Το Ισραήλ καλεί τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να απέχουν από την εκδήλωση για την 25η επέτειο της Διάσκεψης του Ντέρμπαν, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 28 Σεπτεμβρίου στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού. Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, Ντάνι Ντάνον, χαρακτήρισε την κληρονομιά της διάσκεψης «τοξική» και ζήτησε δημόσια το μποϊκοτάζ της.
Τι έγινε στη Διάσκεψη του Ντέρμπαν το 2001
Η αρχική Διάσκεψη του Ντέρμπαν πραγματοποιήθηκε στη Νότια Αφρική το 2001 με επίσημο στόχο την καταπολέμηση του ρατσισμού. Σύμφωνα με την Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, στο παράλληλο Φόρουμ των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων διανεμήθηκε τότε αντισημιτικό υλικό, ανάμεσα στο οποίο γελοιογραφίες ναζιστικού τύπου και συνθήματα που παρέπεμπαν στην καταστροφή του εβραϊκού λαού. Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν τότε από τη διάσκεψη, καθώς οι συμμετέχουσες χώρες αρνήθηκαν να καταδικάσουν τη ρητορική εναντίον του Ισραήλ.
Η ισραηλινή πλευρά υποστηρίζει ότι η πολιτική κληρονομιά της Διάσκεψης του Ντέρμπαν αποτέλεσε τη βάση για μεταγενέστερες διεθνείς εκστρατείες εναντίον του Ισραήλ, όπως οι κατηγορίες περί απαρτχάιντ, νομικές πρωτοβουλίες σε διεθνή fora και το κίνημα BDS. Με την πάροδο των ετών, ολοένα περισσότερα κράτη επέλεξαν να μην συμμετάσχουν στις επετειακές εκδηλώσεις. Συγκεκριμένα, 14 χώρες μποϊκόταραν τη σχετική διάσκεψη το 2011, ενώ έως το 2021 δεκάδες κράτη-μέλη του ΟΗΕ είχαν αρνηθεί να λάβουν μέρος σε αντίστοιχες εκδηλώσεις.
Οι δηλώσεις Ντάνον και οι αντιδράσεις
Ο Ντάνι Ντάνον απευθύνθηκε στους ανταποκριτές του ΟΗΕ λίγες εβδομάδες πριν από την εκδήλωση, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Σε δύο εβδομάδες, τα Ηνωμένα Έθνη θα σηματοδοτήσουν τη συμπλήρωση 25 ετών από τη Διάσκεψη του Ντέρμπαν, μια εκδήλωση που υποτίθεται ότι είχε στόχο την καταπολέμηση του ρατσισμού, αλλά αντί γι’ αυτό μετατράπηκε σε πλατφόρμα αντισημιτισμού και δαιμονοποίησης του Ισραήλ. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να γιορτάζεται αυτή η τοξική κληρονομιά». Ο ισραηλινός διπλωμάτης πρόσθεσε ότι «οι χώρες που πραγματικά αντιτίθενται στον ρατσισμό και τον αντισημιτισμό θα πρέπει να πράξουν το σωστό και να μποϊκοτάρουν αυτή την εκδήλωση».
Η έκκληση του Ισραήλ έρχεται σε μια περίοδο όπου το ζήτημα της νομιμοποίησης της Διάσκεψης του Ντέρμπαν παραμένει διαχρονικά επίμαχο στη διεθνή διπλωματική σκηνή. Η ισραηλινή αντιπροσωπεία επιχειρεί να πείσει όσο το δυνατόν περισσότερα κράτη-μέλη να ακολουθήσουν το παράδειγμα εκείνων που απείχαν από προηγούμενες αντίστοιχες εκδηλώσεις, τόσο το 2011 όσο και τα επόμενα χρόνια. Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει τη σταθερή γραμμή της ισραηλινής διπλωματίας απέναντι σε πρωτοβουλίες του ΟΗΕ που, κατά την εκτίμησή της, συνδέονται με την κληρονομιά του Ντέρμπαν.
Η προγραμματισμένη εκδήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου αναμένεται έτσι να επαναφέρει στο προσκήνιο τη μακροχρόνια διαφωνία γύρω από τη Διάσκεψη του Ντέρμπαν και την πολιτική αποτίμηση της κληρονομιάς της. Το Ισραήλ, μέσω της Μόνιμης Αντιπροσωπείας του στα Ηνωμένα Έθνη, συνεχίζει να επιδιώκει τη μη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων κρατών στη διοργάνωση, στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές μήνυμα προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το πώς αντιλαμβάνεται τη συγκεκριμένη επέτειο.
