Οι πρεσβευτές των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν την Τρίτη σε συμβιβασμό για την ανανέωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ο οποίος προβλέπει τη διαγραφή δύο Ρώσων δισεκατομμυριούχων από τον σχετικό κατάλογο. Οι Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν αφαιρέθηκαν από τη λίστα προσώπων που έχουν στοχοποιηθεί από την Ένωση, ενώ τα μέτρα σε βάρος περίπου 3.000 άλλων ατόμων και οντοτήτων ανανεώθηκαν για τρία ολόκληρα χρόνια, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά. Η απόφαση για τη διαγραφή των δύο ολιγαρχών από τις κυρώσεις προκάλεσε άμεση οργή στο Κίεβο, με τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών να την χαρακτηρίζει «επαίσχυντη και αδικαιολόγητη».
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ διέγραψε δύο Ρώσους ολιγάρχες από κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Πώς προέκυψε η συμφωνία για τη διαγραφή των ολιγαρχών από τις κυρώσεις
Η διαδικασία που οδήγησε στη συμφωνία περιγράφεται από διπλωμάτες ως ασυνήθιστα τεταμένη. Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, η Γαλλία εξέπληξε τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ όταν ζήτησε να διαγραφεί ο Ρωσο-Ουζμπέκος μεγιστάνας Αλισέρ Ουσμάνοφ από τον κατάλογο κυρώσεων, επικαλούμενη ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Λίγο αργότερα, το Λουξεμβούργο ζήτησε αντίστοιχη μεταχείριση για τον Μιχαήλ Φρίντμαν, ο οποίος έχει καταθέσει αγωγή ύψους 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων εναντίον της χώρας. Η τελική συμφωνία προέκυψε όταν η Λετονία, που ήταν το τελευταίο κράτος-μέλος που αντιτασσόταν στην αφαίρεση του Ουσμάνοφ, δέχτηκε τελικά να απόσχει από την ψηφοφορία.
Για την έγκριση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας απαιτείται ομοφωνία μεταξύ όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, κάτι που μέχρι σήμερα σήμαινε ανανέωση των μέτρων ανά εξάμηνο. Με τη νέα συμφωνία, τα μέτρα σε βάρος των περίπου 3.000 ατόμων και οντοτήτων που παραμένουν στον κατάλογο θα ισχύουν πλέον για μια τριετία, χωρίς την ανάγκη επανεξέτασης κάθε έξι μήνες. Πρόκειται για την πρώτη φορά που οι πρεσβευτές της Ένωσης συμφωνούν σε τόσο μακρόχρονη παράταση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας από την έναρξη της πολεμικής σύρραξης στην Ουκρανία.
Η αντίδραση της Ουκρανίας στη διαγραφή Ουσμάνοφ και Φρίντμαν
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Άντριι Σίμπιχα, αντέδρασε άμεσα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, χαρακτηρίζοντας την απόφαση της ΕΕ «επαίσχυντη και αδικαιολόγητη». Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαγραφή των δύο ολιγαρχών από τον κατάλογο κυρώσεων αποτελεί νίκη για τη Μόσχα. «Η Μόσχα πανηγυρίζει επειδή πήρε αυτό που ήθελε: μια αίσθηση ατιμωρησίας, την ταπείνωση της ΕΕ και τη διχόνοια μεταξύ των Ευρωπαίων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σίμπιχα στην ανάρτησή του.
Ο Ουκρανός υπουργός δεν περιορίστηκε στην καταγγελία, αλλά προχώρησε και σε συγκεκριμένο κάλεσμα προς τα κράτη-μέλη της Ένωσης. Τόνισε ότι, παρά την απόφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπάρχει ακόμη τρόπος να «χαλάσει τους πανηγυρισμούς στη Μόσχα», καλώντας όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ να ανακοινώσουν άμεσα τη λήψη δικών τους εθνικών κυρώσεων σε βάρος του Ουσμάνοφ και του Φρίντμαν. Η θέση αυτή αποτυπώνει τη διάσταση απόψεων ανάμεσα στο Κίεβο, που επιθυμεί τη διατήρηση της πίεσης προς κάθε πρόσωπο συνδεδεμένο με το ρωσικό καθεστώς, και σε κράτη-μέλη της Ένωσης όπως η Γαλλία και το Λουξεμβούργο, που προχώρησαν στο αίτημα διαγραφής.
Τι ακολουθεί μετά τη συμφωνία των πρεσβευτών της ΕΕ
Το αίτημα του Σίμπιχα για εθνικές κυρώσεις από τα κράτη-μέλη της ΕΕ αναμένεται να δοκιμάσει την ενότητα της Ένωσης στο επόμενο διάστημα. Παράλληλα, η τριετής ανανέωση των κυρώσεων σε βάρος των υπόλοιπων περίπου 3.000 ατόμων και οντοτήτων δίνει στην ΕΕ μεγαλύτερη σταθερότητα στον σχεδιασμό της εξωτερικής της πολιτικής απέναντι στη Ρωσία, χωρίς την ανάγκη εξάμηνης επαναδιαπραγμάτευσης που στο παρελθόν εξέθετε το καθεστώς κυρώσεων σε κίνδυνο μπλοκαρίσματος από μεμονωμένα κράτη-μέλη.
