Βαρύ παραμένει το κλίμα την επόμενη ημέρα από τα μέτρα της ΔΕΘ που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που είχαν επενδύσει πολλές ελπίδες στη φετινή διοργάνωση, εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για το περιεχόμενο των εξαγγελιών. Το οικονομικό επιτελείο υπό τον Κυριάκο Πιερρακάκη ανέλαβε να εξειδικεύσει τα μέτρα, χωρίς ωστόσο να μετριάσει πλήρως τη δυσαρέσκεια της αγοράς. Παράλληλα, η ΔΕΘ ανέδειξε και το πολιτικό παρασκήνιο, με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά να απαντά άμεσα σε αιχμές του πρωθυπουργού.
Τα μέτρα της ΔΕΘ και η μείωση της προκαταβολής φόρου
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Επαγγελματικού Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), Γιάννη Μπρατάκο, ο πρωθυπουργός δεν ανακοίνωσε τίποτα ουσιαστικό για την προκαταβολή φόρου στη φετινή διοργάνωση. Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση προανήγγειλε μείωση της τάξης του 5% σε ετήσια βάση, η οποία θα ισχύσει για το φορολογικό έτος 2028 — που σημαίνει ότι τα πρώτα χρήματα θα επιστραφούν στις επιχειρήσεις το 2029. Το 80% της προκαταβολής αναμένεται να φτάσει στο 50% μόλις το 2035, μια χρονική προοπτική που ο κ. Μπρατάκος χαρακτήρισε εξωπραγματική για τη σημερινή κατάσταση της αγοράς. Ο ίδιος, που έχει διατελέσει υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και διευθυντής της Γενικής Γραμματείας του Κυριάκου Μητσοτάκη, επισήμανε ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αδυνατούν να αντλήσουν ρευστότητα από τις τράπεζες καλούνται ουσιαστικά να χρηματοδοτούν το ίδιο το κράτος μέσω της προκαταβολής φόρου.
Κριτική άσκησε επίσης στις ρυθμίσεις οφειλών σε 24 ή 72 δόσεις, τις οποίες χαρακτήρισε ανεπαρκείς, σημειώνοντας ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν έχουν ενταχθεί σε αυτές. Η αντίδραση αυτή δεν αποτέλεσε μεμονωμένη φωνή μέσα στην αγορά. Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθήνας, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, μίλησε για «διάψευση προσδοκιών» των μικρομεσαίων, τονίζοντας ότι η αγορά περίμενε στοχευμένα μέτρα και τελικά είδε ελάχιστα από όσα είχε ακούσει τις προηγούμενες εβδομάδες. Η επιχείρηση της κυβέρνησης να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη των μικρομεσαίων μέσα από τα μέτρα της ΔΕΘ βρήκε έτσι μια αγορά σε μουδιασμένη διάθεση ήδη από την πρώτη ημέρα της έκθεσης.
Οι αντιδράσεις των φορέων και το πολιτικό πλαίσιο
Η σκληρότερη κριτική προήλθε από τους δύο μεγαλύτερους φορείς εκπροσώπησης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Ο πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), Γιώργος Καββαθάς, δήλωσε ότι «η κυβέρνηση κάνει πως δεν καταλαβαίνει το πρόβλημα». Αν και αναγνώρισε πως στο πακέτο των εξαγγελιών περιλαμβάνονται και θετικά μέτρα για την ελληνική οικονομία, κατήγγειλε ότι για πολλοστή φορά η συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών επιχειρήσεων παραμένει εκτός οποιασδήποτε ελάφρυνσης. Εξίσου αυστηρή ήταν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελματιών (ΠΟΕΣΕ), η οποία κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι παραμένει αόρατος απέναντι στα προβλήματα του κλάδου της εστίασης.
Πέρα από το οικονομικό σκέλος, η ΔΕΘ ανέδειξε και το πολιτικό στοίχημα της κυβέρνησης ενόψει της προεκλογικής περιόδου. Με βάση τα exit polls των εθνικών εκλογών του 2023, όταν η Νέα Δημοκρατία κέρδισε δεύτερη θητεία με ποσοστό 41%, την ψήφισαν οι συνταξιούχοι σε ποσοστό 49,7%, οι ελεύθεροι επαγγελματίες σε ποσοστό 44,7%, οι αγρότες σε ποσοστό 42,6% και οι δημόσιοι υπάλληλοι σε ποσοστό 35,5%. Το δώρο Χριστουγέννων των 500 ευρώ μεικτά που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός για τους δημοσίους υπαλλήλους θα καταβληθεί μετά τις κάλπες, μια χρονική επιλογή που ήδη συζητείται στο εσωτερικό της κυβέρνησης.
Στο περιθώριο της ΔΕΘ ξεχώρισε και η αντίδραση του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος απάντησε άμεσα σε αιχμές που δέχθηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη συνέντευξη Τύπου της Κυριακής. Η δήλωσή του καταγράφηκε πρόχειρα, με κινητό τηλέφωνο και χωρίς την επιμέλεια που συνοδεύει συνήθως τις επίσημες τοποθετήσεις πολιτικών προσώπων, κάτι που ωστόσο δεν εμπόδισε τον πρώην πρωθυπουργό να κλέψει τις εντυπώσεις σε μια ημέρα που θεωρείται πολιτικό βαρόμετρο για τον πρωθυπουργό, ιδιαίτερα μέσα στην προεκλογική περίοδο που διανύει η χώρα.
Τι ακολουθεί μετά τη ΔΕΘ
Κυβερνητικά στελέχη συζητούν ήδη το ενδεχόμενο να μετακινηθεί η καταβολή του δώρου Χριστουγέννων στους δημοσίους υπαλλήλους νωρίτερα, στις αρχές του 2027, πριν από τις εθνικές εκλογές, με αντίστοιχη κίνηση να είχε κάνει ο Αλέξης Τσίπρας το 2019, όταν έδωσε το δώρο Χριστουγέννων στους συνταξιούχους το Πάσχα, πριν τις εκλογές εκείνης της χρονιάς. Παράλληλα, ο Αντώνης Σαμαράς δεν αναμένεται να βιαστεί να ανακοινώσει επίσημα το νέο του κόμμα, καθώς διατηρεί ήδη υψηλή δημοσιότητα και παρεμβατικότητα στον δημόσιο διάλογο. Η απόφασή του παραμένει να προχωρήσει στην ανακοίνωση όταν πλησιάσει η προεκλογική περίοδος, με το στρατηγείο του να παραμένει στην οδό Δημοκρίτου.
