Η υποψηφιότητα Ερντογάν για μία ακόμη προεδρική θητεία στην Τουρκία φαίνεται να αποκτά πλέον επίσημο πολιτικό έρεισμα, μετά τις δηλώσεις στελεχών του κόμματος ΑΚΡ. Στον Σαγγάριο, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Συναντήσεις του Αιώνα της Τουρκίας», η κυβερνώσα παράταξη υποστήριξε ότι δεν υπάρχει κανένα νομικό ή συνταγματικό εμπόδιο για νέα κάθοδο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις κάλπες. Παράλληλα, ο εταίρος της κυβέρνησης, το MHP, έθεσε ήδη ημερομηνία για τις γενικές εκλογές, ενώ στο προσκήνιο βρίσκεται και το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς ο Τούρκος πρόεδρος αναμένεται να βρεθεί το επόμενο διάστημα στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Η υποψηφιότητα Ερντογάν αποκτά πολιτικό έρεισμα
Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΑΚΡ, Αμπντουλχαμίτ Γκιουλ, ήταν σαφής στην τοποθέτησή του, υποστηρίζοντας ότι «μία από τις σημαντικές συναινέσεις του έθνους μας είναι ο πρόεδρός μας να συνεχίσει την πορεία του ως πρόεδρος». Ο ίδιος συνέδεσε ευθέως το ζήτημα της νέας υποψηφιότητας με τη συζήτηση για ένα νέο τουρκικό Σύνταγμα, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η τουρκική Βουλή θα ανταποκριθεί στην «προσδοκία του έθνους». Η δήλωση αυτή δεν αποτελεί τυχαία τοποθέτηση στελέχους, καθώς έγινε σε επίσημη εκδήλωση του κόμματος και σηματοδοτεί την πρόθεση της ηγεσίας να προετοιμάσει το έδαφος για μια τρίτη προεδρική θητεία του Ερντογάν.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο ηγέτης του MHP, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος προσδιόρισε ως ημερομηνία των επόμενων γενικών εκλογών την 14η Μαΐου 2028, διευκρινίζοντας πάντως ότι μια ενδεχόμενη πρόωρη διεξαγωγή τους δεν θα αποτελούσε «πρόωρες εκλογές» αλλά «ανανέωση των εκλογών». Ο Μπαχτσελί χρησιμοποίησε συμβολική γλώσσα, παρομοιάζοντας τη θητεία του Ερντογάν στην προεδρία με «ημισέληνο», αναφέροντας ότι ο Τούρκος πρόεδρος «ολοκλήρωσε τις δύο από τις τρεις ημισέληνους» κερδίζοντας τις εκλογές του 2018 και του 2023, ευχόμενος να ολοκληρώσει και την τρίτη. Παράλληλα, ο ανώτερος σύμβουλος του Τούρκου προέδρου, Μεχμέτ Ουτσούμ, δήλωσε ότι εφόσον υπάρξει η στήριξη 360 βουλευτών στο Κοινοβούλιο, οι εκλογές θα μπορούσαν να προκηρυχθούν πρόωρα, στις 16 Απριλίου 2028, αντί για τον προβλεπόμενο συνταγματικά Μάιο. Το ΑΚΡ και το MHP διαθέτουν από κοινού 326 έδρες στο τουρκικό Κοινοβούλιο, αριθμό που δεν επαρκεί από μόνος του για την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Αντιδράσεις και ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η συζήτηση για την υποψηφιότητα Ερντογάν προκάλεσε αμέσως αντιδράσεις εντός του ίδιου του κυβερνώντος στρατοπέδου. Ο εκπρόσωπος του ΑΚΡ, Ομέρ Τσελίκ, έσπευσε να διαψεύσει ότι πρόκειται για ένδειξη πρόωρων εκλογών, δηλώνοντας κατηγορηματικά στους δημοσιογράφους ότι «δεν υπάρχουν εκλογές στην ατζέντα μας». Παρά τη διάψευση αυτή, ο ίδιος ο Ερντογάν είχε προηγουμένως αναφερθεί σε κλίμα «ενότητας και αλληλεγγύης», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Τουρκία «θα περάσει με επιτυχία τις επερχόμενες εκλογές», δήλωση που πολλοί αναλυτές ερμήνευσαν ως έμμεση αναφορά σε ενδεχόμενη πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Παράλληλα με το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι, ο Τούρκος πρόεδρος υποβάθμισε τη σημασία της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο Al Jazeera ότι η ένταξη «δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα» για την Άγκυρα. Ο Ερντογάν σημείωσε ότι η Ευρώπη κρατά την Τουρκία σε αναμονή επί 53 χρόνια χωρίς πρόθεση ένταξής της, προσθέτοντας χαρακτηριστικά πως «αν μας πάρουν, έχει καλώς, αν δεν μας πάρουν, επίσης έχει καλώς». Η τοποθέτηση αυτή έρχεται μετά την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Ιούλιο του 2025, η οποία εγκρίθηκε με 367 ψήφους υπέρ, 74 κατά και 188 αποχές, διαπιστώνοντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας δεν μπορεί να επαναληφθεί, αν και αναγνώρισε τις φιλοευρωπαϊκές τάσεις μεγάλου τμήματος της τουρκικής κοινωνίας.
Τι ακολουθεί στη Νέα Υόρκη
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου ο Ερντογάν αναμένεται να βρεθεί την ερχόμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο Τούρκος πρόεδρος θα συναντηθεί εκεί με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στις διμερείς σχέσεις καθώς και σε περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί ακόμη η ακριβής ημερομηνία. Η υψηλού επιπέδου εβδομάδα της 81ης Συνόδου έχει προγραμματιστεί για το διάστημα 22 έως 28 Σεπτεμβρίου.
Αντίθετα, καμία συνάντηση δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί μεταξύ του Ερντογάν και του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, παρότι και οι δύο ηγέτες θα βρίσκονται ταυτόχρονα στη Νέα Υόρκη. Πηγές του Μεγάρου Μαξίμου εξηγούν ότι η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει να μην προαναγγείλει ραντεβού πριν αυτό οριστικοποιηθεί πλήρως, θυμίζοντας ότι πέρυσι μια αντίστοιχη συνάντηση είχε προγραμματιστεί αλλά τελικά ματαιώθηκε. Ούτε σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών έχει κλειστεί συνάντηση μεταξύ του Γιώργου Γεραπετρίτη και του Χακάν Φιντάν, ωστόσο οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα παραμένουν ανοικτοί, με τις συνεννοήσεις να συνεχίζονται ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει το κατάλληλο πολιτικό έδαφος για μια τέτοια επαφή.
