Δέσμη μέτρων για τη στέγαση ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με φορολογικά κίνητρα, παράταση υφιστάμενων ρυθμίσεων και ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» ύψους 2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, αυξάνεται ο φόρος μεταβίβασης για αγοραστές κατοικιών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, από το 3% στο 15%. Τα μέτρα αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες και υποψήφιους αγοραστές σε όλη την επικράτεια.
Τι περιλαμβάνει το πακέτο μέτρων για τη στέγαση
Η κυβέρνηση δρομολογεί παράταση έως το 2030 των υφιστάμενων φορολογικών κινήτρων για τη μακροχρόνια μίσθωση και την ανακαίνιση κατοικιών, καθώς και παράταση της απαγόρευσης έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Παγώνει επίσης ο ΦΠΑ στις νεόδμητες οικοδομές για ακόμη τέσσερα χρόνια. Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, μέτρο που αφορά 131 επιπλέον οικισμούς, φτάνοντας συνολικά τους 12.855, και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων.
Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» έρχεται με ευνοϊκότερους όρους σε σχέση με τα προηγούμενα δύο. Το ανώτατο όριο ηλικίας των δικαιούχων αυξάνεται από τα 50 στα 55 έτη, ενώ το μέγιστο ποσό δανείου ανεβαίνει από 190.000 ευρώ σε 230.000 ευρώ, με όριο χρηματοδότησης το 90%. Η ανώτατη εμπορική αξία του επιλέξιμου ακινήτου αυξάνεται από 250.000 ευρώ σε 300.000 ευρώ, ώστε το πρόγραμμα να ανταποκρίνεται στις σημερινές τιμές της αγοράς. Για τις πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται προσαύξηση του ορίου τετραγωνικών, καθώς στα βασικά 150 τετραγωνικά προστίθενται 10 επιπλέον τετραγωνικά για κάθε παιδί άνω των τεσσάρων.
Αλλάζουν και τα εισοδηματικά κριτήρια ένταξης στο πρόγραμμα. Το όριο ανεβαίνει στις 35.000 ευρώ για κάθε ζευγάρι, με προσαύξηση 7.000 ευρώ ανά παιδί, από 5.000 ευρώ που ίσχυε έως τώρα. Έτσι, μια τετραμελής οικογένεια με εισόδημα έως 49.000 ευρώ μπορεί πλέον να ενταχθεί στη ρύθμιση. Τα δύο προηγούμενα προγράμματα «Σπίτι μου» είχαν επικεντρωθεί κυρίως στους νέους, καθώς τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στις ηλικίες 25-34 ετών έχουν υποχωρήσει στο 11%, ωστόσο τα στοιχεία του «Σπίτι μου ΙΙ» έδειξαν ότι η μέση ηλικία των ωφελούμενων διαμορφώθηκε στα 38 έτη.
Αύξηση φόρου για αγοραστές εκτός ΕΕ και οι στόχοι της κυβέρνησης
Από τον Ιούλιο του 2027, ώστε να μην υπάρξει αιφνιδιασμός στην αγορά, αυξάνεται από 3% σε 15% ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών, δηλαδή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Το μέτρο αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα και στοχεύει στον περιορισμό της επενδυτικής ζήτησης από ξένους αγοραστές. Η κυβέρνηση επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να συγκρατήσει τις πιέσεις στις τιμές των ακινήτων, ιδίως σε περιοχές όπου η ζήτηση από το εξωτερικό έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση των μόνιμων κατοίκων στην αγορά.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξήγησε τη λογική πίσω από την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ στους μικρούς οικισμούς, τονίζοντας ότι «η επιλογή αυτή δεν είναι μια απλή φορολογική ελάφρυνση· είναι κίνητρο παραμονής και επιστροφής στην Περιφέρεια, στήριξη της μικρής ιδιοκτησίας και συμβολή στη δημογραφική συρρίκνωση». Η δήλωση αυτή δείχνει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει τη φορολογική πολιτική με ευρύτερους δημογραφικούς στόχους, στηρίζοντας την ύπαιθρο και τις μικρές κοινότητες που έχουν πληγεί από τη μετακίνηση πληθυσμού προς τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Συνολικά, το πακέτο συνδυάζει κίνητρα για τους μόνιμους κατοίκους και τις οικογένειες με περιοριστικά μέτρα για την ξένη επενδυτική ζήτηση. Η στόχευση αυτή αποτυπώνει μια προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στην ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων και στην προστασία της πρόσβασης των πολιτών στην ιδιόκτητη κατοικία, ένα ζήτημα που έχει αναδειχθεί σε κεντρικό προβληματισμό λόγω της ανόδου των τιμών ενοικίασης και αγοράς σε μεγάλα αστικά κέντρα.
