Ριζικές αλλαγές στον τρόπο που παιδιά και έφηβοι χρησιμοποιούν τα social media ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κομισιόν να προωθεί ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο γνωστό ως EU Kids Act. Το σχέδιο προβλέπει αυστηρούς ηλικιακούς περιορισμούς, υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και ενισχυμένο γονικό έλεγχο σε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram και το YouTube. Η επίσημη παρουσίαση του σχεδίου αναμένεται την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου και αποτελεί, σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλείται το Reuters, ένα από τα πιο φιλόδοξα ευρωπαϊκά νομοθετήματα για την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Τι προβλέπει το EU Kids Act
Το νέο πλαίσιο δεν θέτει έναν ενιαίο απόλυτο αποκλεισμό για όλους τους ανήλικους, αλλά δημιουργεί ένα σύστημα διαφορετικών επιπέδων πρόσβασης ανάλογα με την ηλικία. Για παιδιά ηλικίας 3 έως 12 ετών, οι λογαριασμοί θα μπορούν να δημιουργούνται και να ελέγχονται πλήρως από τους γονείς, με πρόσβαση μόνο σε υπηρεσίες που πληρούν αυστηρές προδιαγραφές ασφάλειας. Για τις ηλικίες 13 και 14 ετών προβλέπονται ειδικοί «εισαγωγικοί» λογαριασμοί με γονική επίβλεψη, περιορισμένες επαφές με αγνώστους και αυστηρά χρονικά όρια χρήσης. Από τα 15 έτη και άνω, οι έφηβοι θα μπορούν πλέον να δημιουργούν αυτόνομα τους δικούς τους λογαριασμούς χωρίς γονική παρέμβαση.
Το EU Kids Act δεν περιορίζεται μόνο στα κοινωνικά δίκτυα. Το προσχέδιο καλύπτει επίσης πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, υπηρεσίες online gaming, καθώς και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, όπως τα AI chatbots και οι ψηφιακοί «σύντροφοι» τεχνητής νοημοσύνης. Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά την υποχρεωτική επαλήθευση της ηλικίας κάθε χρήστη. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και διαμοιρασμού βίντεο θα υποχρεούνται να ελέγχουν την ηλικία κατά τη δημιουργία λογαριασμού, ενώ οι υπηρεσίες online gaming θα πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία πριν επιτρέψουν τη λήψη παιχνιδιών.
Πώς θα λειτουργεί η επαλήθευση ηλικίας
Η Κομισιόν έχει ήδη αναπτύξει ένα ευρωπαϊκό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας που επιτρέπει σε έναν χρήστη να αποδεικνύει ότι ανήκει σε συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία, χωρίς να αποκαλύπτει την ταυτότητά του ή άλλα προσωπικά δεδομένα. Η ίδια τεχνολογία μπορεί να προσαρμοστεί όχι μόνο για όρια άνω των 18 ετών, αλλά και για ενδιάμεσα ηλικιακά επίπεδα, όπως το «13+». Το σύστημα αυτό αποτελεί βασικό εργαλείο για την εφαρμογή του νέου κανονισμού σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.
Παράλληλα, το EU Kids Act αναμένεται να επιβάλει στις πλατφόρμες την αρχή «safe by design», δηλαδή την υποχρέωση οι υπηρεσίες που απευθύνονται σε παιδιά να είναι σχεδιασμένες εξαρχής με γνώμονα την ασφάλεια. Το σχέδιο προβλέπει περιορισμό λειτουργιών που θεωρούνται εθιστικές, όπως μηχανισμοί που κρατούν τον χρήστη διαρκώς μέσα στην εφαρμογή, καθώς και αυστηρότερο έλεγχο των προτεινόμενων feeds. Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να παρέχουν εύκολους μηχανισμούς αναφοράς επιβλαβούς περιεχομένου και αποτελεσματικά εργαλεία γονικού ελέγχου, ώστε οι γονείς να έχουν πραγματική εικόνα και έλεγχο της δραστηριότητας των παιδιών τους στο διαδίκτυο.
Επόμενο βήμα η επίσημη παρουσίαση
Η επίσημη παρουσίαση του EU Kids Act από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου, οπότε αναμένεται να γίνουν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του κανονισμού στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
