Νέα ένταση σημειώνεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την ανάρτηση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών για την 205η επέτειο από την Άλωση της Τριπολιτσάς. Το ελληνικό ΥΠΕΞ απάντησε την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου μέσω διπλωματικών πηγών, καταγγέλλοντας «συστηματική διαστρέβλωση και εργαλειοποίηση της Ιστορίας» από την Άγκυρα. Η αντιπαράθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τον ευαίσθητο ρόλο που διαδραματίζουν τα ιστορικά ζητήματα στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.
Η προκλητική ανάρτηση της Άγκυρας
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε ανάρτηση στον επίσημο λογαριασμό του, στην οποία έκανε λόγο για «συστηματικές σφαγές» του μουσουλμανικού τουρκικού πληθυσμού της χερσονήσου του Μοριά (Πελοπόννησος) κατά την περίοδο 1821-1830. Στο κείμενο, το τουρκικό ΥΠΕΞ ανέφερε ότι μια «εσκεμμένη εκστρατεία καταστροφής και ερήμωσης» συνόδευσε αυτή την πολιτική εξόντωσης, πλήττοντας χώρους λατρείας, μεντρεσέδες, νεκροταφεία και άλλα στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς. Με αφορμή την επέτειο, η Άγκυρα δήλωσε ότι τιμά «με προσευχές και βαθύ σεβασμό» τους μουσουλμάνους Τούρκους πολίτες που, όπως υποστηρίζει, δολοφονήθηκαν βάναυσα.
Η ανάρτηση αναφέρεται στο γεγονός ως «Σφαγή του Μοριά», αποφεύγοντας τον καθιερωμένο ιστορικό όρο «Άλωση της Τριπολιτσάς». Η διατύπωση αυτή, η οποία γίνεται κάθε χρόνο στις 23 Σεπτεμβρίου από το τουρκικό ΥΠΕΞ, προκάλεσε άμεση αντίδραση από την ελληνική πλευρά, η οποία έσπευσε να απαντήσει μέσω διπλωματικών πηγών.
Η αιχμηρή απάντηση της Αθήνας
Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές δεν άφησαν αναπάντητη την τουρκική ανάρτηση. «Η συστηματική διαστρέβλωση και εργαλειοποίηση της Ιστορίας και η επιλεκτική επίκληση της ιστορικής μνήμης δεν μεταβάλλουν τα ιστορικά γεγονότα», ανέφεραν χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «αυτήν ακριβώς την πρακτική υπηρετεί η σημερινή ανάρτηση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών». Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι τέτοιου είδους τοποθετήσεις, οι οποίες βρίσκονται σε αντίθεση με καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα, δεν συμβάλλουν στη διαμόρφωση κλίματος εμπιστοσύνης, αμοιβαίας κατανόησης και ουσιαστικού διαλόγου ανάμεσα στις δύο χώρες.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ επισήμανε, επιπλέον, ότι η στάση της Άγκυρας δεν συνάδει με την προσέγγιση που επιτάσσουν οι σχέσεις καλής γειτονίας. Οι διπλωματικές πηγές ξεκαθάρισαν ότι «η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο εξωτερικής πολιτικής» και κατέληξαν με μια ιδιαίτερα αιχμηρή φράση: «Η Ιστορία δεν παραγράφεται, δεν παραχαράσσεται και δεν διαγράφεται με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχει το ενοχλητικό χαρακτηριστικό να επιβιώνει της προπαγάνδας».
Ευαίσθητο παρασκήνιο στις σχέσεις Αθήνας-Άγκυρας
Η νέα αντιπαράθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία Αθήνα και Άγκυρα προσπαθούν να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και διαλόγου, παρά τις κατά καιρούς εντάσεις. Η ανάρτηση του τουρκικού ΥΠΕΞ για την Τριπολιτσά αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο ευαίσθητο παραμένει το ζήτημα της ιστορικής μνήμης στις διμερείς σχέσεις. Η ελληνική πλευρά, μέσω της άμεσης και σαφούς απάντησής της, επιδίωξε να στείλει το μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αφήσει αναπάντητες αντίστοιχες τοποθετήσεις, ακόμη κι αν αυτό ενέχει τον κίνδυνο πρόσθετης έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Το επεισόδιο καταδεικνύει τη δυσκολία εξεύρεσης κοινής βάσης όταν οι δύο πλευρές προσεγγίζουν διαφορετικά κρίσιμα ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος. Η Αθήνα, μέσω των διπλωματικών της πηγών, επέλεξε να απαντήσει με διπλωματική αυστηρότητα, χωρίς ωστόσο να κλείσει την πόρτα σε προοπτικές διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών.
