Το Ιράκ ανακοίνωσε ότι αναστέλλει άμεσα τις ιρανικές πτήσεις στο έδαφός του, σύμφωνα με δύο κυβερνητικές πηγές της Βαγδάτης. Η απόφαση ελήφθη λίγες ώρες αφότου οι ΗΠΑ προειδοποίησαν όλες τις χώρες ότι θα υποστούν κυρώσεις εάν συνεχίσουν να επιτρέπουν την προσγείωση ιρανικών αεροσκαφών. Η αναστολή τίθεται σε ισχύ από τα ξημερώματα της Τρίτης και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των αμερικανικών κυρώσεων κατά του ιρανικού τομέα αερομεταφορών.
Η απόφαση της Βαγδάτης και το χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με αξιωματούχο της ιρακινής κυβέρνησης, «το Ιράκ θα εφαρμόσει την απαγόρευση των αεροπορικών εταιρειών του Ιράν, με βάση την απόφαση του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, από τα ξημερώματα της Τρίτης». Ο ίδιος αξιωματούχος προειδοποίησε ότι «οι χώρες που δεν θα εφαρμόσουν την απόφαση θα υποστούν κυρώσεις». Την πληροφορία επιβεβαίωσε και δεύτερη κυβερνητική πηγή, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία της είδησης λίγο πριν από την έναρξη ισχύος του μέτρου.
Η κίνηση του Ιράκ δεν είναι μεμονωμένη. Από σήμερα, η Γεωργία απαγορεύει επίσης όλες τις ιρανικές πτήσεις στο έδαφός της, ενώ η ιρανική αεροπορική εταιρεία Mahan Air ανακοίνωσε ότι διακόπτει όλες τις πτήσεις της προς τη γειτονική Τουρκία, κατόπιν σχετικού αιτήματος των τουρκικών αρχών. Η αλυσιδωτή αυτή αντίδραση δείχνει πόσο γρήγορα εξαπλώνεται η εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων στην ευρύτερη περιοχή, με χώρες που γειτνιάζουν με το Ιράν να σπεύδουν να συμμορφωθούν πριν από την επίσημη προθεσμία.
Η αφορμή για την κλιμάκωση δόθηκε από τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος προειδοποίησε ότι από τις 23 Σεπτεμβρίου «οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν πλέον να πετούν» πουθενά στον κόσμο. Όπως εξήγησε, όταν προσγειώνονται ιρανικά αεροσκάφη, οι άλλες χώρες «δεν θα μπορούν να τα εφοδιάζουν με καύσιμα, δεν θα μπορούν να τους παρέχουν υπηρεσίες βοήθειας στην προσγείωση», διαφορετικά «θα αποκλειστούν από το σύστημα του δολαρίου».
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ και οι επιπτώσεις
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει αναλάβει τον συντονισμό των οικονομικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν. Στις αρχές του μήνα, η αμερικανική κυβέρνηση έθεσε στη «μαύρη λίστα» ολόκληρο τον τομέα των αερομεταφορών της χώρας, απειλώντας παράλληλα με κυρώσεις κάθε οργανισμό που συνεργάζεται με ιρανικές αεροπορικές εταιρείες. Πρόκειται για τις λεγόμενες «δευτερογενείς» κυρώσεις, οι οποίες δεν στοχεύουν μόνο το Ιράν αλλά και τρίτες χώρες ή εταιρείες που διατηρούν συναλλαγές μαζί του.
Η βαρύτητα του μέτρου έγκειται στο ότι οι δευτερογενείς κυρώσεις οδηγούν σε πλήρη αποκλεισμό από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, κάτι που καθιστά εξαιρετικά ριψοκίνδυνη οποιαδήποτε συνεργασία με τις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες για τράπεζες, εταιρείες καυσίμων και υπηρεσίες εδάφους σε αεροδρόμια σε όλον τον κόσμο. Η ταχύτητα με την οποία κινήθηκαν το Ιράκ και η Γεωργία, καθώς και η προληπτική απόφαση της Mahan Air να σταματήσει μόνη της τις πτήσεις προς την Τουρκία, αποτυπώνει τον φόβο των εμπλεκόμενων πλευρών να βρεθούν εκτός του διεθνούς τραπεζικού συστήματος.
Τι ακολουθεί
Η επίσημη προθεσμία που έχει θέσει η Ουάσινγκτον λήγει στις 23 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία από την οποία οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες αναμένεται να μην μπορούν να πραγματοποιούν πτήσεις σε καμία χώρα του κόσμου χωρίς τον κίνδυνο κυρώσεων για όσους τις εξυπηρετούν. Μέχρι τότε, αναμένεται να διευκρινιστεί αν περισσότερες χώρες της περιοχής θα ακολουθήσουν το παράδειγμα του Ιράκ και της Γεωργίας, εν αναμονή της πλήρους εφαρμογής των αμερικανικών κυρώσεων.
