Οι ηγέτες των BRICS ζήτησαν «τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση» στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής που πραγματοποιείται στο Νέο Δελχί της Ινδίας. Στη σύνοδο συμμετέχουν οι ηγέτες 11 χωρών, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία και το Ιράν. Η κοινή διακήρυξη που υιοθετήθηκε ομόφωνα εκφράζει έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή. Το ζήτημα διχάζει τα μέλη του φόρουμ, καθώς οι εθνικές θέσεις των χωρών διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους.
Διαβάστε επίσης: Η Μέση Ανατολή εκτινάσσει τις τιμές πετρελαίου στα ύψη
Οι ηγέτες των BRICS και η κοινή διακήρυξη για το Ιράν
Στην κοινή διακήρυξη που υιοθετήθηκε μετά το πέρας της πρώτης ημέρας της διήμερης συνόδου, οι ηγέτες των BRICS τόνισαν πως «τηρώντας τις αντίστοιχες εθνικές μας θέσεις, προτρέπουμε τα μέρη σε μέγιστη αυτοσυγκράτηση καθώς και στην αποφυγή ενεργειών που ενδέχεται να επιδεινώσουν την κατάσταση». Η διατύπωση αυτή αντανακλά τις δυσκολίες συνεννόησης ανάμεσα σε χώρες με διαφορετικά συμφέροντα στην περιοχή. Η Κίνα και η Ρωσία, αποφασισμένες να αντιταχθούν στην αμερικανική ηγεμονία, συνεχίζουν να διατηρούν εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν παρά τις επανειλημμένες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή κυρώσεων.
Διαφορετική στάση κράτησαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία τον Αύγουστο ανέστειλαν τις εμπορικές και χρηματοπιστωτικές τους συναλλαγές με την Τεχεράνη, αφού είχαν γίνει στόχος ιρανικών πυραύλων. Παρά την ένταση αυτή, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο διάδοχος του θρόνου των Εμιράτων, σεΐχης Χαλίντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, συνομίλησαν στο περιθώριο της συνόδου. Η συνάντηση ανακοινώθηκε μέσω της πλατφόρμας X από την πρεσβεία του Ιράν στην Ινδία, η οποία δημοσίευσε και φωτογραφία των δύο ανδρών να κάθονται δίπλα-δίπλα.
Οι δηλώσεις Σι, Πεζεσκιάν και Μόντι
Κατά την άφιξή του στην ινδική πρωτεύουσα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε, σύμφωνα με κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα των εμπλεκόμενων πλευρών. Ο Σι κάλεσε τις χώρες των BRICS να αντιταχθούν στις παραβιάσεις της κυριαρχίας και να εργαστούν για τη διαφύλαξη της ειρήνης, ενώ πρόσφερε τη διαμεσολάβηση της Κίνας για μια ειρηνευτική διαδικασία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, από την πλευρά του, ξεκαθάρισε πως η Μέση Ανατολή «δεν χρειάζεται χωροφύλακα», αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τη δήλωση αυτή έκανε στη συνάντηση που είχε με τον πρωθυπουργό της Μαλαισίας, Ανουάρ Ιμπραχίμ, στο περιθώριο της συνόδου. «Την εδαφική ακεραιότητα και την ασφάλεια της περιοχής μπορούν να τις εγγυηθούν μόνο οι βασικοί παράγοντες και οι χώρες που την απαρτίζουν», τόνισε ο Πεζεσκιάν. Παράλληλα, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, στην εναρκτήρια ομιλία του, κάλεσε τον Παγκόσμιο Νότο, όπως τον χαρακτήρισε, να αλλάξει την πυραμιδική δομή λήψης αποφάσεων σε δομή εταιρικής σχέσης, καθώς βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των παγκόσμιων κρίσεων αλλά στην τελευταία γραμμή όσον αφορά τη διαμόρφωση αποφάσεων.
Η σχέση Κίνας – Ινδίας στο επίκεντρο
Η παρουσία του Σι Τζινπίνγκ στη σύνοδο θεωρείται από τα σημαντικότερα γεγονότα της συνάντησης, καθώς ο Κινέζος ηγέτης δεν είχε επισκεφθεί την Ινδία από το 2019. Το 2020 μια φονική στρατιωτική συμπλοκή είχε φέρει αντιμέτωπες τις δύο χώρες στα διαφιλονικούμενα σύνορά τους στα Ιμαλάια, γεγονός που είχε παγώσει για μεγάλο διάστημα τις διμερείς σχέσεις. Έκτοτε, η Κίνα και η Ινδία έχουν επαναφέρει σταδιακά τις σχέσεις τους σε τροχιά, ωστόσο η αμοιβαία δυσπιστία εξακολουθεί να υπάρχει ανάμεσα στους δύο ασιατικούς γίγαντες.
Το Πεκίνο διαβεβαίωσε πως η Κίνα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με την Ινδία, ενισχύοντας την επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών. Η δήλωση αυτή, που έγινε λίγο πριν από την έναρξη της συνόδου, αποτυπώνει την προσπάθεια των δύο χωρών να χτίσουν σταδιακά μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Οι ηγέτες των BRICS αναμένεται να συνεχίσουν τις συνομιλίες τους και τη δεύτερη ημέρα της συνόδου στο Νέο Δελχί, με το ζήτημα της Μέσης Ανατολής να παραμένει στο επίκεντρο των συζητήσεων.
