Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρό πρόβλημα στις εξαγωγές αργού πετρελαίου, καθώς ο κρίσιμος αγωγός πετρελαίου Ανατολής-Δύσης παραμένει εκτός λειτουργίας έπειτα από επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η διακοπή, που ξεκίνησε στις 11 Σεπτεμβρίου, απειλεί να αφαιρέσει από την παγκόσμια αγορά το 4% της συνολικής προσφοράς πετρελαίου. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, τα αποθέματα στο λιμάνι Yanbu επαρκούν για μόλις πέντε έως επτά ημέρες, γεγονός που αυξάνει την πίεση για άμεση αποκατάσταση του δικτύου.
Το πλήγμα στον αγωγό πετρελαίου και οι πρώτες εκτιμήσεις ζημιών
Ο αγωγός πετρελαίου, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, συνδέει τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, επιτρέποντας στο Ριάντ να εξάγει αργό χωρίς τα δεξαμενόπλοια να περνούν από το Στενό του Ορμούζ. Μέσω αυτής της διόδου μεταφέρονταν καθημερινά έως και 4 με 5 εκατομμύρια βαρέλια προς το λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας. Η επίθεση με drones που εκτοξεύθηκε από ιρακινό έδαφος ανάγκασε τις σαουδαραβικές αρχές να κλείσουν τον αγωγό την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, χωρίς μέχρι στιγμής καμία πλευρά να έχει αναλάβει την ευθύνη για το χτύπημα.
Πέραν του Yanbu, περιορισμένες ποσότητες αποθεμάτων υπάρχουν και στους αιγυπτιακούς τερματικούς σταθμούς Ain Sukhna και Sidi Kerir, χωρίς ωστόσο να μπορούν να καλύψουν μακροπρόθεσμα το κενό. Οι εκτιμήσεις για τον χρόνο αποκατάστασης διίστανται σημαντικά. Μία πηγή της αγοράς που μίλησε στο Reuters ανέφερε ότι οι εργασίες επισκευής ενδέχεται να διαρκέσουν πέντε έως έξι εβδομάδες, ενώ άλλη πηγή εκτίμησε πως η αποκατάσταση θα μπορούσε να ολοκληρωθεί ταχύτερα, με μερική επαναφορά της ροής πετρελαίου παράλληλα με τις επισκευές. Η σαουδαραβική κυβέρνηση δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής επίσημο χρονοδιάγραμμα ούτε λεπτομέρειες για την έκταση των ζημιών.
Πλαίσιο: Ενεργειακή κρίση και ρεκόρ τιμών πετρελαίου
Η διακοπή του αγωγού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη πίεση. Ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχουν αφαιρέσει περίπου το 10% του απαιτούμενου πετρελαίου από την παγκόσμια αγορά. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα-ρεκόρ, με το Μπρεντ να ξεπερνά ήδη τα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων έχουν ανέβει σε επίπεδα υψηλότερα από αυτά της οικονομικής κρίσης του 2008, καθώς ο πληθωρισμός διαχέεται σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η σαουδαραβική παραγωγή είχε ήδη υποχωρήσει στα 6,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, από 10,9 εκατομμύρια τον Φεβρουάριο. Μια παρατεταμένη διακοπή του αγωγού Ανατολής-Δύσης θα περιορίσει ακόμη περισσότερο τις ποσότητες που μπορεί να διοχετεύσει η Σαουδική Αραβία στη διεθνή αγορά, εντείνοντας τις πιέσεις τόσο στις τιμές καυσίμων όσο και στον πληθωρισμό. Για τη ναυτιλία, το πλήγμα δημιουργεί δύο αντίθετες δυνάμεις: από τη μία μειώνεται η ζήτηση για δεξαμενόπλοια που εξυπηρετούν τις εξαγωγές του Κόλπου, από την άλλη τα διυλιστήρια της Ασίας ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικούς προμηθευτές από πολύ μεγαλύτερη απόσταση, όπως οι ΗΠΑ, η Βραζιλία, η Γουιάνα και η Δυτική Αφρική.
Νέο πλήγμα σε δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Ορμούζ
Η ανησυχία για τις τιμές πετρελαίου εντάθηκε περαιτέρω έπειτα από νέο πλήγμα σε δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Ορμούζ, όπως κατέγραψαν υπηρεσίες παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας. Το περιστατικό αυτό έρχεται να προστεθεί στην ήδη τεταμένη κατάσταση γύρω από τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου στην περιοχή του Κόλπου. Μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία του αγωγού πετρελαίου, οι αγορές θα παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση στις επισκευές θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών και σε πρόσθετες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
