Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε δημοσίευμα της Wall Street Journal σύμφωνα με το οποίο κινεζικές εταιρείες προμήθευσαν στο Ιράν δορυφορικές εικόνες αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στην Ιορδανία. Οι πληροφορίες αυτές φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν πριν και μετά το πυραυλικό πλήγμα της 17ης Ιουλίου, στο οποίο σκοτώθηκαν τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί. Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε στους δημοσιογράφους που επέβαιναν στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, επιστρέφοντας από ταξίδι στην Ιρλανδία. Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.
Το θανατηφόρο πλήγμα στην αεροπορική βάση Μουουαφάκ Σάλτι
Στις 17 Ιουλίου, το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον της αεροπορικής βάσης Μουουαφάκ Σάλτι στην Ιορδανία, όπου σταθμεύουν αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Στην επίθεση σκοτώθηκαν τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί, στις πρώτες απώλειες που κατέγραψαν οι ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν μετά την εκεχειρία του Απριλίου. Το πλήγμα σηματοδότησε σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης, καθώς έγινε τη στιγμή που τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη είχαν αναστείλει την προσωρινή συμφωνία που είχε συναφθεί τον Ιούνιο. Η ίδια βάση δέχθηκε εκ νέου επίθεση από το Ιράν την περασμένη Πέμπτη, σε πλήγμα που φέρεται να προκάλεσε ζημιές σε αρκετά αμερικανικά αεροσκάφη, κάτι που ωστόσο ο Τραμπ διέψευσε.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, που επικαλείται ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους, το Ιράν είχε αποκτήσει δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης από κινεζικές οντότητες πριν από το πλήγμα της 17ης Ιουλίου. Οι αξιωματούχοι δεν κατονόμασαν τις συγκεκριμένες κινεζικές εταιρείες και δεν άφησαν να εννοηθεί ότι ευθυνόταν άμεσα η κυβέρνηση του Πεκίνου. Ωστόσο, χαρακτήρισαν τη σύνδεση των δορυφορικών εικόνων με το πλήγμα ως την πιο σαφή απόδειξη μέχρι στιγμής ότι η κινεζική υποστήριξη προς την Τεχεράνη κατά τη διάρκεια του πολέμου συνέβαλε στον θάνατο Αμερικανών στρατιωτών. Το ζήτημα τέθηκε ήδη σε Κινέζους αξιωματούχους, οι οποίοι ζήτησαν αποδείξεις και δεν αναγνώρισαν καμία εμπλοκή κινεζικών εταιρειών, ενώ το Πεκίνο έχει επανειλημμένως αρνηθεί τις κατηγορίες.
Η αντίδραση του Τραμπ και το ραντεβού με τον Σι Τζινπίνγκ
Ερωτηθείς για το δημοσίευμα, ο Τραμπ δεν αρνήθηκε ούτε επιβεβαίωσε τις πληροφορίες, αλλά επέλεξε να εξισώσει τις δραστηριότητες κατασκοπείας της Κίνας με αντίστοιχες αμερικανικές πρακτικές. «Ξέρετε, όταν λένε πως η Κίνα μας κατασκοπεύει, λέω έχετε δίκιο, κι εμείς, τους κατασκοπεύουμε επίσης», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Αυτό κάνουμε. Βασικά, κάνουν αυτό που κάνουμε», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος, δίνοντας μια απάντηση που μοιάζει να αποφεύγει την ουσιαστική αντιπαράθεση με το Πεκίνο.
Ερωτηθείς συγκεκριμένα εάν σκοπεύει να θέσει το ζήτημα στην επικείμενη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ, ο Τραμπ δεν απάντησε ευθέως. Αντ’ αυτού, επανέλαβε την εκτίμησή του ότι διατηρεί καλές σχέσεις με τον Κινέζο πρόεδρο. «Νομίζω ότι έχει συμπεριφερθεί λογικά και κι εμείς συμπεριφερόμαστε λογικά», σχολίασε. Η συνάντηση κορυφής των δύο ηγετών έχει προγραμματιστεί για τις 24 Σεπτεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο το Πεκίνο δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως μέχρι στιγμής ότι θα πραγματοποιηθεί.
Το ιστορικό των κυρώσεων και ο ρόλος της Κίνας στο Ιράν
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον συνδέει κινεζικές εταιρείες με στρατιωτικές δραστηριότητες του Ιράν. Τον Μάιο, οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει κυρώσεις σε τρεις κινεζικές εταιρείες συλλογής δορυφορικού οπτικού υλικού, με την κατηγορία ότι διευκόλυναν ιρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η Κίνα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν, καθώς αγοράζει μεγάλο μέρος της πετρελαϊκής παραγωγής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, γεγονός που καθιστά τη σχέση των δύο χωρών ιδιαίτερα στενή σε οικονομικό επίπεδο. Η Wall Street Journal είχε σημειώσει ότι τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να οξύνουν τις εντάσεις ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Πεκίνο ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης κορυφής. Παρά τη σοβαρότητα των κατηγοριών, ο Τραμπ επέλεξε δημόσια μια χαμηλόφωνη προσέγγιση, αποφεύγοντας οποιαδήποτε αιχμή που θα μπορούσε να δυσχεράνει τη διπλωματική επαφή με το Πεκίνο τις επόμενες εβδομάδες.
