Η διπλωματική κρίση ανάμεσα στη Βρετανία και το Ισραήλ κλιμακώθηκε σήμερα, 08.09.2026, με αφορμή τις βρετανικές κυρώσεις στο Ισραήλ για το σχέδιο επέκτασης των ισραηλινών οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Το Τελ Αβίβ απάντησε άμεσα, κλείνοντας το προξενείο της Βρετανίας στην Ιερουσαλήμ που ασχολούνταν με τις παλαιστινιακές υποθέσεις. Η κρίση θεωρείται μία από τις σοβαρότερες των τελευταίων ετών ανάμεσα σε δύο ιστορικούς συμμάχους. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Έντ Μίλιμπαντ έκανε λόγο για «εθνοκάθαρση» εις βάρος των Παλαιστινίων, ενώ το Ισραήλ κατηγόρησε το Λονδίνο για ξένη παρέμβαση στην εσωτερική του πολιτική.
Οι βρετανικές κυρώσεις και το κλείσιμο του προξενείου
Ανακοινώνοντας τα νέα μέτρα, ο Έντ Μίλιμπαντ δήλωσε ότι «η βρετανική κυβέρνηση συμφωνεί ότι υπάρχει εθνοκάθαρση Παλαιστινίων σε περιοχές της Δυτικής Όχθης, η οποία διαπράττεται από τρομοκράτες έποικους». Πρόσθεσε ότι «πολύ συχνά η ισραηλινή κυβέρνηση έχει κάνει τα στραβά μάτια σε αυτό και, ακόμα χειρότερα, μέλη της έχουν κάνει δηλώσεις και έχουν αναλάβει δράση για να υποστηρίξουν τον αναγκαστικό εκτοπισμό των Παλαιστινίων». Οι όροι «εθνοκάθαρση» και «αναγκαστικός εκτοπισμός» θεωρούνται ιδιαίτερα βαρείς στο διεθνές δίκαιο, καθώς συνδέονται ιστορικά με εγκλήματα κατά πληθυσμών.
Οι βρετανικές κυρώσεις στο Ισραήλ απαγορεύουν την εισαγωγή αγαθών από τους ισραηλινούς οικισμούς της Δυτικής Όχθης, εδάφη που κατέλαβε το Ισραήλ το 1967 και θεωρούνται παράνομα από μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας. Παράλληλα, το Λονδίνο επέβαλε κυρώσεις σε ακόμη μία ομάδα Ισραηλινών εποίκων, καθώς και σε εταιρείες και άτομα που εμπλέκονται στην επέκταση των οικισμών στους τομείς των κατασκευών, των υποδομών, των χρηματοοικονομικών και των ακινήτων. Η ιστορική σχέση της Βρετανίας με την περιοχή ανάγεται στο 1917, όταν ο τότε υπουργός Εξωτερικών Άρθουρ Μπάλφουρ έστειλε επιστολή στον Λόρδο Ρότσιλντ, εκφράζοντας την υποστήριξη της Βρετανίας για τη δημιουργία «εθνικής εστίας για τον εβραϊκό λαό» στην Παλαιστίνη. Η λεγόμενη Διακήρυξη Μπάλφουρ θεωρείται από πολλούς στον αραβικό κόσμο απαρχή αδικίας, ενώ για μεγάλο μέρος της εβραϊκής διασποράς αποτέλεσε τη στιγμή αναγνώρισης του δικαιώματος δημιουργίας εβραϊκού κράτους.
Οι αντιδράσεις του Ισραήλ και το διεθνές πλαίσιο
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ισραήλ στον ΟΗΕ, πρέσβης Ντάνι Ντανόν, μιλώντας σε ανταποκριτές στη Νέα Υόρκη, ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ σχεδιάζει αντίμετρα απέναντι στις κυρώσεις. Υποστήριξε ότι τα βρετανικά μέτρα δεν συμβάλλουν στην αποκλιμάκωση και κατηγόρησε το Λονδίνο ότι επιχειρεί να επηρεάσει την ισραηλινή εσωτερική πολιτική. «Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι σημαντικό για μένα να δηλώσω ότι δεν έχουμε τίποτα εναντίον του βρετανικού λαού. Αυτό που έγινε δεν βοηθάει την κατάσταση», δήλωσε ο κ. Ντανόν, προσθέτοντας ότι «είμαστε ανεξάρτητη χώρα, κυρίαρχη χώρα» και ότι το Ισραήλ «θα αναλάβει δράση» απέναντι σε ό,τι χαρακτήρισε ξένη παρέμβαση στις εκλογές του.
Ο Ισραηλινός πρέσβης υποστήριξε επίσης ότι οι κυρώσεις σε προϊόντα της Δυτικής Όχθης πλήττουν και Παλαιστινίους που εργάζονται σε βιομηχανικές περιοχές μαζί με Ισραηλινούς, και προανήγγειλε περιορισμούς στη συμμετοχή βρετανών εκπροσώπων σε ισραηλινούς μηχανισμούς συντονισμού για τη Γάζα. Παράλληλα, ο κ. Ντανόν επανέλαβε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στην ανοικοδόμηση της Γάζας χωρίς τον αφοπλισμό της Χαμάς. Αναφέρθηκε ακόμη στον Λίβανο και τη δύναμη της UNIFIL, τονίζοντας ότι η θέση του Ισραήλ είναι «πολύ ξεκάθαρη»: η εντολή της αποστολής πρέπει να ολοκληρωθεί στο τέλος του έτους, παρά τη διαφορετική εκτίμηση του ΟΗΕ που θεωρεί αναγκαία την παραμονή περισσότερων από 5.000 στρατιωτών επί του εδάφους.
Τι ακολουθεί
Ο κ. Ντανόν αναφέρθηκε επίσης στη Συρία, στο Ιράν, στην εκλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και στην επικείμενη παρουσία του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, γεγονός που αναμένεται να θέσει εκ νέου στο προσκήνιο την ένταση με τη Βρετανία. Παρά τη σφοδρότητα των δηλώσεων, ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα να αποκατασταθούν σύντομα οι σχέσεις των δύο χωρών, τονίζοντας ότι το Λονδίνο πρέπει να κατανοήσει πως το Ισραήλ επιθυμεί ουσιαστικό αποτέλεσμα στη διαπραγμάτευση.
