Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Τετάρτη νέους κανόνες που στοχεύουν στη βραχυπρόθεσμη ενοικίαση κατοικιών μέσω πλατφορμών όπως η Airbnb. Η πρόταση έρχεται ως απάντηση στην κρίση στέγασης που πλήττει δεκάδες ευρωπαϊκές πόλεις, με στόχο να δώσει στις τοπικές αρχές ένα κοινό εργαλείο αντιμετώπισης του φαινομένου. Η κίνηση αφορά όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έρχεται μετά από έντονες πιέσεις πολιτών σε τουριστικούς προορισμούς. Η πρόταση θα πρέπει τώρα να περάσει από τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν καταστεί νόμος.
Τι προβλέπει η πρόταση για τη βραχυπρόθεσμη ενοικίαση
Η νέα πρόταση της Επιτροπής δημιουργεί για πρώτη φορά ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα επιτρέπει στις αρχές να αξιολογούν πότε μια αγορά κατοικίας βρίσκεται υπό πίεση. Σύμφωνα με το κείμενο, οι αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν περιοχές με προβλήματα ελέγχοντας δύο βασικούς δείκτες: το επίπεδο της σχέσης τιμής προς εισόδημα και την ύπαρξη ανοδικής τάσης τιμών τα τελευταία 10 χρόνια. Το στοιχείο αυτό είχε ήδη αποκαλυφθεί από ρεπορτάζ του Reuters την προηγούμενη εβδομάδα, κάτι που επιβεβαίωσε τώρα και επίσημα η Επιτροπή. Οποιοσδήποτε περιορισμός επιβληθεί στη συνέχεια κατά της βραχυπρόθεσμης μίσθωσης θα πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία, να είναι απαραίτητος και να περιορίζεται αποκλειστικά στις πληγείσες περιοχές. Σημαντική λεπτομέρεια είναι πως τα νέα μέτρα δεν θα μπορούν να έχουν αναδρομική ισχύ, προστατεύοντας έτσι όσους έχουν ήδη επενδύσει σε ακίνητα προς ενοικίαση.
Η ανάγκη για εναρμόνιση προέκυψε επειδή πόλεις όπως το Παρίσι, η Βαρκελώνη και η Βενετία είχαν ήδη υιοθετήσει η καθεμία τους δικούς της κανόνες για να περιορίσουν την Airbnb, κάτι που στη συνέχεια οδήγησε σε νομικές προσφυγές και αμφισβητήσεις. Η Επιτροπή επιδιώκει τώρα να δώσει σαφήνεια σε αυτό το τοπίο, χωρίς ωστόσο να επιβάλλει η ίδια απαγορεύσεις. Η τελική απόφαση για το αν θα ληφθούν μέτρα παραμένει στα χέρια των τοπικών αρχών κάθε χώρας. Παράλληλα, η πρόταση συστήνει στις αρχές να απελευθερώσουν διαθέσιμη γη για την κατασκευή νέων κατοικιών και να εκσυγχρονίσουν τις διαδικασίες σχεδιασμού και αδειοδότησης, ώστε να διευκολυνθεί η αύξηση της προσφοράς προσιτής στέγης.
Οι δηλώσεις της φον ντερ Λάιεν και το πλαίσιο της κρίσης
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνέδεσε την ανακοίνωση με δέσμευση που είχε δώσει πριν από έναν χρόνο. «Πριν από ένα χρόνο, υποσχέθηκα να αντιμετωπίσω την προσιτή στέγαση στην Ευρώπη. Σήμερα, κάνουμε ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, παρέχοντας μεγαλύτερη σαφήνεια και υποστήριξη στις τοπικές αρχές και τις κοινότητες, βασισμένη στην τοπική πραγματικότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά. Τα λόγια της αντικατοπτρίζουν την πίεση που δέχεται η Επιτροπή να δώσει απαντήσεις σε ένα πρόβλημα που έχει βγάλει πολίτες, ιδίως νέους Ευρωπαίους, στους δρόμους διαμαρτυρίας.
Η έλλειψη οικονομικά προσιτής κατοικίας θεωρείται από πολλούς αναλυτές άμεση συνέπεια της ραγδαίας επέκτασης των βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων για τουρίστες, οι οποίες αποσύρουν διαμερίσματα από τη μόνιμη αγορά ενοικίασης. Η ισορροπία ανάμεσα στα οφέλη του τουρισμού και στο δικαίωμα των κατοίκων σε προσιτή στέγη βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διαλόγου. Η πρόταση της Επιτροπής επιχειρεί να βρει μια μέση οδό, δίνοντας εργαλεία στις αρχές χωρίς να πλήττει συνολικά τον κλάδο του τουρισμού.
Τι ακολουθεί
Η πρόταση θα πρέπει να συζητηθεί και να συμφωνηθεί με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μια διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες πριν η νομοθεσία τεθεί επίσημα σε ισχύ.
