Νέες πιέσεις δέχεται η ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου, καθώς φορτία σαουδαραβικό πετρέλαιο καθυστερούν ή ακυρώνονται προς αρκετά ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Η εξέλιξη ξεκίνησε μετά την επίθεση της 10ης Σεπτεμβρίου εναντίον του αγωγού East-West στη Σαουδική Αραβία, ο οποίος παραμένει εκτός λειτουργίας έκτοτε. Τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια έχουν ήδη ενημερωθεί ότι τα φορτία τους μετατίθενται ακόμη και για τον Νοέμβριο, ενώ η τιμή του Brent έχει εκτιναχθεί στα 105 με 109 δολάρια το βαρέλι.
Ο αγωγός East-West εκτός λειτουργίας
Ο αγωγός East-West, γνωστός και ως Petroline, έχει δυνατότητα μεταφοράς έως 7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα και θεωρείται μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες της Σαουδικής Αραβίας. Συνδέει τα κοιτάσματα αργού στο ανατολικό τμήμα της χώρας με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, επιτρέποντας στο Ριάντ να εξάγει πετρέλαιο χωρίς να περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με πληροφορίες, drones έπληξαν σταθμούς άντλησης στις περιοχές Ριάντ και Μεδίνα στις 10 Σεπτεμβρίου, θέτοντας τον αγωγό εκτός λειτουργίας από εκείνη την ημέρα.
Η διακοπή έχει άμεσο αντίκτυπο στις φορτώσεις από το Γιανμπού. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς που επικαλείται το Argus, κανένα φορτίο σαουδαραβικού αργού δεν έχει αναχωρήσει από το λιμάνι από τις 11 Σεπτεμβρίου, στοιχείο που επιβεβαιώνεται και από δεδομένα της Vortexa. Πηγή της αγοράς εκτίμησε πως τα αποθέματα πετρελαίου στο Γιανμπού επαρκούν για μόλις πέντε ημέρες, αν και το Argus σημειώνει πως δεν έχει επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τη συγκεκριμένη πληροφορία. Η Saudi Aramco, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο, δεν έχει σχολιάσει τις πληροφορίες.
Με τον αγωγό East-West κλειστό, η Σαουδική Αραβία στρέφεται σε εναλλακτικές διαδρομές μέσω Αιγύπτου. Οι εξαγωγές μέσω του τερματικού σταθμού Σίντι Κερίρ έφτασαν κατά μέσο όρο τα 1,95 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τις δύο πρώτες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου, ενώ οι αφίξεις στο Αΐν Σόχνα κινήθηκαν στα 1,40 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Το πετρέλαιο που φτάνει στο Αΐν Σόχνα μπορεί να μεταφερθεί μέσω του αγωγού SUMED, δυναμικότητας 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, έως το Σίντι Κερίρ στη Μεσόγειο.
Ακυρώσεις φορτίων και ανησυχία στα διυλιστήρια
Η σημερινή εικόνα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα ίσχυαν πριν από λίγες εβδομάδες. Τον Αύγουστο, το Bloomberg είχε μεταδώσει ότι η Saudi Aramco σχεδίαζε να παραδώσει κανονικά το σύνολο των συμφωνημένων ποσοτήτων αργού σε τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια για τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, η επίθεση στον αγωγό East-West ανέτρεψε τον σχεδιασμό, με τα ίδια διυλιστήρια να ενημερώνονται πλέον για ακυρώσεις ή μετάθεση παραδόσεων έως και τον Νοέμβριο. Δύο ακόμη ευρωπαϊκά διυλιστήρια περιμένουν αντίστοιχη ενημέρωση για τις δικές τους παραδόσεις.
Η κρίση συνδέεται με την ευρύτερη αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα. Σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές, οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης φέρονται να έχουν αποκτήσει τον έλεγχο της δυτικής ακτής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενός από τα πιο κρίσιμα περάσματα παγκοσμίως για τη μεταφορά ενέργειας. Η Saudi Aramco είχε ήδη αυξήσει τη χρήση του τερματικού σταθμού στο Γιανμπού μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, προκειμένου να διοχετεύσει μεγαλύτερες ποσότητες αργού μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής. Η νέα επίθεση στον αγωγό East-West, όμως, ήρθε να πλήξει ακριβώς αυτή τη διέξοδο.
Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ήδη υπό πίεση και οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή στις σαουδαραβικές εξαγωγές μέσω Ερυθράς Θάλασσας θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι για την ασφάλεια των πετρελαιοφόρων που μεταφέρουν σαουδαραβικό πετρέλαιο προς τις ασιατικές αγορές, δεδομένου ότι οι επιθέσεις των Χούθι έχουν ήδη περιπλέξει τη ναυτιλιακή κίνηση στην περιοχή.
Τι δείχνουν τα επόμενα βήματα
Με τα αποθέματα στο Γιανμπού να εκτιμώνται σε επίπεδα μόλις πέντε ημερών και τον αγωγό East-West να παραμένει κλειστός, η πίεση στην ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες. Οι τιμές αναφοράς για το πετρέλαιο τύπου Brent, που ήδη κινούνται στα 105 με 109 δολάρια το βαρέλι, αποτελούν τον βασικό δείκτη που παρακολουθούν αναλυτές και διυλιστήρια για να εκτιμήσουν πόσο θα διαρκέσει η διαταραχή στις σαουδαραβικές εξαγωγές.
