Η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις φαίνεται πως θα έχει ως πυρήνα της τη φιλοσοφία του «Οπλίτη-Πολίτη». Αυτό ανέδειξε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, μιλώντας σήμερα στην Πράγα, στο πλαίσιο του IISS Prague Defence Summit. Ο ίδιος παρουσίασε τη δική του ανάγνωση για τη σχέση ανάμεσα στις Ένοπλες Δυνάμεις και την κοινωνία, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν μοντέλα στράτευσης που είχαν εγκαταλείψει τις προηγούμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με τον Έλληνα Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, οι στρατεύσιμοι πρέπει να αντιληφθούν τον ρόλο τους ως αυτόν που υπερασπίζεται άμεσα τον τόπο τους, καθώς ο αμιγώς επαγγελματικός στρατός δεν επαρκεί για να παράξει το μέγεθος στρατιωτικής ισχύος που απαιτεί μια σύγκρουση μεγάλης διάρκειας. Η θέση αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά απάντηση σε μια νέα πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η επιστροφή του πολέμου υψηλής έντασης
Ο Στρατηγός Χούπης τόνισε ότι η επιστροφή του πολέμου υψηλής έντασης στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με την ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας, αναγκάζει τα ευρωπαϊκά κράτη να αναθεωρήσουν θεμελιώδεις επιλογές τριών δεκαετιών. Όπως εξήγησε, η εμπειρία των τελευταίων τεσσάρων ετών έχει δείξει πως η ικανότητα μιας χώρας να διατηρεί πολεμικές επιχειρήσεις όχι για λίγες εβδομάδες αλλά για μήνες ή και χρόνια, εξαρτάται πλέον από πολλαπλούς παράγοντες. Ανθρώπινο δυναμικό, υποδομές, τεχνολογία, αλλά κυρίως ο βαθμός ετοιμότητας ολόκληρης της κοινωνίας για συνθήκες γενικευμένης κινητοποίησης, συνθέτουν πλέον την εθνική αμυντική ικανότητα. Η κινητοποίηση, δηλαδή, δεν αποτελεί πια αποκλειστική υπόθεση του στρατού, αλλά ζήτημα που αφορά το σύνολο του κοινωνικού ιστού.
Επαγγελματικός στρατός και στρατεύσιμοι: διαφορετικοί ρόλοι
Ένα από τα κεντρικά σημεία της ομιλίας του στην Πράγα ήταν η σαφής διάκριση ανάμεσα στην αποστολή των επαγγελματικών δυνάμεων και εκείνη των στρατευσίμων. Οι επαγγελματικές Ένοπλες Δυνάμεις, όπως ανέφερε, είναι δομημένες ώστε να ανταποκρίνονται σε απαιτήσεις συνεχούς επιχειρησιακής ετοιμότητας και σε εκστρατευτικές αποστολές. Αντίθετα, οι στρατεύσιμες δυνάμεις αποκτούν κρίσιμη βαρύτητα όταν το διακύβευμα είναι η άμυνα της ίδιας της εθνικής επικράτειας και η δυνατότητα ενός κράτους να κινητοποιήσει ανθρώπινο δυναμικό σε μεγάλη κλίμακα. Ο Δημήτριος Χούπης ξεκαθάρισε πως αυτή η διάκριση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα οικονομικών ή αριθμητικών περιορισμών, αλλά συνιστά στρατηγική επιλογή του Επιτελείου.
Όπως υπογράμμισε, ακόμη και ένας άρτια εκπαιδευμένος και τεχνολογικά προηγμένος επαγγελματικός στρατός δύσκολα μπορεί από μόνος του να παράξει το μέγεθος στρατιωτικής ισχύος που απαιτείται σε μια παρατεταμένη σύγκρουση. Για τον λόγο αυτό, η ενσωμάτωση των στρατευσίμων μέσα από τη λογική του «Οπλίτη-Πολίτη» θεωρείται αναγκαία συνιστώσα του συνολικού αμυντικού σχεδιασμού της χώρας.
Νέες τεχνολογίες και η «Ατζέντα 2030»
Η παρέμβαση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ εντάχθηκε σε μια ευρύτερη συζήτηση που άπτεται και του ρόλου του επαγγελματικού στρατού, της Τεχνητής Νοημοσύνης, των drones, καθώς και της συμμετοχής των γυναικών στις Ένοπλες Δυνάμεις, στοιχεία που εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό γνωστό ως «Ατζέντα 2030». Το μήνυμα του Στρατηγού Χούπη προς τους συμμάχους στην Πράγα ήταν σαφές: η άμυνα μιας χώρας απέναντι σε παρατεταμένες κρίσεις δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά σε επαγγελματίες στρατιωτικούς, αλλά απαιτεί ενεργή συμμετοχή και προετοιμασία ολόκληρης της κοινωνίας.
