Η ιδέα του Καναδά ως πρώτου «συνδεδεμένου μέλους» της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο, μετά τις δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες την Παρασκευή. Η εκπρόσωπος της Κομισιόν, η Αριάνα Ποντεστά, υποβάθμισε, χωρίς ωστόσο να διαψεύσει, το ενδεχόμενο επέκτασης της νέας κατηγορίας σε άλλες χώρες, όσο οι Βρυξέλλες επεξεργάζονται ακόμη τις λεπτομέρειες της συμφωνίας με την Οτάβα. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε παρουσιάσει τον Καναδά ως πιθανό πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ένωσης στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης την Τετάρτη. Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί ξανά στο τραπέζι την επόμενη εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.
Τι ανακοίνωσε η Κομισιόν
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες, η Αριάνα Ποντεστά εξήγησε ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής αφορά συγκεκριμένα την πρόθεση προσέγγισης των Καναδών εταίρων μέσω μιας διαδικασίας που «ενδεχομένως θα οδηγήσει προς αυτή την κατεύθυνση». Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «δεν θα κάνουμε εικασίες για άλλες χώρες», κλείνοντας έτσι την πόρτα σε οποιαδήποτε πρόωρη συζήτηση για επέκταση του καθεστώτος πέρα από την περίπτωση του Καναδά. Η δήλωσή της ήρθε λίγες ημέρες μετά την ομιλία της φον ντερ Λάιεν, η οποία κατά την παρουσίαση της Κατάστασης της Ένωσης την Τετάρτη είχε αναφέρει τον Καναδά ως πιθανό πρώτο κράτος που θα αποκτήσει την ιδιότητα του «συνδεδεμένου μέλους» της Ένωσης.
Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, καλωσόρισε τη φιλοδοξία που κρύβεται πίσω από τους στενότερους δεσμούς ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Καναδά, χωρίς ωστόσο να έχει εγκρίνει επισήμως το προτεινόμενο καθεστώς. Η επιφυλακτικότητα αυτή δείχνει ότι η νέα κατηγορία σχέσης βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο επεξεργασίας, τόσο από πλευράς Βρυξελλών όσο και από πλευράς Οτάβας, με τις δύο πλευρές να μην έχουν καταλήξει σε τελική συμφωνία για τη μορφή και το περιεχόμενο της «συνδεδεμένης ιδιότητας μέλους».
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα, δήλωσε ότι χώρες όπως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία θα μπορούσαν ενδεχομένως να ακολουθήσουν στο μέλλον το παράδειγμα του Καναδά. Η δήλωση αυτή προκάλεσε ερωτήματα στη συνέντευξη Τύπου, με τους δημοσιογράφους να ρωτούν την Ποντεστά εάν η προγραμματισμένη συνάντηση της φον ντερ Λάιεν με τον πρωθυπουργό της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζε, θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για συζήτηση σχετικά με ενδεχόμενη συνδεδεμένη ένταξη της Αυστραλίας. Η εκπρόσωπος της Επιτροπής απέρριψε ξεκάθαρα το ενδεχόμενο, τονίζοντας πως «έχουμε μια πολύ ισχυρή και στενή σχέση με τους Αυστραλούς εταίρους μας» και προσθέτοντας ότι «όλα τα υπόλοιπα είναι καθαρές εικασίες και δεν πρόκειται να εμπλακούμε σε αυτό».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι Βρυξέλλες επικεντρώνονται επί του παρόντος αποκλειστικά στην ανάπτυξη της ιδέας με την Οτάβα. «Όλες οι άλλες συζητήσεις είναι μεταγενέστερες», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιβεβαιώνοντας ότι η Επιτροπή δεν επιθυμεί προς το παρόν να συνδέσει δημόσια το εγχείρημα με άλλα κράτη εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά τις δηλώσεις της Μετσόλα περί πιθανής μελλοντικής επέκτασης.
Τι ακολουθεί
Η προσεχής εβδομάδα αναμένεται να φέρει νέα δεδομένα στο ζήτημα, καθώς η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα συναντηθεί με τον Άντονι Αλμπανέζε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Η Επιτροπή έχει ήδη ξεκαθαρίσει πως δεν προτίθεται να συζητήσει επέκταση της συνδεδεμένης ιδιότητας μέλους στη συγκεκριμένη συνάντηση, ωστόσο η παρουσία του θέματος στη δημόσια συζήτηση, μετά και τις δηλώσεις Μετσόλα, δείχνει ότι το ενδιαφέρον γύρω από τη νέα κατηγορία σχέσης με την Ένωση παραμένει ζωντανό. Μέχρι τότε, το βλέμμα των Βρυξελλών παραμένει στραμμένο στην οριστικοποίηση της συμφωνίας με τον Καναδά, η οποία θα αποτελέσει και το πρώτο τεστ για τη λειτουργικότητα του νέου θεσμικού εργαλείου.
