Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της συνολικά 35,95 δισ. ευρώ μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, εκ των οποίων τα 18,22 δισ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και τα 17,73 δισ. ευρώ δάνεια. Η ανακοίνωση έγινε με αφορμή αιτιάσεις που είχαν διατυπωθεί στον δημόσιο διάλογο σχετικά με τους όρους δανεισμού της χώρας από το ευρωπαϊκό εργαλείο. Το υπουργείο διευκρίνισε ότι η πλήρης αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης κινητοποιεί συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 45 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το μεγαλύτερο αναπτυξιακό και μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που είχε στη διάθεσή της η χώρα τις τελευταίες δεκαετίες.
Πώς κατανέμονται οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δημιουργήθηκε μετά την πανδημία ως έκτακτο ευρωπαϊκό εργαλείο, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρά για πρώτη φορά σε κοινό δανεισμό για τη χρηματοδότηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στα κράτη-μέλη. Οι εκταμιεύσεις δεν γίνονται με βάση τις δαπάνες, όπως συνέβαινε σε προηγούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα, αλλά με βάση την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων και στόχων που αποδεικνύουν ότι οι μεταρρυθμίσεις και τα έργα προχωρούν στην πράξη. Τα 18,22 δισ. ευρώ των επιχορηγήσεων δεν επιστρέφονται από την Ελλάδα και αποτελούν καθαρή ενίσχυση, ενώ το δανειακό σκέλος διοχετεύεται με όρους ίδιους για όλα τα κράτη-μέλη.
Το υπουργείο τόνισε ότι η Ελλάδα δεν πληρώνει κανένα επιπλέον ή τιμωρητικό επιτόκιο σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δάνεια που έχει λάβει από το Ταμείο Ανάκαμψης. Όλες οι χώρες που αξιοποιούν το δανειακό σκέλος επιστρέφουν στην Κομισιόν τα ποσά με το ίδιο χαμηλό κόστος με το οποίο η Ε.Ε. εξασφάλισε τα κεφάλαια στις αγορές. Η Ελλάδα ξεχωρίζει ωστόσο ως η μοναδική χώρα της Ένωσης που επέλεξε να κατευθύνει ολόκληρο το δανειακό σκέλος των 17,73 δισ. ευρώ αποκλειστικά στην ιδιωτική οικονομία, με στόχο να καλύψει το επενδυτικό κενό που άφησε πίσω της η δεκαετής οικονομική κρίση.
Χαμηλά επιτόκια στηρίζουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά
Σύμφωνα με το υπουργείο, το δανειακό σκέλος κατευθύνεται στην πραγματική οικονομία με πολύ χαμηλά και σταθερά επιτόκια, που ξεκινούν από 0,35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και διαμορφώνονται γύρω στο 1% για άλλες κατηγορίες επενδύσεων. Τα κεφάλαια χρηματοδοτούν επιχειρηματικά επενδυτικά σχέδια, εγγυοδοτικά εργαλεία, σχήματα venture capital, καθώς και προγράμματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ». Το ίδιο επιτόκιο του 0,35% θα ισχύσει και για τα δάνεια που θα λάβουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, χάρη στην ανακατεύθυνση 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι πόροι αυτοί αναμένεται να κινητοποιήσουν επιπλέον 5 δισ. ευρώ σε δάνεια και νέες επενδύσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Παρότι το Ταμείο δεν προβλέπει περιφερειακές ποσοστώσεις ή δεσμευμένες κατανομές πόρων, το υπουργείο επισήμανε ότι χρηματοδοτεί έργα σε ολόκληρη την Ελλάδα, βελτιώνοντας άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και ενισχύοντας την αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιοχής.
Έργα σε όλη τη χώρα, με παράδειγμα τη Θεσσαλία
Ως ενδεικτικό παράδειγμα, το υπουργείο ανέφερε την Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπου οι δανειακές συμβάσεις που έχουν συναφθεί για επενδυτικά σχέδια στο σύνολο της περιοχής έχουν συνολικό προϋπολογισμό 1,39 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 648,7 εκατ. ευρώ προέρχονται από δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, από το Ταμείο χρηματοδοτούνται έργα αποκατάστασης στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο της περιοχής, το οποίο είχε υποστεί ζημιές από τις θεομηνίες Daniel και Elias.
Στα έργα που χρηματοδοτούνται περιλαμβάνονται επίσης το βόρειο τμήμα του άξονα Ε-65 Τρίκαλα-Εγνατία, η παιδιατρική κλινική του Πανεπιστημίου Λάρισας, καθώς και έργα αναβάθμισης στα Γενικά Νοσοκομεία Λάρισας, Βόλου και Καρδίτσας. Στη λίστα προστίθενται και ανακαινίσεις Κέντρων Υγείας στην περιοχή, ενισχύοντας τις υποδομές υγείας και μεταφορών της Θεσσαλίας μέσα από το ίδιο χρηματοδοτικό εργαλείο.
