Ο αριθμός των δολοφονιών υπερασπιστών του περιβάλλοντος διπλασιάστηκε το 2025 στη Βραζιλία, η οποία αναδεικνύεται στη δεύτερη πιο επικίνδυνη χώρα του πλανήτη για τους ακτιβιστές αυτούς, μετά την Κολομβία. Η ετήσια έκθεση της ΜΚΟ Global Witness δόθηκε στη δημοσιότητα την Τετάρτη και καταγράφει μια ζοφερή εικόνα για τη Λατινική Αμερική. Στις δύο αυτές χώρες διαπράχθηκε πάνω από τις μισές δολοφονίες παγκοσμίως. Το φαινόμενο συνδέεται κυρίως με διεκδικήσεις γης και φυσικών πόρων.
Τι δείχνουν τα στοιχεία της έκθεσης
Σύμφωνα με τη Global Witness, στη Βραζιλία καταγράφηκαν 26 δολοφονίες υπερασπιστών του περιβάλλοντος, ενώ στην Κολομβία ο αριθμός έφτασε τις 39. Οι δύο χώρες μαζί ευθύνονται για το 52% του συνόλου των δολοφονιών που καταγράφηκαν παγκοσμίως πέρυσι, οι οποίες ανήλθαν συνολικά σε 124. Η Κολομβία παραμένει για έβδομη συνεχόμενη χρονιά η πιο επικίνδυνη χώρα του κόσμου για τους ακτιβιστές, καθώς οι υπερασπιστές γίνονται στόχοι απειλών από ένοπλες οργανώσεις που εμπλέκονται, μεταξύ άλλων, στην εκμετάλλευση παράνομων μεταλλείων.
Στην τρίτη θέση του καταλόγου βρίσκονται από κοινού η Ονδούρα και οι Φιλιππίνες, με 12 δολοφονίες η καθεμία, ενώ ακολουθεί το Μεξικό με 10. Στη Βραζιλία, μεγάλο μέρος των δολοφονιών συνδέεται με διεκδικήσεις γαιών, ένα ζήτημα που αποτελεί ιστορικά πηγή έντασης μεταξύ αυτοχθόνων πληθυσμών και μεγαλοϊδιοκτητών γης. Η Λατινική Αμερική αναδεικνύεται συνολικά ως η πιο φονική περιφέρεια του κόσμου για τους υπερασπιστές του περιβάλλοντος, με τα θύματα να προέρχονται κυρίως από αυτόχθονες πληθυσμούς (36%) και αγρότες (40%). Η έκθεση σημειώνει πως ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα αυξημένος σε απομονωμένες περιοχές, όπου η παρουσία του κράτους είναι περιορισμένη.
Αντιδράσεις και πλαίσιο ατιμωρησίας
Ο Κάρλος Λίμα, μέλος οργάνωσης που υπερασπίζεται τα δικαιώματα καλλιεργητών και αυτοχθόνων πληθυσμών στη Βραζιλία, μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο για το κλίμα ατιμωρησίας που επικρατεί στη χώρα. «Μπορούν να σκοτώνουν κόσμο διότι είναι σίγουροι πως θα μείνουν ατιμώρητοι, είναι σχεδόν σαν να έχουν άδεια να σκοτώνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος πρόσθεσε πως όσοι διατάσσουν τις δολοφονίες σπάνια συλλαμβάνονται ή εκτίουν ποινές, κάτι που ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας των δραστών απέναντι στη δικαιοσύνη.
Η Global Witness παρακολουθεί το φαινόμενο από το 2012, χρονιά από την οποία ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή των περιστατικών. Από τότε, ο συνολικός αριθμός των υπερασπιστών του περιβάλλοντος που έχουν δολοφονηθεί ή εξαφανιστεί παγκοσμίως έχει φτάσει τους 2.375. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη διάρκεια και την έκταση του προβλήματος, το οποίο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα περιστατικά αλλά αποτελεί συστηματική τάση σε συγκεκριμένες περιοχές του πλανήτη, ιδίως εκεί όπου συγκρούονται οικονομικά συμφέροντα γύρω από τη γη και τους φυσικούς πόρους με τα δικαιώματα τοπικών και αυτοχθόνων κοινοτήτων.
