Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού μετά από νέο κύμα επιθέσεις Χούθι, με την Πολιτική Προστασία της χώρας να εκδίδει διαδοχικές προειδοποιήσεις για πιθανό κίνδυνο σε αρκετές περιοχές του βασιλείου. Η αναζωπύρωση της σύγκρουσης στην Υεμένη, με τους φιλοϊρανούς αντάρτες να προελαύνουν κοντά στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ανατρέπει την ισορροπία που είχε επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Το περιστατικό έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόπειρα ενός drone να εισέλθει στον εναέριο χώρο της Μέκκας, κάτι που το Ριάντ χαρακτήρισε «κόκκινη γραμμή». Οι εξελίξεις δείχνουν πως η σαουδαραβική στρατηγική αποκλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν και τους συμμάχους του δοκιμάζεται σοβαρά.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ αυξάνει το συναγερμό στην Ερυθρά Θάλασσα λόγω Χούθι
Η προέλαση των Χούθι αλλάζει τον χάρτη
Ο σχεδιασμός του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν για τον οικονομικό μετασχηματισμό της Σαουδικής Αραβίας στηριζόταν σε μία βασική παραδοχή: ότι το βασίλειο θα μπορούσε σταδιακά να απομακρυνθεί από τους πολέμους της Μέσης Ανατολής. Η παραδοχή αυτή δοκιμάζεται πλέον σκληρά, καθώς οι Χούθι πραγματοποίησαν αιφνιδιαστική προέλαση κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, καταλαμβάνοντας στρατηγικές θέσεις και νησιά κοντά στο κρίσιμο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Σύμφωνα με δυτικούς, περιφερειακούς και υεμενίτικους αξιωματούχους που επικαλείται το Reuters, οι αντάρτες είχαν συγκεντρώσει αθόρυβα δύναμη περίπου 100.000 μαχητών προτού εξαπολύσουν την επίθεση.
Η κίνηση αιφνιδίασε τις σαουδαραβικές και τις συμμαχικές υεμενίτικες δυνάμεις, οι οποίες αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν εγκαταλείποντας πίσω τους ακόμη και προηγμένο αμερικανικό και σαουδαραβικό στρατιωτικό εξοπλισμό. Το Ριάντ βρέθηκε αντιμέτωπο με το ερώτημα πώς ένας αντίπαλος που πολεμά για περισσότερο από μία δεκαετία κατάφερε να προετοιμάσει μια τόσο μεγάλη επιχείρηση χωρίς έγκαιρο εντοπισμό. Η κατάσταση θυμίζει σε αρκετούς παρατηρητές το 2015, όταν η σαουδαραβική ηγεσία είχε εκτιμήσει ότι η στρατιωτική επέμβαση εναντίον των Χούθι θα ήταν σύντομη, μόνο για να ακολουθήσει ένας μακροχρόνιος και δαπανηρός πόλεμος χωρίς οριστική έκβαση.
Η εκεχειρία του 2022 και η προσέγγιση ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ιράν που ακολούθησε είχαν επιτρέψει στο Ριάντ να περιορίσει σταδιακά την εμπλοκή του στην Υεμένη. Τις τελευταίες ημέρες όμως οι Χούθι επέστρεψαν στο προσκήνιο με επιθέσεις drones και πυραύλων εναντίον σαουδαραβικών στόχων. Στις 16 Σεπτεμβρίου η σαουδαραβική αεράμυνα ανακοίνωσε ότι κατέρριψε drone νότια της Μέκκας πριν αυτό εισέλθει στον απαγορευμένο εναέριο χώρο της ιερής πόλης, ενώ οι Χούθι διέψευσαν ότι επιχείρησαν να πλήξουν τη Μέκκα. Παράλληλα, σαουδαραβικά αεροσκάφη πραγματοποιούν νέες επιδρομές στην Υεμένη, με την ελεγχόμενη αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών να κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε ανοιχτό πόλεμο.
Συναγερμός στην Πολιτική Προστασία και νέες αεροπορικές επιδρομές
Η ένταση επιβεβαιώθηκε και από τις εξελίξεις της 18ης Σεπτεμβρίου, όταν η Πολιτική Προστασία της Σαουδικής Αραβίας εξέδωσε νέες προειδοποιήσεις για πιθανό κίνδυνο, μόλις λίγα λεπτά μετά την άρση προηγούμενων αντίστοιχων ανακοινώσεων. Οι νέες προειδοποιήσεις αφορούσαν τις περιοχές Τζιζάν και Άμπχα, καθώς και τις επαρχίες Χαμίς Μουσάιτ, Τζέντα, Ταΐφ και Γιανμπού. Νωρίτερα η υπηρεσία είχε εκδώσει σύντομες προειδοποιήσεις για τις επαρχίες αλ-Ούλα και Χαμίς Μουσάιτ, τις οποίες στη συνέχεια ήρε, πριν προχωρήσει στη νέα, ευρύτερη σειρά ανακοινώσεων. Οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν δώσει μέχρι στιγμής περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση της απειλής ή για τυχόν ζημιές και θύματα.
Από την πλευρά τους, οι Χούθι της Υεμένης δήλωσαν ότι η Σαουδική Αραβία πραγματοποίησε 26 αεροπορικές επιδρομές εναντίον περιοχών υπό τον έλεγχό τους μέσα σε ένα 24ωρο, στο πλαίσιο της αναζωπυρωμένης σύγκρουσης ανάμεσα στη φιλοϊρανική οργάνωση και την κυβέρνηση της Υεμένης που υποστηρίζεται από το Ριάντ. Η οργάνωση υποστήριξε επίσης ότι ο συνολικός αριθμός των σαουδαραβικών επιδρομών εναντίον θέσεών της ανήλθε σε 300 μέσα στην τελευταία εβδομάδα, πλήττοντας περιοχές σε ολόκληρη την επικράτεια της Υεμένης που βρίσκεται υπό τον έλεγχο των Χούθι. Οι αμοιβαίες κατηγορίες αναδεικνύουν πόσο γρήγορα κλιμακώνεται η σύγκρουση μετά από μήνες σχετικής ηρεμίας.
Η γεωγραφική θέση της περιοχής προσδίδει στην κρίση ιδιαίτερο βάρος, καθώς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους του κόσμου. Η ενίσχυση της παρουσίας των Χούθι κοντά στο στενό ενισχύει τη θέση των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή, την ώρα που το Ριάντ επιδιώκει να διαφυλάξει τη σταθερότητα που χρειάζεται για τα μεγάλα οικονομικά του σχέδια. Η ασφάλεια της Μέκκας και των εκατομμυρίων προσκυνητών που τη διασχίζουν κάθε χρόνο παραμένει, όπως τόνισαν οι σαουδαραβικές αρχές, απόλυτη προτεραιότητα για το βασίλειο.
Τι ακολουθεί
Η σειρά προειδοποιήσεων από την Πολιτική Προστασία βρισκόταν, σύμφωνα με τις τελευταίες ενημερώσεις, ακόμη σε εξέλιξη, με τις σαουδαραβικές αρχές να προχωρούν σε διαδοχικές ανακοινώσεις για τις περιοχές που ενδέχεται να επηρεαστούν από νέες επιθέσεις. Παράλληλα, οι αεροπορικές επιδρομές και από τις δύο πλευρές συνεχίζονται, με τους Χούθι να προαναγγέλλουν πως θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους όσο η σαουδαραβική πλευρά διατηρεί τις δικές της επιδρομές στην Υεμένη. Το ζήτημα αν η κρίση θα οδηγήσει σε πλήρη επιστροφή στον πόλεμο του 2015 ή θα περιοριστεί μέσω διπλωματικών διαύλων παραμένει ανοιχτό, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της παγκόσμιας ναυτιλίας.
