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ, μέσα από τη δημοσίευση αυτών των στοιχείων, επισημαίνει την ανάγκη παρακολούθησης της εξέλιξης του φαινομένου, καθώς η στεγαστική επιβάρυνση επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα χιλιάδων ελληνικών νοικοκυριών.
