Έντονο προβληματισμό για τις τιμές φυσικού αερίου εξέφρασε το ΥΠΕΝ, καθώς διαπιστώνει αναντιστοιχία ανάμεσα στην πραγματική κατάσταση της αγοράς και στα επίπεδα στα οποία έχει φτάσει το συμβόλαιο TTF. Ο υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, παρενέβη σχετικά την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, σε άτυπη συνεδρίαση των αρμοδίων υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρέμβαση έρχεται μετά την ανοδική πορεία των τιμών, με το συμβόλαιο να φτάνει τη Δευτέρα τα 75 ευρώ/MWh. Οι αποθήκες φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ε.Ε. βρίσκονται στο 66,5%, πολύ χαμηλότερα από τον εποχιακό μέσο όρο των τελευταίων ετών.
Διαβάστε επίσης: Η τιμή πετρελαίου εκτινάσσεται λόγω έντασης Ιράν-ΗΠΑ
Χαμηλές αποθήκες και φόβοι για τον χειμώνα
Το χαμηλό επίπεδο πλήρωσης των αποθηκών γεννά θεωρητικά ανησυχίες για τον επερχόμενο χειμώνα, ιδίως αν επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά και για το 2027. Ωστόσο, ο Ν. Τσάφος είχε σταθεί σε ανάρτησή του την προηγούμενη εβδομάδα στο γεγονός ότι παράλληλα με τις αποθήκες έχει μειωθεί και η ζήτηση της Ευρώπης για αέριο, κατά περίπου 20%, ως αποτέλεσμα των πολιτικών που εφαρμόστηκαν μετά την ενεργειακή κρίση του 2022-23. Ο υφυπουργός παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία: στους τελευταίους 15 χειμώνες η Ευρώπη άντλησε κατά μέσο όρο 644 TWh από τις αποθήκες, στους τελευταίους 10 χειμώνες περίπου 700 TWh, ενώ στους χειρότερους χειμώνες η άντληση έφτασε μεταξύ 818 και 853 TWh. Τα σημερινά αποθέματα ανέρχονται σε 742 TWh και αυξάνονται κατά περίπου 100 TWh τον μήνα, ενώ υπάρχουν επιπλέον 108 TWh αποθηκευμένα στην Ουκρανία, μέρος των οποίων θα μπορούσε να διοχετευτεί για την κάλυψη της ζήτησης της Ε.Ε.
Παρά την αισιόδοξη ανάγνωση του υφυπουργού, υπάρχει και αντίλογος. Ξένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μείωση της ζήτησης αφορά κυρίως τη βιομηχανία και όχι τόσο τη θέρμανση των νοικοκυριών. Παράλληλα, οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες: όταν μια εγκατάσταση είναι γεμάτη κατά 60% αντί για 80%, η πίεση στο εσωτερικό της μειώνεται, με αποτέλεσμα ο ρυθμός άντλησης να περιορίζεται κατά περίπου 30% τη στιγμή που χρειάζεται. Το σύστημα τροφοδοσίας τον χειμώνα λειτουργεί με περιόδους πλήρους ομαλότητας που εναλλάσσονται με ημέρες έντονου ψύχους, όπου απαιτούνται πολύ υψηλές αντλήσεις, και οφείλει να είναι προετοιμασμένο για αυτές τις αιχμές.
Η κυβέρνηση βλέπει κερδοσκοπία πίσω από την άνοδο
Πέρα από τα καθαρά τεχνικά δεδομένα των αποθηκών, η ελληνική κυβέρνηση εντοπίζει και μια σαφή τάση κερδοσκοπίας πίσω από την άνοδο του TTF στα 75 ευρώ. Ο Νίκος Τσάφος τόνισε στη σύνοδο της Παρασκευής στις Βρυξέλλες ότι είναι παράδοξο το γεγονός πως οι τιμές κατά τους θερινούς μήνες διαμορφώνονται υψηλότερα από εκείνες που προβλέπονται για τον επόμενο χειμώνα, παρά το ότι η ζήτηση είναι κατά κανόνα αυξημένη τη χειμερινή περίοδο. Το επιχείρημα αυτό ενισχύει τη θέση της ελληνικής πλευράς ότι η αγορά δεν αντανακλά πλήρως τα πραγματικά δεδομένα προσφοράς και ζήτησης.
Το ζήτημα της κερδοσκοπίας στην αγορά φυσικού αερίου δεν είναι καινούριο, καθώς είχε τεθεί από διάφορες πλευρές και κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Η παρέμβαση του υφυπουργού Ενέργειας αναδεικνύει την προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να τεκμηριώσει με αριθμούς τη θέση της απέναντι στους εταίρους της Ε.Ε., επιχειρώντας να αποσυνδέσει την πραγματική εικόνα εφοδιασμού από τις υψηλές τιμές που καταγράφονται στις αγορές. Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν οι αποθήκες θα καταφέρουν να καλύψουν τη ζήτηση χωρίς πιέσεις.
