Οι τουρκικές αεροπορικές εταιρείες Turkish Airlines, AJet και Pegasus ανέστειλαν από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου όλα τα δρομολόγια από και προς το Ιράν, καθώς τέθηκαν σε ισχύ οι νέες, αυστηρές αμερικανικές κυρώσεις κατά του ιρανικού αεροπορικού τομέα. Η απόφαση έρχεται λίγο πριν από τη νέα προθεσμία που έθεσε η Ουάσινγκτον, με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ να προειδοποιεί ότι από την 23η Σεπτεμβρίου οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες κινδυνεύουν να αποκλειστούν πλήρως από τα διεθνή ταξίδια. Η αναστολή πτήσεων προς το Ιράν αποτυπώνει τη νέα, πιο σκληρή στάση της Άγκυρας απέναντι στην Τεχεράνη.
Τι έγινε: Αναστολή δρομολογίων και κλειστά αεροσκάφη Airbus
Οι ιστοσελίδες της Turkish Airlines και της AJet δεν εμφανίζουν πλέον πτήσεις προς το Ιράν έως τον Μάρτιο του 2027, ενώ η Pegasus έχει αφαιρέσει εντελώς τα δρομολόγια προς τη χώρα από το σύστημα κρατήσεών της για το προσεχές διάστημα. Εκπρόσωπος της Turkish Airlines δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως οι πτήσεις θα επαναληφθούν μετά τη λήξη αυτής της περιόδου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η αναστολή να παραταθεί ακόμη περισσότερο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι νέες κυρώσεις δεν περιορίζονται στα αμερικανικής κατασκευής αεροσκάφη τύπου Boeing, όπως ήταν αναμενόμενο, αλλά επεκτείνονται και στα Airbus, καθώς αυτά φέρουν εξαρτήματα αμερικανικής προέλευσης. Αυτό πρακτικά αφήνει ελάχιστα περιθώρια στις τουρκικές εταιρείες να συνεχίσουν τα δρομολόγιά τους προς το Ιράν με οποιοδήποτε στόλο. Παράλληλα, από τη Δευτέρα, η Mahan Air είναι πλέον η μόνη ιρανική αεροπορική εταιρεία που δεν επιτρέπεται να πραγματοποιεί πτήσεις προς την Τουρκία λόγω του κινδύνου που συνεπάγονται οι αμερικανικές κυρώσεις, ενώ οι υπόλοιπες ιρανικές εταιρείες μπορούν προς το παρόν να διατηρήσουν τα δρομολόγιά τους μεταξύ των δύο χωρών.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε στο CNBC ότι «στις 23 Σεπτεμβρίου, όλες οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες θα κλείσουν σε όλο τον κόσμο». Η προειδοποίηση, όπως εξήγησε, δεν απευθύνεται μόνο στις ίδιες τις εταιρείες, αλλά και σε αεροδρόμια, προμηθευτές καυσίμων και εταιρείες έκδοσης εισιτηρίων: «Εάν προσγειωθούν, δεν μπορείτε να τους παρέχετε καύσιμα, δεν μπορείτε να τους παρέχετε υπηρεσίες προσγείωσης, δεν μπορείτε να τους πουλήσετε εισιτήρια, αλλιώς θα βγείτε από το σύστημα του δολαρίου».
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Πίεση στις τουρκοϊρανικές σχέσεις
Η εξέλιξη σημειώνεται παρά τις σταθερές σχέσεις Τουρκίας και Ιράν και τους εκτεταμένους ενεργειακούς και εμπορικούς δεσμούς των δύο χωρών. Η Άγκυρα φαίνεται να υιοθετεί πιο επιφυλακτική στάση μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εντείνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, η Τουρκία ανακάλεσε την τραπεζική άδεια της Bank Mellat του Ιράν, η οποία λειτουργούσε στη χώρα επί δεκαετίες, ένα βήμα που αναδεικνύει το εύρος της νέας γραμμής της Άγκυρας.
Παράλληλα, η τουρκική τραπεζική εποπτική αρχή ανέλαβε την περασμένη εβδομάδα τον έλεγχο της Golden Global Investment Bank, μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων στην τράπεζα, με την κατηγορία ότι μετέφερε κεφάλαια στην ιρανική κυβέρνηση. Η ιρανική αεροπορική βιομηχανία ήταν ήδη σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη λόγω πολυετών αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες έχουν δυσκολέψει τους ιρανούς αερομεταφορείς να αγοράσουν νέα αεροσκάφη και να εξασφαλίσουν ανταλλακτικά και υπηρεσίες συντήρησης. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε όλες τις υπόλοιπες ιρανικές αεροπορικές εταιρείες που δεν είχαν ήδη στοχοποιηθεί, καθώς και σε εταιρείες εκτός Ιράν που κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν τον αεροπορικό τομέα της χώρας. Αξίζει να σημειωθεί πως, μετά το Ιράκ, η Τουρκία είναι η δεύτερη χώρα της περιοχής που προχωρά σε αντίστοιχη αναστολή πτήσεων προς το Ιράν, δείχνοντας πόσο ευρεία είναι η εμβέλεια των νέων αμερικανικών μέτρων στην περιοχή.
